Tuy nhiên, "đường đi, nước bước" và chân dung những kẻ "bao biên" đến nay còn là điều bí ẩn. Với những gì chúng tôi nắm được qua chuyến công tác tại TP Móng Cái vừa qua, phần chìm của "tảng băng" hàng hóa thẩm lậu đã hé lộ. Hành trình lần theo các lô hàng "quay đầu" đã dẫn nhóm phóng viên đến trước những "khoảng trống" trong quản lý.
Ông trùm mới nổi
Tạm nhập tái xuất (TNTX) hàng hóa là hoạt động thương mại phổ biến trong giao thương quốc tế. Ở nước ta, loại hình này đang phát triển để tận dụng những lợi thế về điều kiện tự nhiên, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là của các tỉnh biên giới phía Bắc.
Trước khi "vào trận", V.- "người dẫn đường" của chúng tôi giải thích: "TNTX hiểu nôm na là mượn đường nước mình luân chuyển hàng hóa để bán sang nước thứ 3, chứ không tiêu thụ trong nước. Hoạt động này gồm có hai khâu là nhập vào và xuất đi. Theo chính sách thuế hiện hành thì hàng TNTX được hoàn thuế nhập khẩu đã nộp, tương ứng với số lượng hàng thực tế tái xuất và không phải nộp thuế xuất khẩu.
Trước đây làm "chặt", hàng TNTX phải có áp tải hải quan đến lúc xuất hàng, nên khó lợi dụng. Hiện nay cho phép doanh nghiệp tự quản lý và vận chuyển hàng hóa TNTX, bên Hải quan chỉ có thanh khoản giấy tờ, nên cánh "đầu nậu" đã lợi dụng để "lách" qua.
 |
| Một chiếc "xuồng bay" chở hàng tạm nhập tái xuất "quay đầu" bị lực lượng Cảnh sát biển bắt giữ. |
Hàng TNTX (chủ yếu là thuốc lá 3 số, rượu ngoại…) do bọn "cống sìn" vận chuyển dưới sự điều hành của các trùm "bao biên" (người bao thầu hoạt động buôn lậu ở biên giới- PV). Làm xong thủ tục ở kho ngoại quan, hàng được bốc xuống đò, nhưng đò có chở sang bên Trung Quốc hay san hàng để "quay đầu" trên biển thì "có trời mới biết".
Việc cho phép doanh nghiệp được "xé lẻ" hàng TNTX; xuất hàng qua các cửa khẩu phụ, lối mở; hay được để hàng lại kho ngoại quan 3 ngày mới phải xuất đi..., đã tạo điều kiện cho các "đầu nậu" tráo hàng, rút số lượng và tổ chức cho hàng "quay đầu" trở lại nội địa. Quy định chỉ cần một hợp đồng tạm nhập mà không cần hợp đồng tái xuất cũng đã "vẽ đường" cho việc nhập vào mà chẳng xuất ra".
Những năm trước, Móng Cái là địa bàn làm ăn của các trùm "bao biên" như anh em nhà Phương "Ninh hột"; Vinh "trắng"; Dũng "mặt sắt"; Hùng "lốp"…Sau khi những "tên tuổi" này dắt díu nhau vào trại giam, thì lại nổi lên những khuôn mặt mới. Trong đó, đáng kể nhất là T. "khùng" (nhà ở phường Ka Long, TP Móng Cái). Vẫn làm "bảo kê" hàng hóa thẩm lậu, nhưng gã có phương thức điều hành kín đáo hơn, qua những tầng nấc trung gian.
Bí mật khảo sát kho bãi hàng hóa cực lớn của T. "khùng" ở khu vực bến Lục Lầm, mới phần nào hình dung được quy mô hoạt động của gã. Đó là một dãy nhà kho dài tít tắp bên cạnh khu điều hành to "vật vã", trên diện tích cả hecta có tường bao xây cao vút, nom bề thế chẳng kém một kho ngoại quan (KNQ) của Nhà nước.
Chớp thời cơ các "hảo hán bề trên" dính vào vòng lao lý, T. "khùng" đã nhanh tay bao thầu toàn bộ hoạt động đưa hàng "tạm nhập" quay trở lại tiêu thụ ở thị trường nội địa. Các "đầu nậu" (chủ hàng - PV) chỉ cần "a lô" là người của T. sẽ thu xếp chu đáo mọi chuyện, từ khâu vận chuyển hàng hóa đến các kho ngoại quan đặt tại Móng Cái, làm các thủ tục thông quan, bốc xếp hàng xuống đò…đến tổ chức cho hàng "quay đầu".
Nhiều nguồn tin tại chỗ cho biết, T. "khùng" điều hành công việc thông qua hai "đệ tử" thân tín là Th. "mán" và C. "đen", vốn là một giang hồ có số má. Tất cả nhân viên làm việc cho T. "khùng" từ "cửu vạn" trở đi, đều là người thân tín. Ngoài ra còn có hệ thống "tai mắt, vệ tinh" rộng khắp, có chức năng nghe ngóng động tĩnh.
"Chế độ, chính sách" áp dụng với nhân viên của T. "khùng" khá hậu. Nếu bị bắt (khi vận chuyển hàng lậu), mỗi năm gia đình sẽ được chu cấp 100 triệu đồng, chưa kể hàng tháng có 5 triệu gửi vào trại để thăm nuôi và "xoay" cho chức "đại ca" trong buồng giam. Bởi thế mà cánh này luôn sẵn sàng "chết" vì ông chủ.
Con đường vận chuyển
Kiên trì theo dõi đường đi của những lô hàng TNTX được bốc từ các kho ngoại quan xuống những chiếc đò sắt đỗ trên sông Ka Long (Móng Cái), chúng tôi phát hiện hàng được đưa xuôi ra biển, tại khu vực phao số 0 chia đôi hải giới Việt Nam và Trung Quốc. Tại đây hàng sẽ được chuyển từ đò sang những con "xuồng bay" (lắp từ 4 đến 8 máy với công suất hàng nghìn mã lực, có vận tốc cực lớn). Mỗi xuồng có thể vận chuyển từ 300 đến 600 thùng thuốc lá lậu, trị giá khoảng 3-6 tỷ đồng.
 |
| Lực lượng chức năng thu giữ thuốc lá ngoại thẩm lậu trở lại thị trường nội địa. |
Việc sang hàng thường diễn ra lúc nửa đêm, để lợi dụng bóng tối che mắt cơ quan chức năng. Địa điểm thường diễn ra tại khu vực cửa khẩu cảng Vạn Gia. Đây là cửa khẩu biển duy nhất, như một "yết hầu" để kiểm soát hàng hóa. Từ đây ra đến vùng biển quốc tế có hải trình rất ngắn. Khi hàng đã chất lên xuồng cao tốc, thì không có phương tiện nào có thể truy đuổi, trừ tàu của Cảnh sát biển. Trung bình mỗi tuần có từ 2-3 chuyến hàng được những con "xuồng bay" chuyển quay trở lại nội địa.
Có tin về một vụ san hàng trên vùng biển Vạn Gia, chúng tôi đã lênh đênh trên một con thuyền câu mực. Đêm đại dương đen kịt, triều lên sóng mạnh làm con thuyền dập dềnh chao đảo. Tầm 1 giờ sáng, bỗng có tiếng rít xoẹt qua như tiếng máy bay, cách nơi chiếc thuyền câu buông neo chừng 100 mét. Hình như có một vật thể như mũi tên xé nước vụt qua trước mắt. Không có một thứ ánh sáng nào phát ra.
Chỉ có tiếng "ù ù" xa dần rồi câm lặng trước cái ầm ào của biển cả. Quả thực, với tốc độ của âm thanh dội vào tai chúng tôi, đúng là thật khó để truy đuổi, bắt giữ. Chủ thuyền kể đám lái xuồng cao tốc này toàn là dân đi biển từ nhỏ nên cực thạo luồng lạch, chúng có thể lái theo thói quen, không cần đến đèn. Ban ngày, những chiếc "xuồng bay" vẫn lắp 1 máy như bình thường.
 |
| Địa điểm "xuồng bay" thường chở hàng lậu vào bờ (khu vực bến tàu cao tốc bỏ hoang) ở Mũi Ngọc. |
Đến lúc chở hàng, chúng mới lắp số máy còn lại để tăng công suất máy lên tối đa. Tên cầm lái phải đội mũ bảo hiểm xe máy có kính, mặc áo đi mưa…thì mới chịu được áp lực của gió. Đặc điểm dễ nhận biết loại xuồng này là khoang sau đã tháo hết ghế ngồi, làm chỗ chứa hàng lậu.
Hàng thẩm lậu thường được chở thẳng về bến Do (Cẩm Phả), Hạ Long (Quảng Ninh), TP Hải Phòng…, hoặc tiếp tục "sang mạn" cho các tàu thuyền chở hàng ở trên biển. Nhưng cũng có thể là xuồng hàng sẽ quay vào bờ ngay tại khu vực Mũi Ngọc thuộc phường Trà Cổ (Móng Cái) để bốc lên bờ, rồi sang xe tải tại bãi đất bên cạnh bến tàu cao tốc bỏ hoang.
Nếu đi theo đường này, hàng sẽ theo con đường mòn tắt qua "sân bay đất" để đi vào TP Móng Cái. Xe chở hàng "quay đầu" chủ yếu là loại Hyundai "cá mập", hay Ford Transit đã tháo toàn bộ băng ghế phía sau. Đi trước và sau các xe chở hàng, luôn có các đối tượng đi trên 2 - 3 xe máy, có nhiệm vụ thám thính và "cản địa, đoạn hậu" nếu bị truy đuổi.
Chúng liên lạc với nhau bằng bộ đàm, luôn thủ sẵn vũ khí và sẵn sàng tấn công người theo dõi hay cản trở công việc. Khi trên biển có "động" (bị đánh mạnh), đò sẽ chở hàng TNTX ngược sông lên khu vực km3 đường Ka Long. Tại đây, "cửu vạn" xé lẻ hàng và khẩn trương bốc lên những chiếc xe cá mập để chạy về TP Móng Cái với tốc độ chóng mặt.
Mỗi xe chở khoảng 10 thùng thuốc lá. Sở dĩ chúng chỉ chở trên xe số lượng hạn chế, để tránh việc bị truy tố nếu bị bắt giữ. Quy luật là mỗi xe chạy cách nhau khoảng 10 phút. Xe thứ nhất chạy đến kho an toàn thì xe sau mới xuất phát. Nếu xe trước bị "úp" ngang đường, "hoa tiêu" sẽ báo ngay để hàng được chuyển từ những chiếc xe sau trở lại đò và chạy sang phía Trung Quốc.
Làm gì để ngăn chặn?
Qua những vụ bắt giữ "xuồng bay" chở thuốc lá lậu trên biển các cơ quan chức năng đã nhận diện thực trạng "quay đầu" của hàng hóa TNTX và tìm các giải pháp để ngăn chặn.
Thiếu tướng Nguyễn Đức Thịnh (Cục trưởng C46- Bộ Công an) cho biết trọng điểm thuốc lá lậu tại Quảng Ninh, Hải Phòng là tuyến biển từ Vạn Gia về vùng biển giáp ranh Hải Phòng, Quảng Ninh; tuyến quốc lộ 18 từ Móng Cái về Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nội. Thủ đoạn buôn lậu thuốc lá phổ biến là lợi dụng nguồn thuốc lá TNTX đưa vào các KNQ, làm thủ tục tái xuất rồi tìm cách đưa trở lại Việt Nam tiêu thụ.
 |
| Ông Nguyễn Ngọc Tuấn - (Phó Cục trưởng Cục điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan). |
Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn (Phó Cục trưởng Cục điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan) thì cơ quan này đã nhiều lần đề xuất tạm dừng đưa những hàng hóa có nguy cơ rủi ro cao vào KNQ như rượu, thuốc lá. Trong trường hợp tiếp tục cho các mặt hàng có thuế tiêu thụ đặc biệt được làm thủ tục qua KNQ, thì phải có quy định cụ thể, rõ ràng về hồ sơ, quy trình thủ tục. Hàng có thuế tiêu thụ đặc biệt xuất KNQ chỉ được xuất qua cửa khẩu chính, cửa khẩu quốc tế.
Là một "cống sìn" đã giải nghệ, V. tư vấn: "Muốn ngăn chặn việc quay đầu hàng TNTX, sao không quy định ngành Hải quan cung cấp dịch vụ và phương tiện (đò) để vận chuyển hàng đến tận cảng Trung Quốc. Còn như hiện nay, cứ cho tàu chức năng "ốp" theo đò thì làm sao mà bọn nó san hàng được. Nếu thích bắt chỉ việc mật phục ở phía ngoài cửa khẩu cảng Vạn Gia, đợi lúc đò -xuồng cập mạn xông đến thì có mà chạy đằng trời. Với số "xuồng bay", hầu hết không có đăng ký, cũng chẳng có giấy phép hành nghề vận tải hàng hóa, nên cứ gặp là thu thì lấy đâu ra phương tiện mà chở hàng lậu?". (Còn nữa)
