Cô bé 13 tuổi khiến cộng đồng mạng rúng động
Sự kiện vào cuối tháng 8/2011 một số trang thông tin, báo điện tử đồng loạt đưa thông tin, clip về vụ tỏ tình của một thanh niên tên Phạm Nhật Hoàng (P.N.H) được cho là con trai ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, qua một bài viết "giật gân" - "Con trai người giàu nhất sàn chứng khoán tỏ tình gây sốc" đã thực sự gây rúng động cộng đồng mạng.
Dù chưa tìm hiểu, xác minh cặn kẽ thực hư, những thông tin có vẻ rất "hot" này vẫn được nhanh chóng lan truyền trên các trang mạng điện tử trong và ngoài nước. Rất may là ngay sau đó ông Phạm Nhật Vượng đã có đơn gửi cơ quan Công an và các cơ quan chức năng đề nghị điều tra làm rõ và xử lý về nguồn thông tin bịa đặt trên vì thực tế lúc này con trai của ông Vượng chỉ mới 11 tuổi, chắc chắn không phải là nhân vật trong clip. Lúc đó thì mọi người mới ngã ngửa ra đây chỉ là một màn kịch giả tạo.
Theo kết quả điều tra của Cục An ninh thông tin và truyền thông (Tổng cục An ninh 2, Bộ Công an), chẳng ai có thể ngờ được rằng màn kịch này lại được "đạo diễn" bởi một cô bé 13 tuổi tên là T.An, đang là học sinh lớp 8 của một trường THCS (!?). Cô bé này đã "sáng tác" một kịch bản và cuốn theo nhiều người là doanh nhân, sinh viên, phóng viên… vào "trò chơi" của mình với mục đích tư lợi, gây hậu quả xấu cho một số người khác, trong đó có L.H.T - sinh viên đồng thời là doanh nhân trẻ (trú tại quận Thủ Đức, TP.HCM) là người góp công chính cùng khoản kinh phí tổ chức nên sự kiện rùm beng này.
Theo bản tường trình của L.H.T. tại cơ quan Công an thì mọi kế hoạch, chi tiết thực hiện hầu như đều thông qua "chat" giữa T.An (T.An lấy nick là tony-scary, tự nhận là P.N.H., sau đó là Linh - em gái của P.N.H, với nick là regrettime) và L.H.T., cùng một số nhân vật liên quan khác như H.B đóng giả P.N.H như trong clip, hay L.H.C. quay phim… Tất cả mọi điều đều do T.An quyết định cuối cùng và L.H.T. là đầu mối để thực hiện các công đoạn của kế hoạch…
Một ngày cuối tháng 7/2011, tại một quán cà phê ở quận 1, theo "chỉ đạo" của T. An, L.H.T. cùng với ekip "thuê mướn" đến gặp gỡ một hotgirl Sài thành và mọi thứ đã "diễn" đúng như kịch bản chi tiết lên sẵn, tất cả "vở kịch" chỉ diễn ra trong 2 phút. Điều đáng nói là trong khi vở diễn này đang diễn ra, một thành viên của ekip đã bí mật quay lại theo chỉ đạo bí mật của T.An, để sau đó tung lên mạng với tiêu đề "Con trai người giàu nhất sàn chứng khoán tỏ tình gây sốc"...
Trong clip này, người được cho là P.N.H. bước ra từ chiếc limousine sang trọng, theo sau là năm vệ sĩ và một người cầm bó hoa vào gặp gỡ hotgirl… Theo lời T.An, nhân vật nữ trong clip là P.D.Q.A. - người mà T.A. rất ngưỡng mộ và việc dựng màn kịch giả là để trêu đùa hotgirl này. Và mọi chuyện đã diễn ra đúng theo ý muốn của cô bé này.
Chúng tôi xin được trở lại câu chuyện thời sự này để làm rõ hơn bài học vô cùng đắt giá khi khai thác và sử dụng thông tin chưa được kiểm chứng trên "mạng ảo" hiện nay. Cho đến lúc này, khi gõ từ khóa "Phạm Nhật Hoàng tỏ tình…" trên trang google, chúng ta vẫn tìm được vô số những bài viết "lâm ly" về nhân vật giả đặc biệt này, điều đáng nói là những thông tin của những bài viết đó là do một số người cố tình bịa ra, "nói cho có", nào là P.N.H. - một công tử con tỉ phú dollar ăn chơi xa xỉ với thú vui chơi siêu xe còn khủng hơn một đại gia đã nức tiếng khác, nào là một dân chơi thứ thiệt bậc nhất Sài Gòn, rồi cả vẽ lên chân dung của một đại gia thầm lặng…
Có thể thấy các trang báo mạng đã vô tình (không loại trừ khả năng cố ý) trở thành nơi "màu mỡ" cho những cá nhân muốn diễn trò trên mạng, khiến cho không ít người phải điêu đứng. Có thể mục đích ban đầu của những người liên quan chỉ là "trêu đùa" cô hotgirl này (như lời khai của T.An và những người liên quan với cơ quan Công an) thì vẫn phải thấy rằng cả nhóm người này đã có hành vi dựng chuyện, bịa đặt làm méo mó hình ảnh của người khác.
Mối lợi hão khiến họ bị lừa?
Chúng tôi đã tìm gặp những người liên quan trực tiếp đến sự kiện rùm beng trên đây để làm rõ hơn vấn đề rất hot này. L.H.T. là một doanh nhân còn rất trẻ - người góp phần chính giúp tổ chức nên sự kiện đình đám này - nhưng anh này khá chững chạc, tự tin.
L.H.T. cho biết: "Tôi là nạn nhân nhưng cũng có thể nói tôi là đồng phạm vì giúp cho T. An đạt được mục tiêu của mình. Lúc đầu tôi cũng không tin người tự nhận là P.N.H đó lắm nhưng khi thấy được hình ảnh của người tự nhận là Linh qua webcam mà P.N.H. giả giới thiệu là em gái của anh ta thì tôi mới tin. Trao đổi qua chat, tôi thấy Linh là người khá hiểu biết, nói chuyện rất khéo và sau này chỉ qua cơ quan điều tra tôi mới biết người đó mới có 13 tuổi (?).
Có lẽ tôi thừa nhận là một phần tôi cũng được anh ta hứa hẹn sẽ giúp một số việc như anh ta nói khi từ London trở về Việt Nam sẽ tuyển tôi làm trợ lý… nên tôi mới giúp anh ta, nhưng phải nhấn mạnh đó mới chỉ là hứa hẹn thôi chứ cũng chưa hề có hành động cụ thể nào và lúc sau này thì khi đã tin tưởng anh ta chính là P.N.H., tôi đã coi anh ta như bạn, giúp nhau vậy thôi, chứ tôi không hề đòi hỏi quyền lợi gì cả.
Sau đó tôi đã trao đổi rất nhiều với P.N.H. và Linh/An qua nick chat về mọi việc sẽ diễn ra theo ý muốn của hai người này (thực ra chỉ là một - T.An), thực sự lúc đó tôi đã giúp họ hết mình trong khả năng của tôi như việc lên kịch bản chi tiết, chọn người đóng thế, mua quần áo, thắt lưng, nước hoa, thuê vệ sĩ, thuê xe, "bao" địa điểm, phân công nhiệm vụ của tất cả mọi người liên quan… đều do tôi hoặc nhân viên của tôi thực hiện theo ý muốn của hai người này".
"Tôi nghĩ đáng lý ra chuyện đó sẽ không xảy ra nếu pháp luật có chế tài xử lý nghiêm minh hơn với những người lừa đảo qua mạng như vậy. Sự việc này đã gây thiệt hại biết bao nhiêu tiền của tôi, bản thân tôi bị người ta sử dụng như những con cờ, ngoài ra còn tổn hại đến uy tín, công việc của biết bao người liên quan nhưng có vẻ hình phạt với người chủ mưu chưa đủ sức răn đe cho những người khác. Ngay cả một lời xin lỗi từ họ, từ gia đình họ cũng không có, đó là chưa kể chuyện phải bồi thường cho những tổn thất của tôi…, điều đó là không thỏa đáng. Đúng ra trong chuyện này cũng có thể nói là tôi đã hết lòng hết sức giúp họ nhưng họ lại lợi dụng điều đó để làm điều không phải", L.H.T. giãi bày.
Trong khi đó, L.H.C. quê ở Lâm Đồng hiện đang là một sinh viên đại học năm thứ 4, đóng vai trò là người bí mật quay lại cảnh "tỏ tình gây sốc" của P.N.H. giả. Ngoài ra, một người bạn của L.H.C. thì giúp liên hệ với nhân vật P.D.Q.A. để hẹn gặp với P.N.H giả. L.H.C. kể lại: "Tôi cũng giống như anh L.H.T., cũng quen P.N.H giả qua một diễn đàn trên mạng, rồi cũng có trao đổi, nói chuyện qua lại với nhau và người tự nhận là P.N.H. đã tâm sự chuyện buồn tình cảm của anh ta, và đề nghị tôi giúp, sau đó tôi đã bị lôi cuốn vào vụ việc này.
Thực sự tôi cũng được người tự nhận là P.N.H. hứa hẹn nhiều mối lợi về sau như cho xe hơi, giúp đỡ việc này việc kia… nhưng vai trò của tôi lúc đó chỉ là quay phim, vì P.N.H. giả nói với tôi là muốn xem lại anh ta lúc tỏ tình ra sao, có lúng túng hay biểu hiện không đẹp không… Sau khi quay xong tôi đã gửi clip đó cho bên anh ta và sau đó clip này được post lên mạng tôi hoàn toàn không biết do ai làm, chỉ sau khi một bài báo phanh phui ra tôi mới biết sự việc. Trong sự kiện này, chỉ có người tên Linh - An - P.N.H. là "ảo", còn tất cả những người liên quan như chúng tôi đều là thật…".
Rất tiếc, dù đã tìm mọi cách để liên lạc với H.B. - người được thuê đóng vai P.N.H. nhưng chúng tôi vẫn không thể nào liên hệ được với người này để tìm hiểu kỹ hơn về những chi tiết liên quan…
Có lẽ câu chuyện này sẽ dừng lại ở trên mạng xã hội dưới dạng vô thưởng vô phạt, chỉ một bộ phận nhỏ để mắt tới, chắc chắn sẽ không có gì phải bàn đến. Nhưng đằng này một số trang báo mạng lại bất chấp nguyên tắc tối thiểu trong nghề báo của mình - trước khi đăng tải thông tin, người viết phải xác định và kiểm chứng độ xác thực của nguồn tin - tiếp tay cho một hành vi giả dối. Và đây chắc chắn sẽ là một bài học lớn về sự thật - giả của Internet mà tất cả mọi người sẽ còn phải nhắc đến, bởi trong thế giới ảo của mạng Internet luôn tiềm tàng những cạm bẫy bất ngờ.
| + Trước đây, một số tờ báo cũng đã trở thành nạn nhân của một "kịch bản" đầy cảm động do một cậu bé 12 tuổi "đạo diễn" với câu chuyện một mình cậu bé đạp xe hàng ngàn cây số vào Nam tìm mẹ. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng lại cho thấy đó là một cậu bé hư vì bị mẹ mắng nên bỏ nhà đi lang thang. + Một sự kiện nóng hổi cuối năm 2011, ca sĩ Ư.H.P. đã vô cùng bức xúc khi bị người khác mạo danh và thay anh trả lời một bài phỏng vấn trên báo khẳng định anh đã có vợ (?). Điều đáng nói là ngay sau đó dù chưa hề xác minh lại sự việc nhưng rất nhiều trang báo mạng và trang tin điện tử đã đăng tràn ngập những thông tin này. Ngay lập tức Ư.H.P. đã lên tiếng phủ nhận hoàn toàn thông tin này. Không loại trừ khả năng đây có thể chỉ là một chiêu PR của chàng ca sĩ này nhưng qua sự việc này thêm một lần nữa cho thấy việc tìm hiểu, xác minh lại nguồn thông tin trước khi đăng tải rộng rãi ra công luận là vô cùng quan trọng… |
| + PGS.TS. Trịnh Hòa Bình, Giám đốc Trung tâm Dư luận xã hội và Truyền thông đại chúng, Viện KHXH Việt Nam, cho rằng: "… Câu chuyện ai đó đóng giả vai trò hay mạo danh một người nào đó, rồi quay lại, sau đó đưa các clip lên trên mạng, với dụng ý không tốt, làm mất thể diện người khác, hành vi này rất đáng lên án, cho thấy sự không trung thực trong việc sử dụng các tiện ích, lợi thế của thông tin, truyền thông. Người ta làm như vậy là cố ý bóp méo những hình ảnh, tình huống, sự kiện, sự vật trong đời sống xã hội và sâu xa hơn nữa là làm cho đời sống thông tin của cư dân mạng bị xáo trộn, xuống cấp và trên thực tế có thể gây thiệt hại cho những đối tác, nhân vật, những người mà họ mạo danh. Mặt khác, việc giả mạo, không trung thực này về mặt nào đó đồng nghĩa với tội ác, nói theo khía cạnh là nó đã đi ngược lại đời sống lành mạnh của xã hội thông tin - bởi hiện nay thông tin truyền thông là lợi khí, nếu sử dụng lợi khí này để tấn công, bôi xấu lẫn nhau thì điều đó là không thể thông cảm và tha thứ được, cần phải bị lên án và tẩy trừ... Tôi nghĩ trong thời gian tới đây tiếp tục là bài toán cho giới quản lý, cho những người có trách nhiệm trong đời sống thông tin truyền thông cần phải tính tới. Bởi vì cho đến nay không còn là những hành vi đơn lẻ, không phải là những cái tùy hứng nhất thời mà nếu chịu khó điểm lại, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều những chuyện giống hay gần giống như vậy, gần đây còn có nhiều vụ "lừa đảo lòng nhân ái" trên truyền hình và nhà đài đã phải trả giá đắt… Đây là những việc làm không trung thực, đã lừa dối cả một đám đông, cả một cộng đồng để cầu xin tình thương, sự chia sẻ, tư lợi, thậm chí để giúp tôn vinh một cách giả tạo... Rất cần phải có sự lên án mạnh mẽ của cộng đồng, cư dân mạng và về phía pháp luật cũng phải tính đến và đặt ra bài toán cho các nhà quản lý cùng giới hữu trách trong thời gian trước mắt". + Luật sư Nguyễn Hồng Lâm, Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh, lý giải: "Thông thường, người ta mạo danh người khác là nhằm đạt được mục đích nào đó. Trong đa số trường hợp thì những mục đích này không phải là những mục đích tốt đẹp… Trong một số trường hợp, hành vi mạo danh chỉ nhằm thỏa mãn cá nhân, hoặc gây sốc cho người khác mà chưa gây hậu quả gì nghiêm trọng, thì không thể xử lý về mặt hình sự mà chỉ có thể xem xét xử lý hành chính. Cũng có những trường hợp mạo danh gây ảnh hưởng đến người bị mạo danh, thì người bị mạo danh có thể khởi kiện người mạo danh mình nếu cảm thấy danh dự, uy tín bị xâm phạm. Tóm lại, mạo danh là không thể chấp nhận dù với lý do gì đi nữa. Người có hành vi mạo danh, trước hết là người không tự tin với bản thân mình, kế đến là không tôn trọng người khác. Có người do thường xuyên mạo danh mà không bị phát hiện nên dần dần rơi vào ảo tưởng rằng mình chính là người được mạo danh, từ đó có những xử sự như người mình mạo danh, chối bỏ con người thật của mình một cách vô thức. Khi nhận ra sự thật thì họ dễ bị khủng hoảng dẫn đến bệnh thần kinh dạng hoang tưởng". |
