Những đứa trẻ Việt kiều không quốc tịch

• Kẻ khóc, người cười vì lấy chồng ngoại
• Hậu làn sóng ly hôn chồng ngoại ở miền Tây

Đứa nhỏ còn ẵm ngửa, đứa lớn sắp đến tuổi đi học nhưng chưa biết có xin được đến trường hay không vì không có hộ khẩu. Bà Hà than thở: "Gả con ra nước ngoài, vừa mất con, vừa phải đèo bòng thêm cháu. Đúng là ốc chẳng mang nổi mình ốc, lại còn vất vả mang cọc cho rêu...".

Hôn nhân đổ vỡ vẫn cố bám víu nơi xứ người

Phong trào lấy chồng nước ngoài tại huyện Kiến Thụy  bây giờ không chỉ diễn ra ở xã Đại Hợp. Chứng kiến sự phất lên của những gia đình có con dâu lấy chồng Tây, nhiều cô gái ở các xã Đông Phương, Đại Đồng... cũng ngấp nghé đi "xuất khẩu". Một khi cuộc sống yên ổn thì không sao, nếu có chuyện, các cô gái cũng không mấy người trở về. Họ tiếp tục lang bạt xứ người, tiếp tục kiếm tìm mối nhân duyên khác.

Cậu bé K mang 2 dòng máu Việt - Hàn hiện đang sống cùng ông bà ngoại.

Có thể hôn nhân đổ vỡ, lại không muốn ở Việt Nam, các cô gái để con cho ông bà ngoại rồi lại ra nước ngoài săn tìm hạnh phúc. Khi người mẹ lăn lộn với cuộc hôn nhân mới, họ phải gửi con - kết quả của cuộc hôn nhân thất bại trước đó - về Việt Nam. Đó là những công dân ngoại quốc chính hiệu, mang quốc tịch nước ngoài, tên nước ngoài, đôi khi còn chẳng biết nói một từ tiếng Việt nào. Ngoài ra, cũng có thể do cha mẹ bận làm ăn ở nước ngoài, không còn thời gian dành cho con nhỏ, các cô gái ở Đại Hợp bế con về cho ông bà nuôi giúp.

Những cô bé, cậu bé mang trong người hai dòng máu ngơ ngác lớn lên ở vùng quê xứ biển. Trong visa, các cháu mang những cái tên nước ngoài, song về quê ngoại, những Việt kiều bé nhỏ này đều trở thành "thằng Bin", "thằng Kiệt", "cái Trúc", "cái Mai"... Cứ nửa năm, ông bà ngoại lại tất tả mang visa lên thành phố để xin gia hạn thị thực cho các cháu. Hầu hết các cháu ở với ông bà ngoại đến lúc 6 tuổi, song cũng có những cháu bé sẽ ở với ông bà… vô thời hạn.

Cháu Dương Gia K. là một ví dụ điển hình. Cậu bé mang quốc tịch Đài Loan, nhưng đã ở Việt Nam từ bé vì bố già cả quá, không đi lại, làm việc được. Chuyện tưởng như đùa, song lại là sự thật. Số là, mẹ của cậu bé là chị Phạm Thị O., SN 1982. Chị O. lấy ông chồng Đài Loan chỉ kém bố đẻ đúng… 1 tuổi. Người chồng hiện nay già yếu quá, chỉ nhúc nhắc đi lại trong nhà.

Chị O. lo lắng lắm, một khi chồng qua đời, chị sẽ sống thế nào ở xứ người? Vì thế, chị gom góp tài sản, mua một mảnh đất ở quê, xây nhà cửa đàng hoàng và đưa con trai về cho ông bà ngoại nuôi. Chẳng may người chồng không còn, chị sẽ về Việt Nam.

Tính toán của chị O. là một bước đi chắc chắn chuẩn bị cho cuộc sống sau này. Nhưng không phải cô gái nào cũng có điều kiện kinh tế mạnh như chị để tính đường lui cho mình. Chỉ mong rằng, các cô sẽ tìm được bến đậu yên vui hòng ấm lòng những người cha mẹ già cả, những đứa bé thơ dại hàng ngày vẫn mong ngóng tin từ xứ người.

Những hệ lụy khôn lường

Theo thống kê chính thức của Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hải Phòng, mỗi năm có khoảng 1.000 cô dâu lấy chồng Hàn. Ðáng nói là gần đây, những cuộc hôn nhân du lịch được xếp đặt ngày càng nhiều để tránh việc đăng ký kết hôn.

Cứ nửa năm ông bà ngoại của K lại phải mang visa của cháu lên thành phố để ra hạn thị thực.

Nhiều cá nhân môi giới liên tục tiếp cận, thuyết phục những cô gái mới lớn sống ở nông thôn, có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, hoặc chưa có công việc ổn định... Họ hứa hẹn về viễn cảnh tốt đẹp khi kết hôn với người nước ngoài để tạo niềm tin đối với các cô gái. Lợi dụng sự thiếu hiểu biết, cả tin và mong muốn có được sự bảo đảm kinh tế của các cô dâu Việt Nam, các công ty môi giới sẵn sàng cung cấp thông tin giả mạo.

Bên cạnh chuyện lấy chồng ngoại, lợi dụng tâm lý của những người dân nơi đây, nhiều kẻ đã tổ chức chuyện "làm quen, lấy chồng" như một cuộc tuyển chọn. Điều đó làm giá trị của những cô dâu Việt trở nên rẻ rúng hơn bao giờ hết. Chưa kể đến chuyện có những kẻ nhận tiền để "xuất khẩu" những cô dâu Việt cho những gã chồng không ra gì. Và trong số những cô gái đó, liệu có bao nhiêu số phận bị đối xử tàn tệ, bị ngược đãi như một số trường hợp chúng ta đã thấy được trên báo chí, truyền thông?