Những cái chết "lãng xẹt" từ hiểm họa súng kíp vùng cao

Có rất nhiều câu chuyện đau lòng liên quan đến súng kíp, một loại súng săn tự chế của người dân vùng cao, chúng tôi đã được nghe kể trong chuyến công tác đến với các bản làng vùng cao Tây Bắc. Thế nhưng, chỉ đến khi trò chuyện với các cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (PC45) Công an tỉnh Lai Châu, chúng tôi mới hiểu, nguyên nhân dẫn đến những hậu quả đau lòng ấy chỉ từ những lý do hết sức lãng nhách: tưởng nhầm bạn là thú rừng, tin vào những câu chuyện ma trò, ma chài và nhiều lý do được xếp vào dạng vớ vẩn khác…

Chết do bạn tưởng nhầm là… sóc  

Sự việc đau lòng này diễn ra khoảng giữa tháng 11/ 2013. Hai người bạn rất thân rủ nhau đi săn thú bằng súng kíp. Thú không được, hậu quả là một người chết do bạn đi săn tưởng nhầm là… sóc. Nạn nhân là anh Lý Diếu Phìn, 36 tuổi, trú ở bản Ma Can, xã Dào San, huyện Phong Thổ, Lai Châu. Còn đối tượng nổ súng khiến anh Phìn tử vong là Lý Phủ Duần, cũng 36 tuổi, trú tại cùng địa chỉ với nạn nhân. Hai người là bạn đồng niên thân thiết, hai bên gia đình cũng là chỗ thân tình.

Gặp Lý Phủ Duần khi đang bị tạm giam tại Công an huyện Phong Thổ. Mới chỉ ít ngày sau khi xảy ra sự việc nhưng gương mặt Duần hằn rõ sự khổ sở. Gương mặt Duần hốc hác, chưa hết bàng hoàng về sự việc xảy ra. Khi nhắc lại sự việc, nước mắt Lý Phủ Duần lại chảy dài. Duần kể, buổi sáng định mệnh đó là sáng 12/11, Lý Diếu Phìn gặp nhờ Duần (là em họ, cũng là bạn rất thân) cùng Phìn lên khu vực lán nương thảo quả của gia đình Phìn ở khu vực Ao Cạn, thuộc bản Ma Can, xã Dào San, để giúp phát cỏ. Duần nhận lời và sau đó cả hai cùng lên nương thảo quả.

Sáng sớm hôm sau, không có thức ăn, hai người bàn bạc sẽ vào rừng săn thú để kiếm thức ăn cho một vài ngày trên nương. Bàn xong, Duần và Phìn mỗi người mang theo 1 cây súng kíp được để sẵn trong lán nương vào rừng, mỗi người đi một hướng. Hôm đó, trời nhiều sương mù, mọi vật ở khoảng cách xa chỉ nhìn thấy mờ mờ ảo ảo. Vào rừng một lúc sau, thấy có tiếng sóc kêu, Duần đứng im lắng tai nghe để xác định hướng. Bỗng nghe tiếng sột soạt phía bụi cây trước mặt cách khoảng 15m.

Đang suy nghĩ trong đầu số mình gặp may khi vừa vào rừng đã gặp được thú. Đột nhiên, trong bụi cây có bóng đen mờ mờ di chuyển, Duần giương súng ngắm chính xác và bóp cò. Đang nghĩ mình số đỏ, chạy đến nơi, sóc đâu không thấy mà chỉ thấy anh Phìn đã ngã gục trên vũng máu, viên đạn găm vào đỉnh đầu. Ngay sau đó, Duần đã cõng Phìn băng rừng về nhà và cùng người thân đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lai Châu. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng, đến chiều 16/11, anh Lý Diếu Phìn đã tử vong.

Nước mắt ngắn dài, Duần than thở, chỉ vì súng mà Duần đã mất đi một người anh họ, một người bạn thân thiết, không chỉ có thế mà giờ đây Duần còn phải chịu cảnh tù tội, vợ con Duần và người thân mất đi một chỗ nương nhờ.

Chết do hàng xóm tin… ma trò, ma chài    

Ma trò, ma chài là một hủ tục mê tín của một số người dân tộc thiểu số vùng cao Tây Bắc đến nay vẫn còn tin. Tuy nhiên đây cũng là nguyên nhân dẫn đến một vụ án mạng được Thượng tá Phí Quang Khi, Phó trưởng Phòng PC45 kể lại. Đây là vụ án mạng được Phòng PC45 thụ lý cách đây chưa lâu. Đối tượng là Tẩn Sài Phụ, người dân tộc Dao, trú tại bản Lản Nhì Thàng, xã Sì Lờ Lầu, huyện Phong Thổ đã bị bắt ngay sau đó vì tội giết người. Nạn nhân là ông Tẩn Chỉn Khai là hàng xóm của Tẩn Sài Phụ. Tẩn Sài Phụ đã dùng súng kíp bắn chết ông Tẩn Chỉn Khai tại khu ruộng nhà ông Tẩn Sài Màn cùng ở bản Lản Nhì Thàng, Sì Lờ Lầu.

Nguyên nhân vụ án được Thượng tá Phí Quang Khi kể lại bắt nguồn từ cách đây khoảng 13 năm. Thời gian đó, Tẩn Sài Phụ bị ốm, đau thắt ngực, tai. Đau là vậy nhưng Phụ lại không đi bệnh viện chữa trị mà chỉ tìm  hỏi thầy cúng để hỏi về bệnh tình của mình. Thầy cúng cúng bái xong xuôi rồi nói bệnh tình của Phụ là do ông Tẩn Chỉn Khai ở Mồ Sì San làm ma chài vì Phụ và ông Khai có làm lán nương gần nhau, cách khoảng 100m. Khoảng tháng 3/2011 âm lịch, Tẩn Sài Phụ sang nhà ông Tẩn Chỉn Khai xin chữa bệnh cho Phụ. Ông Khai hứa sẽ chữa khỏi bệnh cho Phụ nhưng từ đó đến nay thỉnh thoảng Phụ lại lên cơn đau cả ở ngực và tai. Một hôm, đang làm nương bất chợt Phụ lên cơn đau dữ dội, nghĩ là ông Khai không những không chữa bệnh cho mình mà còn làm ma chài cúng cho bệnh của Phụ nặng thêm.

Đêm hôm đó, Tẩn Sài Phụ mơ thấy ông Khai dùng dao đuổi chém mình. Nghĩ ông Khai là ma chài thật, Phụ nung nấu ý định phải bắn chết ông Khai. Đêm hôm sau, Phụ tiếp tục mơ thấy ông Khai cầm dao đuổi chém mình nên Phụ nghĩ chỉ có cách bắn chết ông Khai, giết chết con ma thì mình mới khỏi bệnh. Để thực hiện ý đồ của mình, Phụ đã lên đầu nguồn mương phá nguồn nước dẫn vào nương nhà ông Khai, mai phục chờ ông Khai lên sửa sẽ bắn chết bằng súng kíp.

Tẩn Sài Phụ lấy một khẩu súng kíp tự chế dài 1,3m, đi một mình không nói cho ai biết. Tẩn Sài Phụ đến khu vực ruộng của ông Tẩn Sài Màn cách lán ruộng của Phụ và ông Khai khoảng 500m ngồi phục gần lán của ông Màn chỗ có mương nước chảy qua. Sau khoảng gần 1 tiếng ngồi phục thì thấy ông Tẩn Chỉn Khai mặc áo phông màu xanh tay cầm cuốc đi theo hướng mương nước về phía đầu nguồn. Ông Khai đi qua được khoảng 10m thì Phụ đứng dậy nhắm thẳng vào lưng ông Khai bắn. Bóp cò lần thứ nhất súng không nổ, Phụ tiếp tục cho thuốc súng mồi vào cò và tiếp tục nhắm vào lưng ông Khai bắn. Súng nổ trúng lưng ông Khai, ông Khai kêu lên và quay lại vài bước thì gục xuống chết tại chỗ. Tẩn Sài Phụ cầm khẩu súng về giấu ở nhà, nhưng nghe thấy bảo Công an đợt này sẽ lên thu súng nên đưa cho con trai là Tẩn Láo Lở mang đi giấu. Ngày hôm sau, lực lượng Công an đến thì con trai Phụ đã giao nộp súng cho Công an.

Bắn chết mẹ vợ vì mâu thuẫn nhỏ

Chúng tôi có mặt tại căn nhà của người đàn bà xấu số Sùng Thị Sầu tại bản Trung Chải, xã Pa Vây Sử, huyện Phong Thổ. Giờ đây, chỉ còn Sùng Thị Chứ trở về sinh sống. Mới 18 tuổi, nhưng trong năm qua cô đã phải chịu nhiều mất mát to lớn. Cha ốm chết, mẹ đẻ bị chồng bắn chết, chồng ngồi tù, con nhỏ yểu mệnh chưa tròn 4 tháng cũng rời bỏ cô. Đôi mắt thâm quầng, lúc nào cũng chực rơi nước mắt: "Kể từ khi mẹ em bị bắn chết cũng là lúc em trở về ngôi nhà này... Bây giờ em hoàn toàn mất phương hướng, chẳng biết tương lai phải làm gì?".

Sự việc đau lòng diễn ra cách đây chưa đầy 2 tháng, chồng Sùng Thị Chứ là Vàng A Nủ đã dùng súng kíp bắn chết mẹ đẻ của Chứ là bà Sùng Thị Sầu chỉ vì mâu thuẫn rất nhỏ. Năm 2012, Vàng A Nủ lấy Sùng Thị Chứ về làm vợ. Nhà nghèo, chồng lại mải chơi, rượu chè nên hai vợ chồng thường xuyên xảy ra cãi vã. Giữa tháng 10/2013, Nủ chở vợ về nhà mẹ vợ là bà Sầu để gặt lúa giúp. Gặt xong, Chứ bảo Nủ đi chặt cành cây về rào lán nương cho trâu bò khỏi phá. Nủ không làm mà bỏ đi chơi. Lúc về đã thấy bà Sầu rào xong, bà Sầu kì kèo rằng Nủ không làm ăn gì mà chỉ suốt ngày đi chơi. Nủ không bằng lòng nhưng cũng không nói gì.

Để vợ ở nhà mẹ vợ 3 hôm sau, Nủ quay lại rủ vợ về nhà. Mẹ vợ nói: "Mày không tốt, tao chỉ có đứa con gái này mà suốt ngày mày chửi bới, đánh đập nó, tao không cho mày kéo nó về nữa". Nói xong bà Sầu bỏ đi tìm trâu. Thấy mẹ vợ đi khuất, Nủ đưa vợ về nhà mình. Về đến nhà không thấy con gái đâu, bà Sầu quyết định nhờ hàng xóm chở mình đến nhà Nủ để nói chuyện. Không thấy vợ chồng Nủ đâu, bà Sầu gọi mẹ đẻ của Nủ là Vàng Thị Ca lên nhà nói chuyện. Đang nói chuyện trong nhà thì vợ chồng Nủ về rồi xảy ra mâu thuẫn. Bà Sầu quyết đưa bằng được con gái mình về, Nủ không đồng ý và yêu cầu mẹ vợ phải trả mình đủ số tiền 5 triệu đồng đã bỏ ra làm đám cưới. Bà Sầu nói: "Nó về nhà mày làm 2 năm rồi không phải trả thêm gì nữa" và tiếp tục kéo con gái mình về. Nủ kéo tay vợ lại nói: "Tao không cho về nữa, mày chưa trả đủ tiền thì tao không cho về, mày còn kéo tao sẽ bắn chết vợ tao".

Bà Sầu thấy thế bèn đẩy Nủ thách dám bắn. Nủ đưa súng lên ngắm vào Sùng Thị Chứ để bắn thì bà Sầu chạy lại cầm đầu súng giằng co với Nủ. Cả hai cùng ngã xuống ruộng, đứng dậy Nủ cầm khẩu súng nhắm thẳng vào vùng mặt bà Sầu bóp cò khiến bà Sầu chết tại chỗ. Bắn xong, Nủ vứt khẩu súng đó xuống ruộng, chạy vào trong nhà lấy khẩu súng kíp khác định bắn vợ. May cho Chứ đứng nấp sau mẹ đẻ của Nủ là bà Vàng Thị Ca nên không bị Nủ bắn. Sau đó bà Ca đã gọi điện báo cho lực lượng Công an. Vậy là chỉ vì một mâu thuẫn nhỏ không chỉ cướp đi sinh mạng của mẹ đẻ Sùng Thị Chứ, phá vỡ hạnh phúc gia đình mà nó cũng là nguyên nhân gián tiếp "bắn" nát tương lai của cô.

Thượng tá Phí Quang Khi, Phó trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Lai Châu cho hay. Tính từ đầu năm 2013 đến nay đã có khoảng chục vụ án mạng trên địa bàn liên quan đến súng kíp. Tuy nhiên ngăn chặn được súng kíp lại không dễ bởi đây là súng tự chế, chỉ cần mua cò súng về, rồi tự khoan nóng súng, thu giữ xong một  tuần sau bà con lại có súng khác đem cất giấu ở trên nương nên rất khó kiểm soát, quản lý.