Nhiều khách hàng nhận quả đắng

Nhiều chủ đầu tư bất ngờ xin chuyển đổi

Dự án chung cư B5 Cầu Diễn do Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng nhà đất (Housing Group) làm chủ đầu tư nằm trong quy hoạch khu đô thị Thành phố Giao lưu (Từ Liêm) trên trục đường Hoàng Quốc Việt kéo dài. Được quảng bá bằng những lời hoa mỹ như: có thiết kế hiện đại, có chất lượng, hạ tầng đồng bộ và bàn giao nhà vào quý IV năm 2015, nên từ năm 2010 - 2011 đã có hàng trăm khách hàng lao vào dự án này dưới dạng hợp đồng vay vốn. Khách hàng ký hợp đồng vay vốn với nhiều mức giá khác nhau, trung bình là 15 triệu đồng/m², cộng thêm một khoản tiền chênh tùy từng căn hộ. Căn cứ vào các hợp đồng vay vốn, Housing Group đã thu của mỗi khách hàng hàng trăm triệu (40 đến 50% giá trị căn hộ).

Mới đây, trong khi nhiều khách hàng đang sốt ruột trước việc dự án vẫn đang "nằm trên giấy", không được triển khai thì bất thình lình nhận được thông tin chủ đầu tư dự án là Housing Group đang tiến hành hoàn thiện thủ tục hồ sơ để chuyển đổi dự án sang làm nhà ở xã hội trong bối cảnh hàng loạt dự án khác cũng đang xin chuyển đổi khiến các khách hàng đã góp vốn vào dự án này càng thêm rối bời. Dự án đã được Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội thống nhất về mặt chủ trương cho phép chuyển đổi với lý do tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS.

Dự án điển hình khác đã được đề cập là dự án BrightCity- AZ Thăng Long do tại Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội do Công ty TNHH Bánh kẹo Thăng Long làm chủ đầu tư. Tại dự án này cũng đã có gần 100 khách hàng ký hợp đồng đặt cọc mua nhà với số tiền góp vào dự án của khách hàng người ít thì vài trăm triệu, người nhiều lên đến vài tỷ đồng. Đầu năm 2013, nhiều khách hàng ngã ngửa, phản ứng gay gắt trước thông tin chủ đầu tư dự án này cũng đang tiến hành hoàn thiện hồ sơ để chuyển đổi dự án sang dự án nhà ở xã hội. Dự án cũng đã được Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội thống nhất về mặt chủ trương cho phép chuyển đổi và đang được các cơ quan chức năng thẩm định hồ sơ. 

Chưa được vạ, má đã sưng

Theo hợp đồng góp vốn đã ký với Housing Group ngày 9/11/2011, anh Nguyễn Văn Tuyến (quê ở Nam Trực, Nam Định) đã góp vào dự án B5 Cầu Diễn số tiền hơn 620 triệu đồng. Anh Tuyến bức xúc, nhà ở thương mại khác hoàn toàn nhà ở xã hội bởi nhà ở xã hội có nhiều quy định rất chặt chẽ mà không phải ai cũng thuộc diện được mua như: hộ khẩu, điều kiện nhà ở hiện tại... rồi ngay cả việc 10 năm mới được chuyển nhượng không khác nào đánh đố khách hàng.

Một khách hàng khác của dự án này là bà Vũ Thị Thành (trú tại ngõ 17T10, Nguyễn Thị Định, Cầu Giấy) cho hay, do tin vào chủ đầu tư và muốn có một căn hộ tại dự án này, ngày 12/12/2011, bà Thành góp vốn vào dự án dưới dạng hợp đồng vay vốn 584 triệu đồng. Thế nhưng, do thấy dự án chậm triển khai, bà đã nhiều lần liên hệ với chủ đầu tư đề nghị rút lại vốn cho vay nhưng chỉ nhận được sự khất lần của Housing Group. Các khách hàng cho biết, Housing Group sau nhiều lần hứa hão, cố tình trì hoãn, trước sự thúc ép từ phía khách hàng, Housing Group đã đưa ra những điều kiện gần như đánh đố khách hàng để nhằm trốn tránh nghĩa vụ.

Trường hợp của anh Nguyễn Văn Quân (Hiệp Hòa, Bắc Giang) đã nộp vào dự án BrightCity 710 triệu đồng từ năm 2010 dưới dạng hợp đồng đặt cọc. Khi được biết chủ đầu tư đang chuyển đổi dự án sang nhà ở xã hội, anh Quân đã nhiều lần liên hệ với chủ đầu tư  xin rút vốn nhưng cũng đang gặp rất nhiều trắc trở. Anh cùng một số khách hàng đã khởi kiện chủ đầu tư ra tòa nhưng vẫn chưa được giải quyết thấu đáo. Tìm hiểu về dự án này cũng có gần 100 khách hàng đang như ngồi trên đống lửa khi chủ đầu tư xin chuyển đổi sang nhà ở xã hội mà tìm chủ đầu tư để đòi lại tiền thì quá mệt mỏi.

Quy trình thẩm định hồ sơ sơ sài?

Tìm hiểu từ Sở Xây dựng Hà Nội về các dự án đang xin chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội hiện nay, ông Vũ Ngọc Đạm, Trưởng phòng Phát triển nhà ở cho biết đang thẩm định hồ sơ xin chuyển đổi của nhiều dự án và có một số dự án đã nhận được đơn khiếu kiện của khách hàng

Trả lời về việc quy trình thẩm định hồ sơ có sơ hở không khi các cơ quan chức năng, ở đây là Sở Xây dựng chỉ căn cứ vào giải trình của chủ đầu tư đã khẳng định dự án đủ điều kiện chuyển đổi. Ông Vũ Ngọc Đạm, Trưởng phòng Phát triển nhà ở cho biết, để thẩm định hồ sơ các cơ quan chức năng đã phải thành lập tổ liên ngành gồm nhiều thành phần: Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch kiến trúc… Tuy nhiên, tổ liên ngành này chỉ thẩm định hồ sơ về mặt quy hoạch như các điều chỉnh thay đổi đó có phù hợp với quy hoạch, hạ tầng xã hội… Còn liên quan đến khách hàng, huy động vốn của chủ đầu tư thì Sở Xây dựng chỉ yêu cầu các chủ đầu tư phải cam kết chưa huy động vốn và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về cam kết của mình và thông báo các dự án xin chuyển đổi rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Việc chủ đầu tư có huy động vốn hay chưa, ông Đạm khẳng định là Sở Xây dựng không xác minh và cũng không có đủ nhân lực để xác minh.

Theo ông Đạm, theo Thông tư 02 của Bộ Xây dựng thì chỉ tính đến các hợp đồng mua nhà, hợp đồng góp vốn còn các loại hợp đồng như: hợp đồng đặt cọc, hợp đồng vay vốn như các trường hợp kiện cáo đã xảy ra chỉ là các thỏa thuận dân sự, chủ đầu tư và khách hàng phải tự giải quyết với nhau. Nếu xảy ra tranh chấp thì hai bên có thể đưa nhau ra tòa giải quyết, các cơ quan hành chính như Sở Xây dựng không có chức năng để giải quyết các tranh chấp này. Quy trình hiện nay cũng còn những điểm chưa hoàn thiện, nên đương nhiên sẽ vừa làm, vừa điều chỉnh. Ông Đạm cũng cho biết, Sở Xây dựng đang tính toán những đề xuất để có thêm các điều kiện chặt chẽ vừa bảo vệ quyền lợi được cho người dân, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp.

Phải khẩn trương có những quy định chặt chẽ bảo vệ người dân

Trao đổi về vấn đề này, ông Phạm Gia Yên, Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng cho biết, thanh tra Bộ Xây dựng cũng đã nhận được 1 số đơn phản ánh của khách hàng đối với các dự án đang xin chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội. Thanh tra Bộ Xây dựng sẽ chờ ý kiến từ các cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực nhà ở và các điều chỉnh từ các cơ quan này trước khi thanh tra Bộ Xây dựng có ý kiến. Quan điểm của ông Yên cũng là phải làm thế nào để đảm bảo quyền lợi cho người dân, không có dễ xảy ra làn sóng kiện cáo.

Trao đổi vấn đề này với luật sư Bùi Sinh Quyền, Trưởng văn phòng luật sư Phúc Thọ (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), luật sư Quyền cho biết, thời gian gần đây kiện cáo giữa khách hàng và chủ đầu tư đang ngày càng gia tăng, điển hình Văn phòng luật sư Phúc Thọ mới đây đã nhận hồ sơ bảo vệ quyền lợi cho một nhóm khách hàng đến cả trăm người. Luật sư Quyền cũng lo ngại trong bối cảnh thị trường bất động sản hiện nay, sẽ ngày càng phát sinh thêm nhiều kiện tụng nữa. Theo phân tích của luật sư Quyền, các dự án này chủ yếu là các dự án chưa triển khai gì nên khách hàng cần phải làm đơn yêu cầu thi hành án để trong trường hợp có nhà đầu tư khác mua lại dự án, hoặc chủ đầu tư thanh lý dự án thì sẽ được ưu tiên lấy lại tiền trước.