Nhiệm kỳ đi đầu, làm gương trong sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy

Đặc biệt, tinh thần này càng được thể hiện rõ nét trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, khi tổ chức bộ máy của toàn lực lượng lần lượt được kiện toàn, chính quy hoá, hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong, giảm đầu mối, giảm tầng nấc, giảm cấp trung gian, tiếp tục tinh gọn...

Tinh gọn tổ chức bộ máy là việc làm thường xuyên

Năm 2020 - 2021, triển khai Luật CAND, Nghị định số 42 ngày 31/3/2021 của Chính phủ quy định việc xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy, Đảng ủy Công an Trung ương đã phối hợp các tỉnh ủy, thành ủy thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy trên toàn quốc. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Công an đã quyết định tổ chức Công an xã, thị trấn chính quy tại 100% Công an xã, thị trấn (hoàn thành sớm hơn 6 tháng so với quy định của Nghị định số 42).

Việc xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy đã góp phần làm tình hình ANTT ở địa bàn cơ sở có chuyển biến tích cực; chất lượng công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về bảo đảm ANTT được nâng cao; công tác quản lý nhà nước về ANTT, giải quyết các thủ tục hành chính về ANTT đối với người dân và doanh nghiệp được thực hiện bài bản hơn, đúng quy định. 

Năm 2022 - 2023, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Đảng ủy Công an Trung ương đã chủ động xây dựng Đề án báo cáo Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 12 ngày 16/3/2022 về đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tỉnh hình mới.

Đây là Nghị quyết chuyên đề đầu tiên, toàn diện về xây dựng lực lượng CAND, đã đề ra mục tiêu, quan điểm, các nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn để triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả, trong đó có chủ trương: "Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong của Công an đơn vị, địa phương theo hướng tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới", là giải pháp căn cơ, tiền đề, cơ sở cho xây dựng lực lượng Công an thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Triển khai Nghị quyết số 12, Kết luận số 50 của Bộ Chính trị, Bộ Công an đã chủ động xây dựng và triển khai Đề án số 19 ngày 10/7/2023 về tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong của Công an đơn vị, địa phương tinh, gọn, mạnh; Phương án số 01 triển khai tổ chức bộ máy của các đơn vị thuộc Cơ quan điều tra các cấp trong CAND. Theo đó, tổ chức bộ máy bên trong của Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục giảm 279 đơn vị cấp phòng, 1.237 đơn vị cấp đội.

Năm 2024 - 2025, triển khai Nghị quyết số 175 ngày 30/10/2023 của Chính phủ phê duyệt Đề án Trung tâm Dữ liệu quốc gia; Chỉ thị số 32 ngày 4/9/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 175 của Chính phủ phê duyệt Đề án Trung tâm dữ liệu quốc gia, ngày 11/11/2024, Bộ Công an đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 05 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01 ngày 6/8/2018 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.

Qua quá trình tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18 ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đánh giá, việc sắp xếp bộ máy theo 4 cấp còn có một số vấn đề đặt ra cần tiếp tục điều chỉnh theo hướng giảm tầng nấc, giảm cấp trung gian.

Theo đó, để nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đã xây dựng Đề án 25 báo cáo và được Trung ương, Bộ Chính trị đồng ý chủ trương sắp xếp mô hình Công an 4 cấp thành 3 cấp, trong đó đối với Công an địa phương điều chỉnh phương châm "tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở" sang "tỉnh toàn diện; xã vững mạnh, bám cơ sở".

Đồng thời, Chính phủ giao Bộ Công an tiếp nhận 5 nhóm nhiệm vụ từ các bộ, ngành khác chuyển sang; tiếp nhận Tổng Công ty Viễn thông MobiFone; tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn Nhà nước tại Công ty cổ phần Viễn thông FPT.

Thực hiện Kết luận số 121 của Ban Chấp hành Trung ương, Kết luận số 124 của Bộ Chính trị, tổ chức bộ máy của lực lượng CAND tiếp tục tinh gọn, giảm thêm 1 Cục, 7 phòng, 694 Công an cấp huyện (tương đương cấp phòng), trong đó, 506 huyện, 49 quận, 53 thị xã, 84 thành phố thuộc tỉnh, 2 thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương; giảm 5.916 đội thuộc Công an cấp huyện.

Tháng 7/2025, triển khai Nghị quyết số 60 ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về thực hiện sắp xếp, sáp nhập lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Công an đã chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng và ban hành Đề án triển khai sắp xếp, tổ chức lại Công an cấp tỉnh theo chủ trương sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp. Theo đó, tiếp tục giảm 29 Công an cấp tỉnh, 723 phòng thuộc Công an cấp tỉnh; 2.451 đội thuộc phòng; 6.713 Công an cấp xã.

Chủ trương đúng, trúng của Đảng và sự quyết liệt, sáng tạo thực hiện của Đảng bộ Công an Trung ương

Theo đồng chí Phan Thăng An, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nhìn lại 7 năm qua (từ năm 2018 đến 2025), dưới sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Bộ Công an qua các lần đổi mới, sắp xếp tổ chức, bộ máy đã chủ động, tiên phong, quyết liệt, sáng tạo và kiên định thực hiện một cuộc cải cách tổ chức bộ máy sâu rộng, mạnh mẽ, có thể khái quát với 3 sự kiện tiêu biểu là: Không tổ chức cấp tổng cục, sáp nhập, hợp nhất và giảm hàng trăm đầu mối trung gian quản lý, cắt giảm tầng nấc lãnh đạo, qua đó thu ngắn chuỗi chỉ huy, tăng tốc độ phản ứng và hiệu quả thực thi.

Thực hiện mô hình tổ chức Công an chính quy đến cấp xã và tiến đến bố trí Công an địa phương 2 cấp - một quyết định mang tính lịch sử, góp phần trực tiếp nâng cao năng lực quản trị xã hội ở cơ sở, tạo chuyển biến mạnh về ANTT và hiệu lực pháp luật. Chuyển từ tư duy bộ máy cồng kềnh sang tổ chức tinh gọn, đa nhiệm, gắn liền trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công việc. Tiên phong trong đổi mới cơ chế vận hành, hiện đại hóa công tác quản trị nhân sự, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu lớn phục vụ chỉ đạo, điều hành và kết nối hiệu quả với các bộ, ngành khác và các địa phương.

"Tất cả những bước đi đó không chỉ phục vụ mục tiêu nội tại của Bộ Công an, mà còn có giá trị tham chiếu cao và rộng hơn cho quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức của cả hệ thống chính trị" - đồng chí Phan Thăng An đánh giá. Và thực tế là, sau khi lực lượng Công an tiên phong tinh gọn tổ chức bộ máy, đi đầu sắp xếp mô hình Công an địa phương 2 cấp (không tổ chức Công an cấp huyện) thì hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp cũng đã được kiện toàn; các ban, bộ, ngành Trung ương và sở, ngành tại địa phương cũng được sáp nhập, tinh gọn trong năm 2025 - một dấu mốc ấn tượng của cả hệ thống chính trị trước thềm Đại hội Đảng XIV.

Còn Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho rằng, sự gương mẫu đi đầu trong đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và sự cống hiến không ngừng nghỉ của lực lượng CAND đã tạo hiệu ứng lan toả tích cực trong toàn hệ thống chính trị, được Đảng, Nhà nước, nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Trong quá trình thực hiện, Bộ Công an đã có nhiều sáng tạo, đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phương pháp, biện pháp thực hiện. Tổ chức bộ máy đã bảo đảm tập trung, thống nhất, chuyên sâu, xuyên suốt, tinh, gọn, mạnh, vận hành tốt hơn, nâng cao chất lượng, hiệu quả các mặt công tác Công an, đáp ứng yêu cầu bảo đảm ANTT trong tình hình mới.

Có thể khẳng định, giai đoạn 2020 - 2025 là nhiệm kỳ đi đầu, làm gương của Đảng bộ Công an Trung ương trong việc thực hiện Nghị quyết số 18. "Thực tiễn về kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy của Bộ Công an tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả đạt được những năm qua đã khẳng định chủ trương, đường lối của Đảng là đúng, trúng, mang tầm chiến lược và phù hợp với sự phát triển của đất nước trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số và khát vọng bứt phá vươn lên, do vậy đã được lực lượng CAND tổ chức thực hiện nghiêm túc, quyết liệt và sáng tạo" - Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh.

Bộ Công an xác định rõ việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Công an đơn vị, địa phương phải đi đôi với việc đổi mới, sắp xếp mô hình tổ chức Đảng trong CAND, gắn với việc bố trí nhân sự cấp ủy, cán bộ đảng viên, CBCS phù hợp với vị trí việc làm, đảm bảo tinh, gọn, mạnh. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an phải thường xuyên, sâu sát và quyết liệt, kịp thời ban hành các loại văn bản cần thiết, tạo hành lang pháp lý để thực hiện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện một cách khoa học, bài bản và có tính đột phá.

Chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền chủ trương của Đảng đến toàn thể CBCS, từ đó thống nhất nhận thức, tăng cường sự đoàn kết, đồng lòng của toàn lực lượng CAND; tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng theo phương châm "từng cán bộ, đảng viên tự làm tốt công tác tư tưởng cho chính mình", đồng thời thường xuyên chủ động đối thoại, trao đổi kịp thời để giải đáp những tâm tư, thắc mắc và nguyện vọng chính đáng của CBCS khi cần thiết; quan tâm thực hiện đầy đủ chính sách đối với số cán bộ và lãnh đạo chỉ huy chịu tác động trực tiếp...

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18, hiện Đảng ủy Công an Trung ương đang tiến hành tổng kết, đánh giá tổng thể tổ chức và hoạt động của lực lượng CAND. Trên cơ sở kết quả tổng kết, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an sẽ nghiên cứu, đề xuất việc có tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy, điều chỉnh biên chế ấn định hay không để đảm bảo phù hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.