Sơn Tùng M-TP và bài học cho nhạc sĩ trẻ
Câu chuyện Sơn Tùng M-TP bị gán ghép tội đạo nhạc đã diễn ra từ hơn một năm qua, khi những ca khúc như "Em của ngày hôm qua", "Cơn mưa ngang qua", "Nắng ấm xa dần"… được phát hành trong cộng đồng nghe nhạc underground. Tuy nhiên, fans của M-TP với số lượng đông đảo đã bảo vệ thần tượng của mình và "chiến đấu" với các anti fans trong các cuộc tranh cãi. Tất cả những điều đó vẫn được giữ trong dạng "trẻ trâu cãi nhau".
Tuy nhiên, chỉ đến khi Huy Tuấn công bố Sơn Tùng M-TP trở thành ca sỹ của công ty do mình phụ trách thì những ý kiến của những người trong giới mới bộc lộ. Điển hình là nhạc sỹ Lý Khắc Linh với một số nghệ sỹ trẻ đã lớn tiếng chỉ trích Sơn Tùng là đạo nhạc và có thể sẽ bị phía Hàn Quốc kiện.
Trước sự việc này, Sơn Tùng đã lên tiếng: "Gần đây, có nhiều thông tin quy kết và cáo buộc rằng, tôi - ca sỹ Sơn Tùng M-TP đã đạo nhạc nước ngoài trong các ca khúc của mình. Trong 2 thành phần làm nên một ca khúc và giai điệu và phần beat nhạc, tôi muốn khẳng định rằng phần giai điệu là do tôi sáng tác, phần beat nhạc do tôi lấy nguồn trên mạng.
Có một bài phỏng vấn qua điện thoại đã hiểu sai và diễn dịch sai ý của tôi. Nội dung thông tin cho rằng tôi đã sử dụng "giai điệu có sẵn trong phần beat nhạc" trong bài "Em đừng đi" là không chính xác, vì đơn giản đã là beat nhạc thì không thể có giai điệu trong đó. Tôi xin khẳng định rằng tôi không sử dụng bất kỳ giai điệu nhạc ngoại nào để sáng tác ca khúc của mình. Việc tôi sử dụng và lấy cảm hứng từ beat nhạc ngoại thì tôi thừa nhận, bởi đó cũng là cách làm quen thuộc và xu hướng sáng tác hiện nay của nhiều người".
Cũng không ít nghệ sỹ cùng bày tỏ sự ủng hộ và chia sẻ với Sơn Tùng. Ca sỹ Quang Dũng chia sẻ trên facebook rằng: "Em 20 tuổi mà đã làm được những việc như thế, cốt cách như thế là điều cần hoan nghênh. Sao cứ gièm pha, ném đá em tội nghiệp quá. Sẽ hoang mang, lo lắng, mất niềm tin ở cuộc sống. Em còn trẻ lắm, không sao đâu em ạ! Chúc em luôn có những sáng tạo mới, hướng đi mới và thành công trong tương lai".
Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy cũng phát biểu với báo chí: "Ca sĩ trẻ bắt đầu sáng tác cũng như đứa trẻ mới tập đi, lúc đầu phải vịn vào một ai đó để có những bước đầu tiên chập chững và sau đó đi tiếp cho đến khi có thể đứng vững, tự đi một mình. Nếu tất cả hoà âm, hoà thanh và giai điệu những bài hit của Sơn Tùng đều là đạo nhạc thì tôi vẫn cho Sơn Tùng điểm 10 ở ý tưởng ca khúc, ca từ và tính sáng tạo trong biểu diễn - đó mới là những tố chất cần thiết để là một người nghệ sĩ thực thụ".
Mạnh tay với những ca khúc nghi đạo nhạc
Trước những phản ứng của dư luận, nhạc sỹ Huy Tuấn, người phụ trách phần âm nhạc của công ty quản lý Sơn Tùng M-TP đã chính thức lên tiếng: "Thời gian vừa qua đã xảy ra tranh cãi về việc bản quyền xung quanh các bài hát của ca sỹ Sơn Tùng M-TP, người mà tôi vừa quyết định cộng tác trong thời gian tới, vì lý do công tác tại Nga trong tuần qua nên hôm nay tôi mới có dịp chia sẻ quan điểm và suy nghĩ của mình về vấn đề này.
Một vài năm trở lại đây với sự bùng nổ của Internet, nhiều người hoạt động âm nhạc trẻ đã có điều kiện tiếp cận nhiều hơn với rất nhiều xu hướng làm nhạc mới của thế giới, nhất là cách làm việc theo team, phân định rõ ràng ai là người làm beat, ai viết giai điệu và ai viết ca từ, bởi đó mới là sự khai thác tối đa thế mạnh của mỗi người. Nhưng không phải ai cũng có điều kiện làm việc đó hoặc tìm ngay ra được một team ưng ý cho mình, vì vậy đã có rất nhiều trang web ra đời để đáp ứng nhu cầu này. Ai cần mua beat, ai cần mua lời hát, giai điệu… đều có thể tìm và thấy trên mạng.
Có nơi bán và cung cấp có bản quyền, có nơi cho không và thậm chí có nhiều nơi cung cấp miễn phí những beat nhạc không rõ nguồn gốc. Tôi nghĩ Sơn Tùng và nhiều người trong thế hệ của mình hoàn toàn không được trang bị kiến thức hoặc đang sống trong một môi trường thiếu ý thức về bản quyền và tác quyền âm nhạc. Nói điều này là bởi khi họ tìm kiếm nhạc trên Internet, họ thấy chữ free thường xuyên trên các trang cho phép download và họ nhầm lẫn giữa các khái niệm, cho download miễn phí và việc beat nhạc đó có bản quyền.
Thế nên họ mới hồn nhiên sử dụng những bản nhạc beat không rõ nguồn gốc hoặc vô tư download từ trên các trang web vốn dĩ đã vi phạm luật bản quyền tràn lan với vô số các tác phẩm của các nhạc sỹ bị khai thác và kinh doanh trái phép. Dù cho các nét giai điệu là sáng tác của họ nhưng vô tình họ cũng đang vướng vào việc vi phạm bản quyền. Để xác minh rõ nguồn gốc các tác phẩm này cũng là một nhiệm vụ gần như bất khả thi (do bản thân các trang mạng cung cấp nguồn beat này cũng không đề rõ được nguồn gốc) nên việc họ sa đà vào những nơi này cũng là một việc đáng phải suy nghĩ cho chúng ta, khi mà môi trường chúng ta tạo ra cho họ vui chơi hoạt động vốn đã không hoàn toàn trong sạch.
Tôi là một trong những người đã ít nhiều có kinh nghiệm và luôn tôn trọng sự sáng tạo và sản phẩm trí tuệ của người khác, tôi và hiểu rằng vấn đề bản quyền ở ta còn rất mông lung và ý thức về luật sở hữu trí tuệ của nhiều bạn trẻ vẫn còn khá sơ khai. Với Sơn Tùng, là người có lượng fans đông đảo và có thể những gì cậu ấy làm sẽ ảnh hưởng đến một lượng khán giả lớn. Mới đây tôi quyết định song hành với Sơn Tùng với hy vọng hướng cậu ấy vào việc sáng tác, hoạt động chuyên nghiệp và có ý thức hơn bởi những gì Tùng từng làm thuộc về một quá khứ liên quan đến hoạt động undeground một cách khá bừa bãi và những gì xảy ra trong thời gian vừa qua chính là hậu quả.
Tuy chỉ mới đồng hành với Tùng nhưng tôi, một cách gián tiếp, cũng cảm thấy mình có trách nhiệm về những sai sót mà cậu ấy đã từng gặp. Tôi mong chúng ta có cái nhìn rộng lượng hơn về sự việc vừa qua vì câu chuyện này không phải chỉ của riêng Sơn Tùng mà của rất nhiều người trong chúng ta, những người luôn mong muốn xây dựng một thị trường âm nhạc bài bản hơn và có ý thức hơn...
Trong thời gian xác định rõ lại vấn đề liên quan đến bản quyền của phần nhạc này chúng tôi sẽ rút các bài hát mà Sơn Tùng sáng tác từ trước ra khỏi tất cả các bảng xếp hạng và các trang nghe nhạc chính thống. Tôi cho rằng đây là một động thái cần thiết để chúng tôi bắt đầu một hành trình mới cho các hoạt động của Sơn Tùng chuyên nghiệp hơn. Chúng tôi coi đây là một bài học không chỉ Tùng, mà các bạn trẻ, cần phải được tìm hiểu kỹ trước khi bắt đầu sự nghiệp âm nhạc của mình, một sự nghiệp không chỉ của riêng cá nhân mình mà còn liên quan đến rất nhiều người, đặc biệt là khán giả".
Huy Tuấn cũng dính nghi án
Ngay sau khi Huy Tuấn lên tiếng sẽ mạnh tay với Sơn Tùng M-TP trong nghi án đạo nhạc thì trên mạng cũng khơi lại việc ca khúc "Chờ người nơi ấy" do anh sáng tác làm ca khúc chủ đề phim "Mỹ nhân kế" với tiếng hát Uyên Linh bị coi là có nét giống với ca khúc nhạc Nga "Opera#1". Nhạc sỹ Huy Tuấn không lên tiếng về việc này.
Tuy nhiên, anh có chia sẻ với một vài người bạn quan điểm của mình. Theo một nguồn tin, thì ngay khi ca khúc này phát hành đã có những thông tin phản hồi về chuyện này, mọi người đã nghe và thấy nó không có cơ sở để nói rằng ai nhái của ai. "Nhưng thực lòng, về tự trọng cá nhân, tôi thành thật nói rằng, tôi không hề biết và chưa từng nghe ca khúc đó. Ở thời điểm hiện tại, tôi thấy không nên nói nhiều về chuyện này. Vì tôi nói mọi người sẽ nghĩ mình thanh minh. Nhưng tôi tin tôi đã không làm gì sai" - Huy Tuấn tâm sự với một người bạn.
Trước vấn đề này, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng - đạo diễn phim ''Mỹ nhân kế'' chia sẻ với báo chí: "Sau khi nghe hai ca khúc, tôi thấy đúng là ca khúc "Chờ người nơi ấy" có phần giai điệu hơi trùng với đoạn đầu của bài "Opera#1". Cá nhân tôi nghĩ rằng, việc trùng một chuỗi nốt trên một vòng hòa thanh là điều thường thấy trong âm nhạc.
Vì âm nhạc cũng chỉ xoay quanh 7 nốt nhạc thôi nên nếu để tìm kiếm sự giống nhau một cách ngẫu nhiên thì sẽ có rất nhiều bài. Trùng một câu hay một chuỗi nốt như vậy không thể gọi là đạo nhạc bởi không chỉ ở Việt
Nhiều người cho rằng, đang có một nhóm những người không thích sự "bành trướng" của Huy Tuấn và các cộng sự của mình trên thị trường âm nhạc hiện tại. Và đây chính là thời điểm họ muốn "tấn công". Tuy nhiên, nếu nhìn một cách khách quan, những gì Huy Tuấn có được ngày hôm nay là một thái độ lao động nghề nghiệp đến mức say mê cộng với tài năng và uy tín. Những điều đó không chỉ trong lòng công chúng, mà còn cả sự ghi nhận từ những người làm nghề, và các nhà sản xuất. Thế nên việc "nghi án" này sẽ không ảnh hưởng gì nhiều tới "gã đầu trọc của showbiz" này!
