Có người nhận xét, Đại tá Nguyễn Xuân Hà - Cục phó Cục An ninh Tây Nguyên rất ít nói mà chỉ âm thầm làm việc. Thật ra, đôi khi nghề nghiệp cũng có thể hình thành nên một phần tính cách trầm lặng của con người. Tuy nhiên, hơn 20 năm ở Tây Nguyên có nhiều cơ hội được gắn bó với Đại tá Nguyễn Xuân Hà, tôi thầm hiểu về anh luôn nặng trĩu đôi vai với bao nỗi niềm công việc.
Là người con sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nhưng sau khi tốt nghiệp Đại học, Nguyễn Xuân Hà về làm trinh sát một thời gian rồi tình nguyện đi Tây Nguyên. Những năm tháng ấy Tây Nguyên còn hoang sơ, vất vả, bọn phản động FULRO hoạt động rất “nóng”. Một trinh sát lâu nay chỉ quen ở trường lớp nơi phố thị, để quen và sống được với Tây Nguyên để làm tốt công việc, Nguyễn Xuân Hà phải trở thành một người con của buôn làng. Trước hết phải làm quen với vốn sống văn hóa ở buôn làng, nắm bắt được kiến thức dân tộc học, luật tục, hương ước, quy ước, giáo lý, giáo luật của các tôn giáo để sống và làm việc.
Nhớ những ngày đầu vào Tây Nguyên, Nguyễn Xuân Hà được phân công làm nhiệm vụ ở vùng trọng yếu FULRO phía Đông Bắc Tây Nguyên. Nhiều câu chuyện nghĩa tình đầy cảm động giữa người lính An ninh Nguyễn Xuân Hà với các già làng ở các xã vùng Ayun, Mang Yang, Gia Lai vẫn còn đọng mãi đến ngày hôm nay.
 |
| Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Nguyễn Xuân Hà. |
Sau nhiều ngày tháng đồng cam cộng khổ, gắn mình với buôn làng, tổ trinh sát của Nguyễn Xuân Hà đã nắm và xác định toàn bộ 4 khung FULRO hoạt động trong vùng và xây dựng chuyên án đấu tranh. Đáng chú ý nhất là việc đấu tranh với Siu Châu chỉ huy trưởng hoạt động toàn vùng An Khê, Mang Yang. Để thu phục được Siu Châu, một tên FULRO chỉ huy cộm cán trong vùng ra hàng không phải là điều dễ dàng chút nào. Nguyễn Xuân Hà kể rằng, để làm được điều đó, mình phải nắm chắc được tâm lý của đối phương lúc bấy giờ và đánh trúng đích bằng tình cảm nên Siu Châu tin tưởng đã từ rừng về hàng. Chuyên án đầu tay của Nguyễn Xuân Hà trong đợt đánh FULRO ở địa bàn phía Đông Bắc Gia Lai kết thúc năm 1985 trong sự thắng lợi giòn giã.
Trong 10 năm từ 1983 đến 1992, đồng chí Nguyễn Xuân Hà đã trực tiếp tham gia 5 chuyên án đấu tranh với tổ chức FULRO lớn ở Tây Nguyên, tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, trực tiếp tham gia gọi hàng 15 tên, bắt 17 tên, góp phần phá rã hàng trăm khung chính quyền ngầm FULRO các cấp ở Tây Nguyên...
Năm 1992, ta đã triệt phá toàn bộ hoạt động FULRO vũ trang ở Tây Nguyên nhưng các thế lực phản động vẫn chưa chịu từ bỏ âm mưu chống phá chính quyền cách mạng. Một số đối tượng cầm đầu các tổ chức người Thượng lưu vong ở Mỹ lại ráo riết chuẩn bị các kế hoạch để tập hợp lực lượng chống phá nước ta với âm mưu chia cắt Tây Nguyên với cả nước.
Đại tá Nguyễn Xuân Hà rất thấu hiểu bà con các dân tộc thiểu số Tây Nguyên, do trình độ lạc hậu, thông tin hạn chế nên bị bọn phản động FULRO lừa bịp, vì vậy quá trình đấu tranh cần phải xác định rõ đối tượng cầm đầu để xử lý nghiêm minh theo pháp luật, đồng thời làm rõ đối tượng bị lợi dụng, lừa phỉnh để phân hóa, giúp họ hiểu được chính sách của Đảng và Nhà nước, từ đó hướng cho họ quay về với cuộc sống gia đình, chăm lo làm ăn và mạnh dạn đứng lên đấu tranh với cái sai, cái xấu do bọn phản động gieo rắc.
 |
| Đại tá Nguyễn Xuân Hà về với dân làng. |
Hơn 30 năm gắn với buôn làng Tây Nguyên, không sao kể hết những kỷ niệm buồn vui, hạnh phúc của một người cán bộ An ninh. Không ai nhớ hết đã có bao đêm rét buốt giữa rừng, bao bữa đói khát lả người trong những cơn sốt rét cứ triền miên kéo dài... Nhưng vẫn qua hết và niềm hạnh phúc thật sự đem lại cho Đại tá Nguyễn Xuân Hà là góp phần nhỏ bé của mình cho cuộc sống bình yên của nhân dân.
Bây giờ, Đại tá Nguyễn Xuân Hà đã bước sang tuổi 55, tóc anh đã bạc gần hết, nước da đen bóng như đã ngấm nhiều mưa, nắng, gió, sương của đất trời Tây Nguyên đại ngàn. Tôi cảm nhận được, anh, hình như mảnh đất này đã gắn chặt với cuộc đời và sự nghiệp đầy gian khổ mà vô cùng vinh quang của người Anh hùng trong lực lượng Công an nhân dân, một đời thầm lặng hy sinh...
