Con đường vào Trại giam Vĩnh Quang, xã Đạo Đức, huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc) khá vắng vẻ, xung quanh là ruộng lúa, ít nhà dân ở. Tuy nhiên, bên trong các phân trại số 1, số 2 và số 3 nhộn nhịp giống như một ca làm việc của những công nhân trong một nhà máy, chỉ khác là giữa màu áo kẻ sọc là màu xanh của cán bộ, chiến sĩ Công an đang hướng dẫn phạm nhân làm việc.
Trước khi tiếp xúc với những phạm nhân được đặc xá lần này, chúng tôi được cán bộ Trại giam dí dỏm nhắn nhủ: “Trại giam Vĩnh Quang chỉ có phạm nhân nam, lâu rồi họ chưa gặp phụ nữ, thế nên nhà báo đừng hoảng sợ nếu các phạm nhân biểu lộ sự mến mộ”… Hơi chút hoang mang, nhưng khi đến Phân trại số 3, chúng tôi mới hiểu cảm giác hạnh phúc, phấn khởi của các phạm nhân không chỉ lâu rồi mới gặp phụ nữ, mà bởi họ đang đếm ngược chờ ngày đặc xá.
Hai tay lóng ngóng, phạm nhân Hoàng Văn Tiến (50 tuổi), mang án chung thân về tội “Vận chuyển trái phép các chất ma túy”, thỉnh thoảng lại cười tủm tỉm, ánh mắt đầy hy vọng khi nghĩ về dự định tương lai sắp tới... Đại úy Lê Thị Huyền, Đội trưởng Đội Giáo dục hồ sơ cho biết, đây là phạm nhân duy nhất của Trại giam Vĩnh Quang mang án chung thân lần này được đề nghị đặc xá.
Hoàng Văn Tiến tâm sự ngày bước chân vào con đường lao lý, bản thân vốn làm nghề lái xe Công ty Vận tải ôtô số 3, Cục Đường bộ Việt Nam, do tính chất hoạt động công tác của Công ty thường xuyên vận chuyển hàng hóa lên vùng Tây Bắc - nơi có nhiều cửa ngõ tiêu thụ chất ma túy qua đường bộ, do hám lời, Tiến đã vận chuyển trái phép 36,7kg thuốc phiện từ Hà Nội lên thị trấn Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.
 |
| Cán bộ Trại giam Vĩnh Quang hướng dẫn phạm nhân lao động. |
Khoảng 1h30’ ngày 16/6/1995, Tiến điều khiển xe ôtô Zin 130 BKS 29D 72-27 bất ngờ bị cán bộ Cảnh sát khu vực và đại diện chính quyền UBND thị trấn Trùng Khánh yêu cầu dừng xe kiểm tra. Lúc đó, lực lượng chức năng phát hiện trong cabin và thùng xe ôtô trên có 2 bao tải dứa, bên trong có 19 gói nhựa thuốc hiện bọc bằng nilon; 1 bình gas màu đen có 16 gói nhựa thuốc phiện bọc bằng nilon; 1 quả lu sắt có 4 gói nhựa thuốc phiện. Tổng số là 36,7kg thuốc phiện.
Tuy nhiên, lợi dụng sơ hở, Tiến cùng với hai người đàn ông trên xe trốn thoát. Đến ngày 11/6/1997, Tiến bị Công an phường Đông Mác, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội bắt giữ theo lệnh truy nã. Những ngày đầu trong Trại giam Vĩnh Quang, Tiến chán nản tiêu cực nghĩ rằng cuộc đời sẽ phải gắn bó nơi đây. “Được sự động viên của giám thị trại giam, tôi đã lấy lại tinh thần, quyết tâm phấn đấu trong lao động, sinh hoạt… Giờ đây, cảm giác háo hức khiến tôi nhiều đêm quên ngủ, mong thời gian trôi thật nhanh để sớm đến ngày đặc xá. Lắm lúc, nghĩ đến khoảnh khắc gặp lại vợ và các con, nước mắt ứa ra”, Hoàng Văn Tiến bùi ngùi nói.
Không riêng gì phạm nhân Tiến, đối với Trịnh Mạnh Hùng (52 tuổi), trú tại phường Quán Triều, TP Thái Nguyên, án 20 năm về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, đang cải tạo tại Phân trại số 1, cũng hồi hộp không kém. Hùng ngập ngừng cho biết: “Bản thân tôi có nhiều phấn khởi lắm, diễn tả khó thành lời, không biết nói thế nào tôi cũng cảm ơn Ban giám thị đã giúp đỡ tôi có được ngày hôm nay".
Với Phạm Ngọc Khánh (48 tuổi), quê ở huyện Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, án 8 năm về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, lại có cảm nhận: “Án còn lại của tôi chỉ còn có 6 tháng 2 ngày, nhưng khi biết có tên trong danh sách, tôi như thấy mình đang ở một cuộc đời khác vậy, sớm được ngày nào hay ngày ấy”.
Đại tá Trần Mạnh Hùng, Giám thị Trại giam Vĩnh Quang cho biết, Đảng ủy – Ban giám thị đã chuẩn bị đầy đủ phương tiện, văn phòng phẩm và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ cho việc lập hồ sơ đặc xá; đồng thời tổ chức giáo dục, tuyên truyền, phổ biến thường xuyên trên hệ thống loa phát thanh của trại cho toàn thể phạm nhân hiểu rõ điều kiện, tiêu chuẩn đặc xá năm 2015. Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước được niêm yết ở tất cả trong buồng giam và nhà thăm gặp thân nhân gia đình phạm nhân.
Ngoài ra, cán bộ quản giáo phụ trách Đội tổ chức họp đội phạm nhân giới thiệu, bình xét và bỏ phiến kín những phạm nhân đủ điều kiện, tiêu chuẩn đặc xá để hội đồng của trại xét duyệt. Với tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Trại giam Vĩnh Quang đã lập danh sách người được đề nghị đặc xá của trại bảo đảm đúng pháp luật, công khai, dân chủ, khách quan, đảm bảo giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
“Năm nay, phạm nhân án ma túy được đề nghị đặc xá của Trại giam Vĩnh Quang gồm 19 phạm nhân” - Đại tá Phạm Mạnh Hùng cho biết thêm. Hiện Trại giam Vĩnh Quang đang tập trung làm tốt công tác hướng nghiệp, giáo dục nhân cách, cũng như ý thức chấp hành pháp luật, nhằm giúp những người lầm lỡ tự tin bắt nhịp cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.
