I. Vẫn theo bác sĩ Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa II, Viện Sức khỏe tâm thần, đa phần các bệnh nhân nhập viện đều đang sống trong trạng thái ảo giác, não bộ bị kích thích. Ma túy đá (hay ma túy tổng hợp - MTTH) khi đi vào máu, lên não sẽ gây hoang tưởng, rối loạn tâm thần cho người sử dụng.
Tác động của nó kéo dài từ 72 đến 96 tiếng một lần sử dụng. Khi dùng trong một thời gian dài nó sẽ gây tổn thương não bộ nghiêm trọng. Đặc biệt khi dùng thêm với rượu, thuốc ngủ cảm giác "phê" kéo dài hàng trăm giờ. Hiện trên thị trường, MTTH có hàng chục tên gọi như đá, ecstasy, viên đường phố, nữ hoàng, viên chó điên, ketamin, nước biển…
Người nghiện đá sẽ có những triệu chứng như rối loạn tri giác, ảo thanh (bị kích động bởi âm thanh, tai lúc nào cũng nghe văng vẳng tiếng nói hoặc có những phản ứng không thể dự đoán khi gặp âm thanh mạnh). Từ đó dẫn đến rối loạn về tư duy, rối loạn về hành vi, cảm xúc. Cuối cùng bệnh nhân bị kích động bùng nổ, tấn công, hủy hoại thân thể, hủy hoại người khác.
Có một điểm cực kỳ nguy hiểm là "đá" có tác dụng kích thích mạnh mẽ nhất thời lên hệ thống thần kinh trung ương gây cảm giác hưng phấn và ảo giác hoang tưởng đã khiến cho nhiều con nghiện bị ảo tưởng về tình dục, nghĩ rằng mình có thể "hoạt động không mệt mỏi". Tuy nhiên, thực chất ma túy đã tác động lên não bộ khiến việc va chạm thể xác được họ cảm nhận một cách mơ hồ, không rõ ràng, chính vì thế gần như họ không thể đạt "đỉnh". Càng không chạm được tới đỉnh thì họ càng điên cuồng trong "chuyện đó". Cũng vì đang bị ảo giác, nên họ làm "chuyện đó" mà không biết mệt.
Cơ chế của nó là khi mới dùng ma túy, nó sẽ tác động lên hệ thần kinh trung ương, gây nên sự hưng phấn cực độ, làm nhiều người thức tỉnh dục vọng cuồng loạn. Lúc đó vùng nhận thức ở não bị hạn chế, giải phóng phần bản năng.
Tại bệnh viện, chúng tôi gặp anh L.T.H. - từng là một nô lệ của ma túy đá. H.. nổi tiếng trong số các bệnh nhân nhập viện vì thành tích khủng của mình trong quan hệ tình dục. Một lần "đập đá" xong H. phải nhập viện vì quan hệ tình dục hàng chục lần chỉ trong 24 giờ!
H. tâm sự, bản thân đã từng chơi qua đủ thứ. Từ tài mà, hêrôin cho đến thuốc lắc nhưng cho đến khi sử dụng "đá" thì chung thân với nó luôn. “Đá” gây ảo giác và hưng phấn rất mạnh, thời gian phê thuốc gấp 20-30 lần làm cho H. luôn ở trạng thái hưng phấn rất lâu. H. cảm thấy rất yêu đời, nhìn thấy cái gì thì thấy rất yêu cái đó, cảm giác khỏe gấp 2-3 lần bình thường, có thể nhảy suốt đêm không biết mệt, rồi thậm chí lại có cảm giác muốn "nuốt chửng" ai đó...
Bên cạnh đó, “đá” cũng là phương tiện để một đối tượng lợi dụng làm chuyện xấu đối với các cô gái trẻ người non dạ. Cách đây chưa lâu nữ sinh T.H.V. đã phải nhập viện tâm thần điều trị vì bị loạn thần sau khi uống rượu có pha amphetamine (một loại MTTH) trong một bữa tiệc được tổ chức dịp gần tết bởi một nhóm bạn ở nước ngoài về Việt Nam.
Một bác sĩ thuộc Viện Sức khỏe tâm thần kể lại, đó là vào dịp giáp tết, một nhóm học sinh đưa một cô gái trên xe taxi đến trong tình trạng vật vã, ngất lên ngất xuống. Trao đổi với bác sĩ, nhóm học sinh thú nhận để tổ chức tiệc tất niên cho hoành tráng, nhóm trưởng đã pha ma túy đá vào rượu để "kích thích" cuộc chơi lên đỉnh trước khi "hạ màn".
Nữ sinh V. đã uống rượu pha amphetamine mà không hề hay biết. Sau khi uống, hỗn hợp này phát huy tác dụng, khiến cô không kiểm soát được bản thân. Vậy là cô đã trở thành món đồ chơi cho đám choai choai. Sáng hôm sau tỉnh dậy, cô gái này hết sức sợ hãi, bị sốc nặng và rơi vào trạng thái loạn thần trong những ngày sau đó, buộc phải vào viện điều trị.
Không chỉ có thanh niên mới bị ma túy đá đánh gục mà ngay cả với những người có tuổi nếu thiếu cảnh giác cũng sẽ bị hậu quả khó lường. Viện Sức khỏe tâm thần từng tiếp nhận một nữ bệnh nhân là "quý bà" N.T. Sau một lần vào sàn nhảy và được dụ dỗ sử dụng ma túy đá, “quý bà” T. bỗng dưng đổ đốn bỏ nhà ra đi theo tiếng gọi của "thần đá". Bập vào thứ ma túy chết người này, T. không kiểm soát được hành vi và quan hệ tình dục bừa bãi. Cho đến lúc T. thân thể tàn tạ, hành vi dở điên dở dại thì người thân mới vội vàng đưa T. đi điều trị.
II. Theo những nghiên cứu từ Viện Sức khỏe tâm thần, ma túy "đá" có cả ở dạng viên nén, nhưng ở Việt Nam chỉ phổ biến ở dạng tinh thể trông như mỳ chính hoặc phèn chua. So với "cơn bão trắng" hêrôin những năm 90 của thế kỷ trước thì sức hủy diệt của "bão đá" hiện nay khốc liệt hơn rất nhiều lần.
Nó cuốn đi tất cả mọi thành phần, mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi. Để cổ xúy cho lối ăn chơi mới, họ tuyên truyền rằng đây là thú ăn chơi sành điệu đẳng cấp, không gây nghiện nên họ đua nhau đập đá phá núi mà không biết rằng "đá" đang hàng ngày hàng giờ hủy hoại thân xác họ.
Người chơi đưa "đá" vào cơ thể bằng hai cách: Hít trực tiếp bằng đường mũi hoặc hút bằng một dụng cụ thủy tinh gọi là ục". "Đá" vào phổi rồi lên não xâm nhập vào vùng làm dịu não. Vùng dịu não chứa nhiều tế bào chuyên tiết chất Dopamin. "đá" kích thích các tế bào này tiết ồ ạt Dopamin gây nên sự khoái cảm cao độ cho người sử dụng.
Đồng thời "đá" cũng tràn ngập xung quanh tế bào thần kinh trung ương ngăn chặn việc tái sử dụng Dopamin, ức chế các thụ thể thèm ăn đính ở bề mặt các tế bào làm mất cảm giác thèm ăn kéo dài, làm rối nhiễu nhịp thức - ngủ bằng cách kéo dài nhịp thức ngủ từ 24 đến 72 giờ.
Khi no thuốc, người nghiện sẽ có cảm giác sung mãn, hưng phấn, tự tin, hoạt động thể chất liên tục làm những việc mà bình thường không dám làm như: nhảy nhót, la hét, làm tình tập thể, chạy xe điên cuồng, nhảy từ trên cao xuống, tấn công người khác, tự hủy hoại cơ thể. Người sử dụng "đá" lâu dài tinh thần hoảng loạn, thân hình tiều tụy, bộ dạng thảm hại.
Khi đói thuốc thì người sử dụng cảm tưởng không có sức lực, tư tưởng không tập trung, tư duy vô ích. Trí nhớ kém, lo lắng, hoang tưởng, ảo giác, sợ bị theo dõi. Thậm chí còn có thể nghi ngờ vợ hoặc bạn tình phản bội và gây ra những hành động nguy hiểm như: tự gây thương tích, cố ý gây thương tích, tự sát hoặc giết người.
Hợp chất "đá" nguy hại hơn hẳn các loại ma túy thông thường khác. Vì nó ức chế các thụ thể báo cảm giác thèm ăn làm cho não tê liệt ngay từ khâu đầu của hệ thống tiêu hóa, cũng có nghĩa là triệt bỏ luôn nguồn sống cho các tế bào đẩy cơ thể vào trạng thái suy kiệt với tốc độ rất nhanh. Khi cơ thể bị cắt nguồn dinh dưỡng từ bên ngoài thì nó lập tức huy động năng lượng dự trữ từ khối cơ bắp để nuôi sống các tế bào. Khi năng lượng dự trữ cạn kiệt, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng suy kiệt. Nếu không được chữa trị kịp thời người sử dụng sẽ chết.
Bên cạnh đó, người sử dụng phải đối mặt với chứng hoang tưởng ảo giác, lo sợ, bị kích động, lên cơn loạn thần, ảo giác, môi khô, mắt đỏ, đi loạng choạng, nói một mình, sợ bị đuổi đánh, sợ có người theo dõi... Nó có thể biến một người hiền lành, nhút nhát trở nên cực kỳ hung hãn. Hơn nữa, người dùng ma túy đá trong một thời gian dài còn có nguy cơ đột quị do hiện tượng thiếu máu não, tăng nhịp cơ tim.
Được biết đối với ma túy đá, người dùng một lần liều ít dưới 0,5mg có biểu hiện hưng phấn, mất ngủ, nói nhiều, nhảy nhót, quan hệ tình dục quá mức. Nếu liều trên 0,5mg thì bị rối loạn cảm xúc hưng cảm tột độ. Bệnh nhân thể hiện mình quá nhiều, thích can thiệp vào những chuyện của người khác, tấn công gây rối loạn trật tự. Người dùng trên 10mg thường có biểu hiện ngộ độc, mê sảng và dễ tử vong. Việc điều trị cho những bệnh nhân sử dụng ma túy đá là rất khó khăn vì thường sau một thời gian sử dụng loại ma túy này, bệnh nhân bị rối loạn tâm thần, tổn thương não nặng. Thời gian điều trị ít nhất phải 3 tháng.
Theo một bác sĩ thuộc Bệnh viện Tâm thần Trung ương, phần lớn người dùng ma túy "đá" quan niệm loại ma túy này không bị nghiện và có thể dừng sử dụng bất cứ lúc nào cũng được. Mà nếu có nghiện thì cai ma túy "đá" cũng không bị vật vã, đau đớn như cai hêrôin. Tuy nhiên, thực tế thì việc sử dụng ma túy "đá" không chỉ gây nghiện mà nếu sử dụng trong một thời gian dài, nó còn khiến cho người sử dụng có dấu hiệu bị hoang tưởng, ảo giác, rối loạn tâm thần. Còn đối với những người đã từng nghiện hêrôin khi chuyển sang dùng ma túy đá thì bị rối loạn tâm thần còn nhanh hơn.
Việc cai nghiện “đá” và các loại MTTH khác là rất khó khăn. Thông thường người nghiện hêrôin chỉ điều trị từ 7-10 ngày là cắt cơn nhưng với người nghiện MTTH phải cần tới hơn 20 ngày nhưng sau đó vẫn bị ảo giác, rối loạn tâm thần kéo dài. Hội chứng cai của ma túy đá không giống hội chứng cai của hêrôin, có nghĩa là không có cảm giác đau nhức, không tiêu chảy, không ớn lạnh nổi da gà, không có cảm giác dòi bò trong xương, không vật vã… mà buồn chán, mất khoái cảm, cảm giác mệt mỏi, kiệt sức, chậm chạp hoặc lầm lỳ, dễ bị kích động, dễ nổi giận, có thể hoang tưởng ảo giác, không kiểm soát được cảm xúc, hành vi.
Bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng các loại chất kích thích hướng thần, nếu có thì phải có sự chỉ định của bác sĩ. Có người chỉ sử dụng một lần đã bị gây rối loạn tâm thần. Chính vì thế kiên quyết nói không với MTTH. Đối với gia đình người nghiện, tuyện đối không cúng bái, không uống bất cứ loại thuốc nam nào mà phải đến bác sĩ chuyên khoa để can thiệp kịp thời
