Chợ Hồ Thị Kỷ hình thành từ khoảng cuối những năm 1980 bắt đầu từ những gánh hàng hoa nhỏ nhắn chuyển về từ cao nguyên Lâm Đồng và thành phố Đà Lạt, rồi chỉ vài năm sau đó đã phát triển lên thành chợ đầu mối lớn nhất thành phố. Hàng đêm, vài trăm chuyến xe từ miền Tây Nam Bộ, từ cao nguyên thậm chí từ miền Trung đổ về đây với không chỉ là hoa tươi mà còn rất nhiều cây lá cảnh, rồi cả rau và trái cây tươi, để sớm mai tuôn chảy về khắp các chợ lớn nhỏ, các tiệm hoa và những gánh hàng rong vào từng ngõ xóm.
Đi chợ đêm Hồ Thị Kỷ sẽ thú vị nhất vào những ngày lễ, đặc biệt lúc giáp Tết, hay những hôm tiết trời ở TP HCM se lạnh nhưng bạn vẫn sẽ thấy ấm áp lạ thường bởi muôn sắc hoa rực rỡ dưới hàng ngàn ngọn đèn. Đi trong ngào ngạt hương thơm của phong lan, ly ly từ Đà Lạt thơ mộng, cúc vạn thọ từ vựa lúa miền Tây, hoa huệ của miền Trung đầy nắng gió hay những khóm hồng từ Thủ đô Hà Nội chuyển máy bay vào trong ngày, và cùng muôn vàn loài hoa khác khiến bạn ngỡ như đang thả bộ trong mơ...
Chợ tuy phần lớn bán sỉ nhưng các bà các cô vẫn vui vẻ giới thiệu hoa với khách mua nhỏ lẻ tuy chỉ chục bông miễn là yêu hoa và biết cách lựa chọn cho vừa sở thích và khả năng của mình. Kẻ mua, người bán phần nhiều là những bạn hàng quen, có khi chỉ là nhắn lại đôi câu đặt hàng chỉ vừa đủ nghe mà không thấy cái ồn ào chao chát như những chợ khác.
Trong xôn xao buổi chợ có lúc thoáng mùi bánh bao nóng tỏa ra từ chiếc xe đẩy lạch cạch, rồi cả tiếng trẻ con rao mỳ gõ lẫn tiếng khúc khích cô hàng nước mía giải khát.., bạn sẽ chợt nhận ra cuộc sống thật đẹp không chỉ vì nơi đây có rất nhiều hoa, mà vì cả những con người bình dị thật vô tư và dễ thương đó nữa. Chợ hoa nhộn nhịp nhưng vẫn mang trong mình một sắc thái riêng, người mua kẻ bán trao đổi nhẹ nhàng và hiếm khi lớn tiếng. Các bà cụ ngồi chợ lâu năm thường bảo rằng, khi người ta đã quen và gắn bó với hoa rồi, thì ai cũng thành trầm tĩnh hơn, nhẹ nhàng như bông hoa thơm ngát vậy.
Chợ bắt đầu mở của từ 7 giờ tối đến tảng sáng hôm sau, nhưng nhộn nhịp nhất là khoảng thời gian từ 1 đến 4 giờ sáng, khi các xe hoa đông lạnh, hoa đóng thùng từ miền Tây, miền Đông dồn về, từ Đà Lạt chuyển xuống, Hà Nội bay vào và từ các tỉnh lân cận đổ về. Lúc này là quãng thời gian bận bịu nhất của lực lượng bốc xếp và xuống hàng, họ chịu trách nhiệm chuyển hoa đến từng quầy và chia đến tận từng sạp dù lớn hay nhỏ, tất cả đều sẽ nhận được hoa trong khoảng thời gian ngắn nhất. Công việc thực sự là nặng nhọc, bởi bưng và bê những thùng, lô, hộp đựng hoa loại lớn đều rất nặng và cồng kềnh, bởi vậy mà hầu hết người đứng bán và làm các dịch vụ phụ trợ đều là nam giới.
Những ngày giáp Tết, ngay từ cổng chợ (đường Lý Thái Tổ) không khí đã tưng bừng khác hẳn mọi năm với dàn đèn trang trí nhiều sắc màu, băng rôn, biểu ngữ. Trải khắp các con đường nhỏ thuộc khu phố số 1 gồm các đường Trần Bình Trọng, Hồ Thị Kỷ và Lý Thái Tổ, các con hẻm lớn nhỏ đều được tráng xi măng sạch sẽ, có kẻ làn vôi giới hạn vì nơi đây, ngoài hoa tươi sẽ còn trưng bày thêm cây bonsai và cây cảnh cho khách tham quan.
Ở TP HCM sau chợ hoa Hồ Thị Kỷ thì một chợ hoa khác tuy nhỏ hơn nhưng cũng không kém phần nổi tiếng, chợ hoa tươi Đầm Sen nằm trên đường Nguyễn Văn Phú thuộc quận 11. Vào đêm khuya yên tĩnh, bạn đừng ngạc nhiên bởi ở đây luôn có một góc vô cùng nhộn nhịp với đủ màu sắc của hoa và người, nơi hàng trăm thùng hoa được vận chuyển đến và đi mang màu sắc bừng sáng cả một vùng bóng tối.
Gần đây có thông tin về việc UBND TPHCM phê duyệt chủ trương gộp chợ hoa Hồ Thị Kỷ và chợ hoa Đầm Sen cùng di dời về chợ đầu mối Bình Điền thuộc quận 8. Theo ông Hồ Phước Hải, Giám đốc Công ty quản lý và kinh doanh chợ Bình Điền, đơn vị quản lý chợ đầu mối Bình Điền thuộc Tổng công ty Thương mại Sài Gòn Satra thì UBND TPHCM đã giao cho Satra đầu tư nhanh giai đoạn 2 khu vực kinh doanh hoa tươi tại chợ Bình Điền để đưa chợ hoa Hồ Thị Kỷ (quận 10) và chợ hoa Đầm Sen (quận 11) cùng dọn về đây qui làm một mối với không gian rộng và cơ sở vật chất được đầu tư tốt hơn trước, sẽ dễ cho cả người bán, khách mua và ban quản lý cùng hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời sẽ biến nơi này thành Trung tâm cung cấp hoa tươi lớn nhất TP.HCM và toàn miền Nam.
Đi lại mải mê giữa ngút ngàn hoa Hồ Thị Kỷ, tôi chợt nhớ về chợ hoa Nhật Tân, cả khu chợ buôn đông đúc nhá nhem trong ánh đèn vàng giữa đêm và sương lạnh. Cứ bận rộn thế cho đến chạng vạng sáng khi trời bắt đầu chuyển một màu xám xanh biếc rồi tự nhiên cả bãi sân rộng ấy, người và hoa bỗng dưng tan đâu hết, thấy còn mỗi cành lá vương vãi đầy nền sân xao xác..
Chợ Hồ Thị Kỷ thì khác, họp sớm hơn và có những ngày trời mưa ẩm ướt, chợ hơi buồn và vắng nhưng hoa thì vẫn duyên dáng, gọn gàng như thường. Cả trăm sạp hàng luôn gọn gàng ngăn nắp, thoạt bước chân vào những sạp đầu hẻm là hoa lan, từ các loại lan "tầm thường" sống dai giá rẻ cứ treo ngược lên là xong đến những bông lan hiếm và rất hiếm thì được đối đãi khác hẳn: Để giữ lan tươi, thường dưới gốc được cắm vào một cốc thuốc nhỏ xíu bằng ngón tay út, hoặc người bán tẩm thuốc giữ hoa vào bông, đặt trong cái bao nhỏ dùng dây thun cột luôn lại tại gốc của cành lan. Đặc biệt nhất là loại Lan đỏ giá rất đắt nên bán thành từng cành lẻ, hoa tuy bé nhưng dáng và cành thì rất đẹp.
Nhiều tiệm chuyên hoa từ Đà Lạt Hasfarm kèm thêm các loại hoa chuối rừng, chuối pháo, chuối lửa.. rất bắt mắt. Bên cạnh là hoa sen búp tròn thon và gọn, tuy loại sen này mang về cắm hơi khó... nở, nếu không biết chăm đúng cách thì còn nhanh héo nữa. Tiếp theo là từng dãy salem hồng phớt tím, xen lẫn lá cảnh, một đặc trưng của chợ hoa miền Nam, rất nhiều loại lá cảnh để cắm chung với hoa, đôi khi chỉ cắm lá cảnh không thôi cũng đẹp, kèm theo chút "phụ kiện" nữa, như nơ thắt, lụa dải, cục xốp cắm hoa, lẵng và bình hoa các loại..
Nếu bạn có dịp vào TP.HCM giáp Tết thì nhớ ghé thăm chợ hoa nhé, rất đủ và đã cho bạn tản bộ, ngắm nghía và lựa chọn từ chập tối đến tảng sáng, và khi mệt thì trong chợ có sẵn những hàng cafe nhỏ bên vài quán ăn khuya, bạn có thể ghé chân nhâm nhi ly nước, trời khuya Sài Gòn hơi hơi lạnh, nhiều gió, và giữa một rừng tràn ngập hương và hoa...
