Quyết định được công bố ngày 13/1 (giờ địa phương, tức ngày 14/1 theo giờ Việt Nam), chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang khởi động quy trình đưa Anh em Hồi giáo vào danh sách đen. Theo đó, Bộ Tài chính Mỹ xếp các tổ chức tại Ai Cập và Jordan vào diện “khủng bố toàn cầu bị chỉ định đặc biệt”, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ áp dụng mức độ nghiêm trọng hơn đối với tổ chức tại Lebanon, khi đưa nhóm này vào danh sách “tổ chức khủng bố nước ngoài” (FTO).
Chính quyền ông Trump cho biết lý do của quyết định trên là các cáo buộc liên quan đến việc Anh em Hồi giáo ủng hộ phong trào Hamas của Palestine và tiến hành các “hoạt động chống lại lợi ích của Israel tại Trung Đông”.
Trong tuyên bố chính thức, Bộ Tài chính Mỹ khẳng định: “Các chi nhánh của Anh em Hồi giáo tự quảng bá mình như những tổ chức xã hội dân sự hợp pháp, nhưng phía sau hậu trường, họ công khai và nhiệt tình ủng hộ các tổ chức khủng bố như Hamas”.
Đáp lại, ông Salah Abdel Haq, Quyền Tổng lãnh đạo của Anh em Hồi giáo Ai Cập, tuyên bố nhóm này “hoàn toàn bác bỏ” quyết định của Mỹ và sẽ theo đuổi mọi con đường pháp lý để phản đối, cho rằng động thái này “gây tổn hại đến hàng triệu người Hồi giáo trên toàn thế giới”.
Ông Abdel Haq cho rằng quyết định của Washington xuất phát từ sức ép vận động hành lang của Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chứ không dựa trên các đánh giá khách quan. “Chúng tôi phủ nhận mọi cáo buộc cho rằng Anh em Hồi giáo Ai Cập đã chỉ đạo, tài trợ, hỗ trợ vật chất hoặc tham gia các hoạt động khủng bố. Việc gán mác này không có bằng chứng đáng tin cậy và phản ánh sức ép chính trị từ bên ngoài”, ông nói, theo Al Jazeera.
Theo luật Mỹ, các chỉ định mới này khiến việc cung cấp hỗ trợ vật chất cho các tổ chức liên quan trở thành hành vi bất hợp pháp, đồng thời kéo theo các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm cắt đứt nguồn tài chính. Riêng nhãn FTO còn đi kèm lệnh cấm các thành viên của tổ chức nhập cảnh vào Mỹ.
Anh em Hồi giáo được thành lập năm 1928 bởi học giả Hồi giáo Ai Cập Hassan al-Banna, và sau đó phát triển thành một mạng lưới rộng khắp Trung Đông với nhiều chi nhánh, đảng phái chính trị và tổ chức xã hội. Nhóm này cùng các tổ chức liên quan khẳng định họ theo đuổi con đường tham gia chính trị hòa bình.
Tại Lebanon, chi nhánh Anh em Hồi giáo có tên al-Jamaa al-Islamiya hiện có đại diện trong Quốc hội. Ở Jordan, cánh chính trị của phong trào – Mặt trận Hành động Hồi giáo – đã giành được 31 ghế trong cuộc bầu cử Hạ viện năm 2024, dù chính quyền Amman đã cấm tổ chức này vào năm ngoái với cáo buộc liên quan đến một âm mưu phá hoại.
Tại Ai Cập, Anh em Hồi giáo từng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống của nước này năm 2012, đưa ông Mohamed Morsi lên nắm quyền. Tuy nhiên, ông Morsi bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2013 và qua đời trong tù năm 2019. Kể từ đó, Cairo đã đặt phong trào này ngoài vòng pháp luật và tiến hành chiến dịch trấn áp quy mô lớn, buộc tổ chức phải hoạt động bí mật hoặc lưu vong.
Bộ Ngoại giao Ai Cập mới đây đã hoan nghênh quyết định của Mỹ, gọi đây là “bước đi mang tính bước ngoặt”, cho rằng nó phản ánh “mối nguy hiểm từ hệ tư tưởng cực đoan của Anh em Hồi giáo và mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh, ổn định khu vực và quốc tế”.
Tổng thống Mỹ dọa “mạnh tay” với Iran 
Chính quyền Mỹ mở điều tra hình sự Chủ tịch Fed 
Tranh cãi pháp lý trong vụ Mỹ bắt giữ ông Maduro 
