Theo Reuters, trước đó, ngày 20/2, Tổng thống Trump ký sắc lệnh áp thuế 10% nhằm thay thế các mức thuế diện rộng từng được ban hành theo luật tình trạng khẩn cấp nhưng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ. Một ngày sau, ông tuyên bố sẽ nâng thuế suất lên 15%.
Ngay trước thời điểm bắt đầu thu thuế mới, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) thông báo tới các nhà nhập khẩu rằng mức thuế áp dụng sẽ là 10%, căn cứ theo sắc lệnh ký hôm 20/2. Một quan chức Nhà Trắng nói với Reuters rằng Tổng thống “không thay đổi quan điểm” về việc áp mức thuế 15% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, song không nêu rõ thời điểm điều chỉnh. Tính đến nay, chưa có sắc lệnh chính thức nào được ký để nâng thuế lên 15%.
Cùng thời điểm khi thuế bổ sung 10% có hiệu lực, CBP cũng dừng thu các loại thuế liên quan đến Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Trong đó có thuế đối ứng áp dụng với hầu hết đối tác thương mại và thuế riêng với một số nước như Canada, Mexico, Trung Quốc và Brazil... Tức là, hàng hóa từ các nước sang Mỹ không còn chịu ngưỡng thuế cũ, mà chuyển sang mức 10%.
Động thái của Washington đặt Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế khó xử, khi khối này trước đó đã đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ dựa trên mức thuế cơ sở 15%. Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic cho biết khối này đang trong “giai đoạn chuyển tiếp”, song các quan chức Mỹ đã trấn an rằng Washington sẽ tôn trọng thỏa thuận đã đạt được.
Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 cho phép tổng thống áp thuế trong tối đa 150 ngày nhằm xử lý tình trạng “thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng”. Sắc lệnh của ông Trump lập luận rằng Mỹ đang đối mặt với thâm hụt thương mại hàng hóa 1.200 tỷ USD mỗi năm, thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP và sự đảo chiều của thặng dư thu nhập sơ cấp.
Tuy nhiên, một số chuyên gia kinh tế và luật sư thương mại cho rằng Mỹ chưa ở ngưỡng khủng hoảng cán cân thanh toán, do đó biện pháp thuế mới có thể tiếp tục đối mặt với thách thức pháp lý.
Hôm 23/2, ông Trump cảnh báo các quốc gia không được rút khỏi các thỏa thuận thương mại đã ký với Mỹ, nếu không sẽ phải đối mặt với mức thuế “cao hơn nhiều” theo các cơ sở pháp lý khác.
Quan hệ thương mại Mỹ - EU đối diện thử thách mới 
Đặc vụ Mỹ tiêu diệt kẻ có vũ trang tìm cách đột nhập dinh thự Tổng thống Trump 
EU có đủ công cụ để phản ứng trước động thái tăng thuế của Mỹ 
