Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây sốc cho các đồng minh châu Âu khi thực hiện cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin mà không tham khảo ý kiến của các nước này hoặc Ukraine và tuyên bố bắt đầu ngay lập tức các cuộc đàm phán hòa bình, Reuters đưa tin.
Các quan chức chính quyền ông Trump trong những ngày gần đây cũng đã nói rõ rằng họ mong đợi các đồng minh châu Âu trong NATO sẽ chịu trách nhiệm chính cho khu vực này vì Mỹ hiện có những ưu tiên khác, chẳng hạn như an ninh biên giới và cuộc đua với Trung Quốc.
Các động thái của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại rằng châu Âu có thể bị loại khỏi một thỏa thuận hòa bình, vốn dĩ cũng sẽ ảnh hưởng đến an ninh của chính họ, đặc biệt là nếu thỏa thuận đó được coi là quá có lợi cho Nga.
Đặc phái viên của Mỹ về Ukraine Keith Kellogg phát biểu tại Hội nghị An ninh Toàn cầu ở Munich, Đức, rằng Mỹ sẽ đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hòa bình, với Ukraine và Nga là hai nhân vật chính.
Khi được hỏi về triển vọng của châu Âu tại bàn đàm phán, ông Kellogg cho rằng “điều đó sẽ không xảy ra”.
Tại một sự kiện sau đó, ông Kellogg đã tìm cách trấn an các nước châu Âu với tuyên bố điều này không có nghĩa là “lợi ích của họ không được xem xét”.
Dù vậy, các nhà lãnh đạo châu Âu cho biết họ sẽ không chấp nhận bị loại khỏi các cuộc đàm phán.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nhấn mạnh: “Không đời nào chúng ta có thể thảo luận hoặc đàm phán về Ukraine, tương lai của Ukraine hoặc cấu trúc an ninh châu Âu mà không có sự tham gia của châu Âu. Nhưng điều này có nghĩa là châu Âu cần phải hành động. Châu Âu cần nói ít hơn và làm nhiều hơn”.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng kêu gọi các nước châu Âu cùng hành động: “Và đối với những người bạn châu Âu của tôi, tôi muốn nói rằng, hãy tham gia vào cuộc tranh luận, không phải bằng cách phàn nàn rằng các bạn có thể hay không thể ngồi vào bàn đàm phán, mà bằng cách đưa ra các đề xuất, ý tưởng cụ thể, tăng chi tiêu quốc phòng”.
Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi thành lập một đội quân của châu Âu, nói rằng lục địa này không còn có thể chắc chắn về sự bảo vệ từ Mỹ và chỉ có thể nhận được sự tôn trọng từ Washington với một quân đội mạnh mẽ.
Ông Zelensky cho biết Kiev sẽ không bao giờ chấp nhận một thỏa thuận được thực hiện sau lưng mình.
Tổng thống Ukraine kêu gọi châu Âu tự thành lập quân đội 
Ông Zelensky: Kiev khó sống sót nếu không có hỗ trợ của Mỹ 
Sở Thuế vụ liên bang Mỹ đối mặt nguy cơ sa thải hàng loạt nhân viên 
