Mức lương cơ sở 2,34 triệu chỉ đủ đến ngày 20, còn 10 ngày cuối tháng phải… chạy bữa

Việt Nam được ví như "mặt biển bình yên giữa cơn giông bão"

Thảo luận ở hội trường về tình hình kinh tế - xã hội (KTXH), xử lý vấn đề phát sinh khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tháo gỡ vướng mắc do quy định của pháp luật, sáng 29/10, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) bày tỏ đồng tình cao với những kết quả toàn diện mà Trung ương Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã đạt được trong 9 tháng đầu năm 2025.

"Giữa bối cảnh kinh tế chính trị thế giới có nhiều biến động, Việt Nam vẫn được ví như "mặt biển bình yên giữa cơn giông bão" và là điểm sáng đi ngược dòng chảy toàn cầu, như đánh giá của các tổ chức quốc tế uy tín", ông nói.

Tăng trưởng GDP đạt khoảng 7,85%. Lạm phát được kiểm soát ở mức 3,27%. Xuất khẩu tăng hơn 16%. Thu ngân sách tăng 30,5% so với cùng kỳ năm 2024. Những con số đó không chỉ thể hiện bản lĩnh điều hành "vững tay lái, chắc tay chèo" của Chính phủ mà còn khẳng định hiệu quả lãnh đạo của Đảng và sự đồng hành, giám sát chặt chẽ của Quốc hội.

Theo đại biểu, bên cạnh ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế và tinh gọn bộ máy cũng đã tạo bước ngoặt quan trọng. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại 34 tỉnh, thành phố được triển khai. Cùng với đó, hàng loạt đạo luật lớn như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã hình thành khung pháp lý vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Chính sách an sinh xã hội tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm. Công tác miễn giảm học phí, xóa nhà tạm, chăm lo sức khỏe cho nhân dân được triển khai quyết liệt, góp phần củng cố, nâng cao niềm tin của người dân và cán bộ, đảng viên đối với Đảng, Nhà nước và chế độ...

Đồng quan điểm, ĐBQH Mai Văn Hải (Thanh Hoá) cho rằng, nhờ sự lãnh đạo và quyết tâm chính trị rất lớn của Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cùng sự vào cuộc của các cấp, các ngành, của người dân và doanh nghiệp, tình hình KTXH, quốc phòng, an ninh trong 9 tháng đầu năm và ước cả năm 2025 đã có nhiều điểm sáng nổi bật.

Đặc biệt, sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một "cuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc nhất" trong sắp xếp tổ chức của bộ, ngành. Mặc dù diễn ra trong thời gian ngắn, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo tổ chức thực hiện rất sát sao, quyết liệt, linh hoạt, sáng tạo.

Kết quả sắp xếp tinh gọn bộ máy của Chính phủ, các bộ ngành, các sở ngành, sáp nhập tỉnh, sáp nhập các xã, phường, không tổ chức cấp huyện và thực hiện tinh giảm biên chế đã đạt được kết quả tốt nhất từ trước tới nay. Sau gần 4 tháng đi vào hoạt động, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã đi vào hoạt động cơ bản thông suốt, tập trung giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp...

Cán bộ nhiều việc hơn, đi làm xa hơn, thu nhập giảm 10-12%

Tuy nhiên, bên cạnh đó, ĐBQH Trần Quốc Tuấn cho rằng, cử tri cả nước cũng mong muốn Đảng, Nhà nước quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề căn cơ, nhất là chính sách tiền lương và đời sống của cán bộ, công chức, viên chức. Sau gần 4 tháng kể từ khi chính thức triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy hành chính của chúng ta đã "nhẹ hơn về đầu mối nhưng nặng hơn về công việc". Cán bộ, công chức ở nhiều địa phương, nhất là cấp cơ sở, phải đi làm xa hơn, làm nhiều việc hơn mà thu nhập thì vẫn không khá hơn.

"Theo báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp này, cử tri ở nhiều địa phương như Quảng Trị, Bình Thuận, Vĩnh Long phản ánh. Sau sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều cán bộ xã phải di chuyển xa hơn, có nơi từ 10-15 km mới đến trụ sở mới. Trong khi đó, phụ cấp đi lại, phụ cấp công vụ chưa được điều chỉnh. Cử tri các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng, Đồng Tháp đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ khuyến khích đối với cán bộ vùng sáp nhập. Bởi đời sống họ gặp nhiều khó khăn, chi phí đi lại, thuê nhà, sinh hoạt tăng. Điều này khiến thu nhập thực tế giảm từ 10%-12% so với trước đây", đại biểu dẫn chứng.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương như Thái Nguyên, Cần Thơ và một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long cũng phản ánh tình trạng đội ngũ cán bộ cơ sở đang phải gánh vác nhiều việc, nhiều phần việc do tinh giản biên chế. Nhưng thu nhập chưa được cải thiện, ảnh hưởng đến tâm lý, động lực và hiệu quả công tác.

"Thưa Quốc hội, mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng được áp dụng từ ngày 1/7/2024 đến nay. So với mặt bằng giá sinh hoạt hiện tại thì rõ ràng không còn phù hợp. Tính trung bình, chỉ riêng chi phí sinh hoạt tối thiểu (ăn uống, đi lại, tiền điện nước, học phí con cái) ở vùng đô thị đã vượt 4,5-5 triệu đồng/người/tháng. Với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng, dù có nhân với hệ số cao hơn thì thu nhập thực tế của nhiều công chức trẻ chỉ đủ từ đầu tháng đến ngày 20 của tháng. Còn 10 ngày cuối tháng phải chạy bằng... niềm tin và mì gói" - ĐBQH tỉnh Vĩnh Long thẳng thắn.

Từ đó, ông tha thiết kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở ngay từ ngày 1/1/2026, không chờ đến giữa năm như các giai đoạn trước. Bởi, đây không chỉ là câu chuyện về tiền lương mà là "sự gửi gắm của lòng dân", là "nhịp đập chung của bộ máy đang rất cần được tiếp thêm sinh lực". Cán bộ có đủ sống thì mới yên tâm phục vụ. Công chức không bị nặng gánh "cơm áo gạo tiền" thì mới nhẹ lòng cống hiến.

ĐBQH Mai Văn Hải cũng dẫn chứng những khó khăn, bất cập: "Một số nơi dù đã điều chuyển cán bộ, công chức từ nơi thừa đến nơi thiếu, nhưng vẫn còn tình trạng thừa thiếu cục bộ. Nhất là ở một số xã miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, thiếu cán bộ lớn nhưng chế độ chính sách thì chưa được cải thiện".

Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo đánh giá lại việc thực hiện phân cấp, phân quyền cho xã, phường, đặc khu trong thời gian vừa qua để có sự điều chỉnh phù hợp với mô hình xã hiện nay. Chỉ đạo sớm thực hiện xác định vị trí việc làm, xây dựng chính sách tiền lương tương xứng với vị trí việc làm của cán bộ công chức. Trước mắt, đề nghị sớm có chính sách đãi ngộ tiền lương đối với đội ngũ cán bộ, công chức xã hiện nay để họ an tâm công tác...