Nếm mùi học thêm ngay từ những năm tháng đầu đời, các bé tuổi mẫu giáo lớn gần như phải giã biệt các trò chơi để đối mặt với việc học. Học ở trường mẫu giáo, học thêm nhà cô giáo, học trong các câu lạc bộ của trường.
Chưa đủ, cá biệt có những bậc phụ huynh cả ngày đưa con "chạy sô" qua 4 đến 5 điểm học thêm. Chỉ để mong làm sao cho con càng đọc thông viết thạo trước khi vào lớp 1 càng tốt. Và để con phải thi đỗ vào trường công, trường điểm mà bố mẹ muốn, để bố mẹ được tự hào…
Có một sự lệch lạc méo mó nào đó trong tư duy của không ít bậc làm cha mẹ, của một bộ phận không nhỏ các thầy cô giáo, thậm chí là của xã hội trong câu chuyện học sinh mẫu giáo phải học trước chương trình lớp 1.
Những tiếng nói yếu ớt chống lại học thêm đang nhường chỗ cho tư duy sợ con mình không giỏi bằng các bạn cùng lứa. Hàng chục triệu đồng để đóng học cho con, rồi phụ huynh quay cuồng trong cơn lốc đưa đón con từ chỗ học thêm này sang chỗ học thêm khác.
Các em bé ngày càng được bố mẹ kỳ vọng nhiều hơn. Chúng phải gánh trên vai rất nhiều sứ mạng, như phải làm cho bố mẹ tự hào, phải trở thành một đứa trẻ xuất chúng, đặc biệt thông minh và hiểu biết.
Tuổi thơ của chúng bị đánh cắp, bởi thầy cô, bởi cha mẹ. Những lo âu thi cử, áp lực phải ngồi vào bàn, nhồi nhét những nét sổ ngang sổ dọc, những con số, những bài tập đọc tập viết làm cho không ít em rơi vào trạng thái trầm cảm, tự kỷ.
Và những kỳ thi vào lớp 1- với áp lực là phải đỗ, vì cha mẹ các em muốn thế. Nghĩa là nếu không đỗ thì phải làm quen với cảm giác thất bại. Có gì đó làm chúng ta đau lòng, khi mà ở tuổi các em, thì đi học phải là quyền, vui chơi cũng phải là quyền, chứ không phải "giành quyền" bằng thi thố.
Để vào học trường tiểu học mà cha mẹ muốn, nhiều trẻ phải vượt qua kỳ thi khó khăn.
Mà đi thi tránh sao được chuyện trượt - đỗ. Xúc cảm buồn bã của sự thất bại là rất không nên có trong đầu óc non nớt và trong sáng của trẻ.
Trách các phụ huynh, bởi họ đã không thiết lập một cơ chế tốt để bảo vệ con mình, bằng cách để con sống đúng với hồn nhiên con trẻ, không đánh cắp tuổi thơ của con bằng việc dồn áp lực lên vai chúng, muốn chúng thành thần đồng, thành người giỏi giang, khôn ngoan ngay từ tấm bé.
Nhưng nhìn rộng ra, đây là hệ lụy của một nền giáo dục bao năm ì ạch, móp méo, chỉ chạy theo thành tích là chính. Rồi áp lực dân số từng năm cũng dồn lên vai ngành giáo dục, dẫn đến nhiều trường công, trường điểm, dù không muốn vẫn phải làm, là buộc phải tuyển đầu vào.
Tâm lý chọn năm đẹp sinh con để lại hậu quả tỷ lệ học sinh vào lớp 1 mất cân bằng từng năm. Năm nay những em bé tuổi "heo vàng" vào lớp 1. Các em phải chấp nhận những cuộc thi cử khốc liệt hơn, tỷ lệ thi chọi vào trường điểm cao hơn, khả năng đỗ thấp hơn, tỷ lệ trượt cao hơn… Cũng có nghĩa là các em phải đối mặt với cảm xúc tiêu cực nhiều hơn…
Nực cười là thực tế diễn ra đang phớt lờ các hướng dẫn của ngành Giáo dục quy định rằng không được tổ chức dạy học trước và không thi tuyển sinh vào lớp 1. Thi cử tại nhiều trường tiểu học cũng "biến thái" để lách quy định của ngành. Những sự phớt lờ như vậy cứ ngang nhiên hiển hiện ra đấy, các nhà lãnh đạo ngành hoặc là biết đấy nhưng không thể nghĩ ra biện pháp ngăn chặn triệt để, hoặc là không "vi hành" xuống các trường để kiểm tra, đánh giá, nhìn nhận vấn đề.
Và các trường mẫu giáo thì có muôn hình vạn cách để dạy thêm cho trẻ. Tâm lý khát thần đồng, muốn con trở thành số 1, đang trở thành mảnh đất "màu mỡ, béo bở" để dịch vụ học thêm tràn lan trong xã hội, nhất là ở các thành phố lớn như Hà Nội…
Cha mẹ có thể nhịn ăn, nhịn mặc, nhưng tiền đầu tư cho việc học của con thì không thể nói không. Và việc chọn trường cho con luôn là một nỗi ám ảnh lớn với các ông bố bà mẹ có con đang tuổi bắt đầu đi học.
Có lần ngồi với nhạc sĩ Lê Minh Sơn, anh bảo, anh sẽ cho con trai về quê học trường làng, cùng những đứa trẻ tay chân lấm bùn, chứ nhất quyết không đưa con vào học ở các trường sang trọng về không gian, nhưng tâm hồn thì đóng kín như hiện nay.
Anh không tin người ta có thể đào tạo ra thần đồng. Chỉ học mà không chơi, không giao tiếp với thiên nhiên, sẽ biến đứa trẻ thành cỗ máy, giỏi kỹ năng mà khô khan về tâm hồn. Những đứa trẻ như vậy giống như một loại quả, bị ép phải già sớm, chín sớm, sẽ mất đi những hồn nhiên tuổi thơ quý giá rất cần cho phát triển nhân cách và tạo ra những hồi ức đẹp của đời người.
Nhà văn Phong Điệp và hai con gái tuổi bắt đầu đi học.
