Đó là họ còn chưa biết Hà Nội là một trong 17 thành phố, Thủ đô có diện tích lớn nhất thế giới. Dân mình giờ thích tự sướng, thậm chí tự sướng thái quá nên cái gì cũng phải mang ra so với tầm thế giới, không nhất nhì thế giới thì cũng phải có thứ hạng ở Châu Á, không đạt thứ hạng Châu Á thì bằng mọi giá phải có đẳng cấp ở khu vực Đông Nam Á thì mới thấy hả lòng hả dạ.
Mấy ngày nay, cả nước đang phải chịu đợt nắng nóng đỉnh điểm. Nhiệt độ ngoài trời xấp xỉ 40 độ và mọi người đang gồng mình chống nóng. Ai cũng mong một trận mưa cho sảng khoái tâm hồn, rũ đi bao mệt mỏi, buồn phiền.
Thế nhưng chỉ cần mưa trút ầm ầm hơn một tiếng xuống thành phố này là “biết tay” nhau ngay. Rất nhiều con phố sẽ thành sông, sóng vỗ ì oạp vào các dãy nhà san sát, rác nổi lềnh phềnh và trên những dòng sông đen ngòm ấy còn “khuyến mại” cả những mùi nồng nặc đến tức ngực…
 |
| Minh họa của Tả Từ. |
Đến thời điểm hiện tại, nếu Hà Nội có 33 điểm đen ngập úng trong mùa mưa lũ thì TP Hồ Chí Minh có khoảng 40 điểm. Song, nhiều nhà khoa học đã cảnh báo nếu phát triển đô thị ồ ạt như hiện nay mà không đầu tư cần thiết đến hệ thống thoát nước, trong 10 năm nữa, TP Hồ Chí Minh sẽ có hàng trăm điểm đen ngập úng và kinh khủng hơn, khả năng về một cơn "đại hồng thủy" giống thủ đô Bangkok cách đây 4 năm là hoàn toàn có thể xảy ra.
Tiện đây cũng xin nhắc laiå những hậu quả kinh hoàng sau cơn "đại hồng thủy" ở Thái Lan năm 2011: Sau 3 tháng chìm trong cơn lũ lịch sử, Thái Lan đã phải chịu hậu quả vô cùng nặng nề. Quá trình tái thiết sau lũ lụt tiêu tốn của Thái Lan khoảng 3,3 tỷ USD, trong khi ước tính thiệt hại kinh tế khoảng 4,9 tỷ USD, tương đương với khoảng 1,3 tới 1,5% tổng sản phẩm quốc nội hằng năm.
Gần 400 người đã thiệt mạng trong cơn "đại hồng thủy", trong khi đời sống của khoảng 2,3 triệu người bị ảnh hưởng vì lũ lụt. Trận lũ lịch sử gây ảnh hưởng trực tiếp tới một phần ba số tỉnh và ba phần tư diện tích Thái Lan, trong đó có 300.000 ha đất nông nghiệp.
Rất may mắn, chúng ta chưa phải trải qua những trận lụt khủng khiếp đó, nhưng rõ ràng sau những trận mưa lớn, cả thành phố ngổn ngang, giao thông tê liệt, phương tiện giao thông hư hỏng… Đó là chưa kể một số trường hợp hy hữu khác như cây đổ hay điện giật dẫn đến hậu quả là có người tử vong.
Chưa hết. Những con số dưới đây khiến chúng ta không khỏi giật mình. Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, bốn tháng đầu năm 2015, tại Hà Nội có đến 362 vụ vi phạm pháp luật đê điều, thật đáng buồn mới chỉ có 32 vụ vi phạm được xử lý. Ngoài ra, vẫn còn hơn 2.000 vụ vi phạm từ năm 2014 trở về trước chưa thể xử lý được. Các vi phạm về đê điều chủ yếu là lập bãi tập kết vật liệu xây dựng trái phép; xây dựng lò gạch trong hành lang đê, kè, các bãi ven sông; xây dựng nhà xưởng, đổ phế thải trong hành lang thoát lũ…
Những vi phạm trên tồn tại từ lâu, rất tiếc là các cơ quan quản lý buông lỏng, thậm chí một số lãnh đạo địa phương "bảo kê" nên nhiều năm không được giải quyết mà còn tái phạm nghiêm trọng hơn.
Những chuyện buồn trên cho thấy việc quy hoạch thoát nước ở các đô thị hiện nay mới chỉ được lồng ghép trong các đồ án quy hoạch chung phát triển đô thị, cần được quản lý tổng hợp theo lưu vực sông. Qui hoạch đô thị nên có tầm nhìn dài hạn, tính đến tất cả mọi rủi ro. Bên cạnh đó, cần giữ nghiêm số lượng và qui mô các hồ, duy tu, nạo vét kênh, cống thường xuyên.
Kiểm tra và xử phạt nặng việc đổ rác thải, xây dựng, làm tắc nghẽn hệ thống cống rãnh thoát nước. Tổ chức đấu thầu giao cho các cơ quan có tiềm lực, năng lực, kinh nghiệm thực thi các dự án thoát nước của đô thị. Chỉ có vậy, chúng ta mới hy vọng hạn chế phần nào cảnh ngập lụt hay không phải nghe chuyện cười ra nước mắt mỗi khi những trận mưa lớn trút xuống thành phố.
