Đáng chú ý, nhiều đối tượng đã lập các kênh YouTube, TikTok hoặc các tài khoản trên mạng xã hội, sản xuất những video dưới danh nghĩa "điều tra", "lật lại vụ án", "bóc trần sự thật"... để thu hút lượt xem. Thực chất, đây là các sản phẩm được dựng bằng công nghệ AI, cắt ghép hoặc ngụy tạo hình ảnh, lời thoại nhằm xuyên tạc hoạt động của lực lượng Công an, đặc biệt là lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT). Không ít người vì thiếu thông tin đã theo dõi, chia sẻ hoặc bình luận các nội dung này, vô tình tiếp tay cho việc lan truyền thông tin sai sự thật.
Báo động tình trạng lợi dụng AI để xuyên tạc lực lượng Công an
Thời gian gần đây, trên nền tảng YouTube xuất hiện nhiều kênh đăng tải các video có nội dung xuyên tạc, bôi nhọ lực lượng CAND. Theo phản ánh của người dân, các kênh như "Kỳ Án", "Lật mặt sự thật", "CA Truyện hình sự", "Bí mật sau cánh cửa",... thường xuyên đăng tải các video được tạo dựng bằng công nghệ AI với hình ảnh, lời thoại và tình huống không có thật, chứa nội dung xúc phạm danh dự, uy tín của lực lượng Công an.
Nếu như trước đây các video cắt ghép thủ công còn để lộ nhiều dấu vết thì hiện nay, chỉ với một số hình ảnh và mẫu giọng nói, AI có thể tạo ra những video giả có chất lượng rất cao. Hình ảnh sắc nét, chuyển động tự nhiên, lời thoại khớp với khẩu hình khiến nhiều người khó phân biệt thật, giả nếu không có kiến thức về công nghệ. Chính điều này làm gia tăng nguy cơ thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng.
Thực tế cho thấy, AI đang bị một số đối tượng lợi dụng để sản xuất hàng loạt nội dung xấu độc, xuyên tạc, bôi nhọ lực lượng CSGT nói riêng và lực lượng CAND nói chung, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của lực lượng thực thi pháp luật và làm nhiễu loạn môi trường thông tin.
Mới đây, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Điện Biên đã xử phạt vi phạm hành chính đối với Tòng Văn T. (SN 2001, trú tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên) về hành vi sử dụng AI để tạo dựng video giả có nội dung xuyên tạc, xúc phạm lực lượng CSGT.
Theo cơ quan chức năng, T. đã đăng tải trên kênh YouTube "Tuyền Vlog" đoạn video dài hơn 3 phút với tiêu đề "Đang đi chơi thì bị cảnh sát giao thông đuổi". Toàn bộ hình ảnh, tình huống trong video đều được dựng bằng AI, mô phỏng cảnh CSGT truy đuổi người dân và lồng ghép lời bình mang tính công kích, bôi nhọ lực lượng chức năng.
Làm việc với cơ quan Công an, T. thừa nhận toàn bộ nội dung video là sản phẩm được tạo dựng bằng AI với mục đích "giải trí" và thể hiện khả năng sử dụng công nghệ. Cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Hành vi tạo dựng, phát tán thông tin giả mạo nhằm xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân trước hết có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trong đó có tội Vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự và các tội danh khác có liên quan tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Hiến pháp năm 2013, Luật An ninh mạng cùng các quy định của pháp luật về quản lý, cung cấp và sử dụng thông tin trên môi trường mạng đều nghiêm cấm hành vi tạo dựng, phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xâm phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng và Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin đã quy định cụ thể chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm trên không gian mạng. Việc lợi dụng AI để tạo dựng, phát tán thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Mỗi người dân cần trở thành một "lá chắn số"
AI đang mở ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự trên không gian mạng. Một số đối tượng đã lợi dụng công nghệ này để dựng các tình huống giả liên quan đến hoạt động xử lý vi phạm giao thông, điều tra tội phạm, bắt giữ đối tượng hoặc các vụ việc thu hút sự quan tâm của dư luận nhằm tạo tâm lý hoài nghi đối với lực lượng thực thi pháp luật.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng những vụ việc sai phạm cá biệt của một số cán bộ, chiến sĩ đã được các cơ quan báo chí phản ánh để cắt ghép, suy diễn, quy chụp, từ đó bóp méo bản chất vụ việc và xuyên tạc nhằm bôi nhọ uy tín của lực lượng Công an. Đây là thủ đoạn thường xuyên được các đối tượng xấu sử dụng nhằm tạo hiệu ứng tiêu cực trong dư luận xã hội.
Đáng lo ngại hơn, nhiều video giả mạo được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng như YouTube, TikTok, thu hút lượng lớn lượt xem trước khi bị phát hiện và gỡ bỏ. Một số đối tượng còn giả danh cán bộ Công an, sử dụng AI để tạo hình ảnh, video hoặc giấy tờ giả nhằm đe dọa, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân. Thực tế đã có không ít nạn nhân vì mất cảnh giác mà bị lừa đảo, vừa thiệt hại về tài sản, vừa bị ảnh hưởng tâm lý.
Núp dưới chiêu bài "phản biện", "đấu tranh chống tiêu cực" hoặc "vì sự thật", các đối tượng thực chất đã lợi dụng công nghệ để bóp méo thông tin, xuyên tạc bản chất sự việc, gieo rắc sự hoài nghi, chia rẽ niềm tin trong xã hội và gây ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan, tổ chức nhà nước.
Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển, việc xây dựng một "lá chắn số" từ mỗi người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi người cần nâng cao kỹ năng nhận diện thông tin giả, kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; chỉ tiếp cận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và các nguồn thông tin chính thức; tuyệt đối không tiếp tay cho việc phát tán các nội dung sai sự thật hoặc chưa được kiểm chứng. Khi phát hiện thông tin giả mạo, xuyên tạc hoặc có dấu hiệu lừa đảo trên không gian mạng, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để phối hợp xử lý theo quy định.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường rà soát, phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng AI để sản xuất, phát tán thông tin giả, xuyên tạc, bôi nhọ tổ chức, cá nhân và thực hiện hành vi lừa đảo trên không gian mạng. Các cơ quan báo chí, truyền thông cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, đồng thời đấu tranh, phản bác hiệu quả các thông tin sai sự thật, xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, an toàn và thượng tôn pháp luật trên không gian mạng.
