Trời sẩm tối, anh Trần Văn Công (trú tại xã Ea Phê, huyện Krông Pắk, công tác tại TP Buôn Ma Thuột) vẫn chưa hết lo lắng khi quãng đường từ nơi làm việc về nhà chưa đến 40km nhưng anh phải di chuyển hơn 2 giờ đồng hồ. Thời điểm này, tuyến quốc lộ 26 có hàng nghìn lượt xe container, xe tải, xe công nông… liên tiếp ra vào bốc hàng, chở hàng nhập kho khiến giao thông trở nên hỗn loạn. Suốt 20km dọc quốc lộ, đâu đâu cũng thấy các kho chứa sầu riêng từ hàng trăm đến hàng ngàn mét vuông, nằm sát ngay quốc lộ. Hầu hết các kho chứa này đều vi phạm về xây dựng, đất đai, lấn hành lang giao thông.
Theo báo cáo của huyện Krông Pắk, hiện nay tại các xã Ea Kênh, Ea Knuếc, Ea Yông và thị trấn Phước An có hàng trăm kho chứa sầu riêng lớn nhỏ vi phạm quy định pháp luật về đất đai, xây dựng, giao thông nhưng chưa xử lý được. Tại xã Ea Kênh, địa phương này đã kiểm tra 41 kho bãi, chỉ có 21 kho được UBND huyện cấp phép xây dựng. Còn tại xã Ea Knuếc, đến hết tháng 8/2023, xã kiểm tra 21 công trình thì có đến 18 công trình vi phạm. Toàn huyện có hàng trăm trường hợp vi phạm nhưng hết tháng 8/2023 mới chỉ xử lý 25 trường hợp nằm trong thẩm quyền cấp huyện, với tổng số tiền phạt hơn 400 triệu đồng.
“Tất cả các quyết định đều buộc khôi phục hiện trạng ban đầu. Sau thời gian cho tự giác nếu không thực hiện sẽ tổng hợp để tiến hành các bước yêu cầu tháo dỡ, cưỡng chế... Tuy nhiên, để thực hiện việc thì rất khó”, vị lãnh đạo này nói. “Mới đây, có hai doanh nghiệp xin chuyển đổi 3.000 - 4.000m2 đất nông nghiệp sang đất ở nông thôn. Tuy nhiên, hồ sơ này đã bị Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đắk Lắk “tuýt còi” và yêu cầu huyện rà soát toàn bộ hiện trạng các kho chứa sầu riêng trên địa bàn”, vị này cho biết thêm.
Ông Đoàn Đại Lý, Chánh Văn phòng UBND huyện Krông Pắk cho rằng, việc xử phạt vi phạm đất đai, xây dựng đã thực hiện nhưng yêu cầu khôi phục hiện trạng rất khó. “UBND huyện đã ra rất nhiều văn bản nhắc nhở, chấn chỉnh. Thanh tra Sở Xây dựng Đắk Lắk cũng đang thanh tra việc xây dựng kho chứa sầu riêng ở các địa phương, chưa có kết luận”, ông Lý nói.
Huyện Krông Pắk được xem là thủ phủ sầu riêng của tỉnh Đắk Lắk với hơn 7.000ha, trong đó có hơn 3.000ha cho thu hoạch, năm 2023, sản lượng ước đạt 56.000 tấn. Nhiều nhà đầu tư từ khắp nơi đổ về để xây dựng kho, vựa sầu riêng để thu mua, đóng gói, xuất khẩu.
Việc các cơ sở thu mua, kho, vựa sầu riêng được hình thành là tín hiệu tích cực đối với ngành hàng sầu riêng, tạo thuận lợi để thu mua, chế biến, xuất khẩu nông sản ngay tại vùng sản xuất, đem lại lợi ích kinh tế cho người dân, doanh nghiệp và địa phương. Tuy nhiên, không vì thế mà để chủ đầu tư các kho, vựa sầu riêng vi phạm các quy định của pháp luật về xây dựng và đất đai. Đặc biệt, những vi phạm không được xử lý dứt điểm sẽ tạo tiền lệ xấu cũng như gây nhiều hệ lụy trong quản lý nhà nước của chính quyền địa phương về lâu dài.
Tránh để mất thế mạnh xuất khẩu sầu riêng 
Bảo kê ép thương lái nộp tiền khi thu mua sầu riêng 
