Căng thẳng xoay quanh Ukraine:

Loại trừ xung đột, mở đường ngoại giao

Căng thẳng xoay quanh Ukraine có dấu hiệu hạ nhiệt sau khi Moscow thông báo rút bớt lực lượng gần biên giới về căn cứ thường trực. Nhiệm vụ của các bên lúc này là cần sớm ngồi vào bàn đàm phán tìm kiếm một thoả thuận hài hoà lợi ích nhằm đảm bảo an ninh lâu dài ở châu Âu.

"Nga không muốn chiến tranh"

Trong thông điệp được đưa ra ngay sau cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Đức Olaf Scholz ở Điện Kremlin ngày 15/2 (giờ địa phương), Tổng thống Nga Vladimir Putin một mặt cảnh báo "không thể nhắm mắt làm ngơ" trước việc Mỹ và khối quân sự Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có hành động gây phương hại tới an ninh của Nga, song khẳng định Moscow "không muốn chiến tranh" mà đặt kì vọng vào các cuộc đàm phán, Reuters đưa tin. "Chúng tôi không muốn chiến tranh. Đó là lý do mà chúng tôi đề xuất đàm phán, với kết quả đạt được phải là một thoả thuận an ninh công bằng cho tất cả, bao gồm đất nước của chúng tôi", Tổng thống Putin nhấn mạnh.

Giữa lúc căng thẳng xung quanh Ukraine leo thang gần như đến mức đỉnh điểm và phương Tây dự đoán xung đột có thể sẽ nổ ra ngay trong tuần này, ông Putin đã trực tiếp thông báo tại cuộc họp báo với Thủ tướng Đức rằng một phần lực lượng Nga sẽ được rút khỏi khu vực tiếp giáp biên giới Ukraine theo đúng tuyên bố trước đó của Bộ Quốc phòng Nga về việc một số cuộc tập trận ở khu vực đã hoàn tất và các đơn vị thuộc Quân khu phía Nam, Quân khu phía Tây của quân đội Nga sẽ lên đường trở về căn cứ thường trực.

Đáp lời Tổng thống Nga, Thủ tướng Đức hoan nghênh việc Moscow rút bớt quân tại khu vực biên giới với Ukraine, cho thấy vẫn còn khả năng tìm kiếm giải pháp hạ nhiệt căng thẳng bằng đường ngoại giao. Nhà lãnh đạo Đức cũng thừa nhận vai trò của Nga trong đảm bảo an ninh châu Âu khi nhấn mạnh: "Đối với người châu Âu, nền an ninh lâu dài rõ ràng không thể đạt được nếu đối đầu với Nga, mà cần phải song hành cùng Nga".

Loại trừ xung đột, mở đường ngoại giao -0
Xe tăng, thiết giáp Nga đang được rút bớt khỏi khu vực biên giới với Ukraine. Ảnh: Getty Images

Vài giờ sau phát biểu của ông Putin, Bộ Quốc phòng Nga ngày 16/2 thông báo hoạt động diễn tập ở Crimea đã hoàn tất và lực lượng tăng cường sẽ được rút về căn cứ thường trực. Trong đoạn video do Nga đăng tải, hàng trăm xe tăng, thiết giáp chở quân, xe chiến đấu bộ binh đã được vận chuyển bằng tàu hoả từ Crimea qua cầu Kerch sang phần đất liền của Nga. Đây được xem là chỉ dấu đầu tiên cho thấy Nga đang thực sự rút quân, dù số lượng khí tài và binh sĩ được điều chuyển khỏi khu vực biên giới chưa được công bố.

Phương Tây cũng cần nhượng bộ?

Dù rút bớt lực lượng khỏi biên giới, song các hoạt động quân sự gần đây của Nga cho thấy năng lực quân sự mạnh mẽ và thái độ cương quyết của nước này xung quanh các yêu cầu an ninh mà Moscow gửi tới Mỹ cùng đồng minh NATO cuối năm ngoái. Giới quan sát cho rằng, phương Tây nên tiếp nhận việc Nga rút quân như một động thái thiện chí và nghiêm túc cân nhắc lợi ích an ninh của Nga để sớm tìm kiếm một thoả thuận an ninh phù hợp ở châu Âu.

Trong bình luận về việc Nga rút quân, dù cho rằng lực lượng Nga hiện nay gần Ukraine vẫn đủ để Moscow phát động chiến tranh nhằm vào quốc gia láng giềng, nhưng Tổng thống Mỹ đã mở đường cho các cuộc đàm phán. "Chúng ta nên cho ngoại giao mọi cơ hội để thành công và tôi tin rằng có những cách thực sự để giải quyết những lo ngại về an ninh tương ứng của chúng ta", ông Biden phát biểu. "Chỉ cần có hy vọng về một giải pháp ngoại giao để ngăn chặn xung đột thì chắc chắn chúng tôi sẽ theo đuổi nó".

Thủ tướng Anh Boris Johnson một mặt kêu gọi Nga công bố bằng chứng rút quân, nhưng mặt khác cũng khẳng định tuyên bố của Moscow là "chỉ dấu của một sự cởi mở ngoại giao. "Đã có cơ hội để đối thoại, có cơ sở để khởi động đàm phán về Ukraine, với Ukraine.Điều đó thật tuyệt.Chúng tôi đang thấy sự cởi mở của Nga với các cuộc đối thoại", Thủ tướng Anh phát biểu.

Từ Brussels, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg thì khẳng định khối ưu tiên đối thoại cùng Nga. "Nga vẫn còn thời gian để lùi khỏi bờ vực, ngừng chuẩn bị cho chiến tranh và bắt đầu tìm kiếm một giải pháp hòa bình", ông Stoltenberg nói, đồng thời mô tả tình hình hiện nay là "cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất từng xảy ra ở châu Âu trong nhiều thập niên".

Hiện vẫn chưa rõ Mỹ và NATO sẽ nhượng bộ đến đâu về các đề xuất an ninh của Nga. Trong văn bản trả lời Nga hồi tháng trước, phương Tây đã khước từ cam kết ngừng mở rộng về phía Đông và từ chối huỷ bỏ kế hoạch kết nạp Ukraine - yêu cầu quan trọng nhất mà Moscow muốn phương Tây đáp ứng.

Theo Guardian, các Bộ trưởng Quốc phòng NATO dự kiến nhóm họp trong tuần này để tiếp tục thảo luận về căng thẳng xung quanh Ukraine và kế hoạch thành lập các nhóm tác chiến đa quốc gia, với khoảng 1.000 quân mỗi nhóm tại các quốc gia Đông Âu nhằm sẵn sàng đối phó với bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào nhằm vào các quốc gia đồng minh. NATO rõ ràng cần thận trọng với kế hoạch này, bởi nếu nó được triển khai trên thực tế, một bước đi như vậy sẽ là sự thay đổi thế trận lực lượng lớn nhất của NATO kể từ khi tổ chức này thành lập các nhóm tác chiến hồi năm 2014, đi ngược lại các yêu cầu an ninh của Moscow, đồng thời có thể bỏ lỡ cơ hội quan trọng nhằm sớm đạt được một thoả thuận an ninh mới ở châu Âu giữa Nga và phương Tây.

Thiện Minh

Các tin khác

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Chiều 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau hai ngày hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ chuyến thăm được đánh giá là mang đậm tính biểu tượng nhưng chưa tạo ra các đột phá lớn về thương mại hay địa chính trị.

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nghi thức đón tiếp trọng thị mà Bắc Kinh dành cho ông trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của các nghi thức ngoại giao như một biểu tượng của sự tôn trọng giữa các quốc gia.

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Từ Mar-a-Lago đến Bắc Kinh, quan hệ Mỹ - Trung thay đổi ra sao?

Cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thông Mỹ Donald Trump đã chính thức diễn ra sáng 14/5 ngay sau lễ đón trọng thể tại Bắc Kinh, đánh dấu cuộc gặp trực tiếp thứ bảy giữa hai nhà lãnh đạo, đồng thời là chuyến công du đầu tiên của một nhà lãnh đạo Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2017.