Lịch Tết đượm nghệ thuật truyền thống ăn khách

Dù là hình thức lịch block nội dung về những câu truyện nổi tiếng, hay những nét vẽ thanh thoát như thực như mơ trong lịch để bàn… thì những bộ lịch đều là tâm huyết nhiều năm của đơn vị làm lịch, những họa sĩ, nhà nghiên cứu… Nó cho thấy, mỗi tác phẩm lịch giờ đây không chỉ đơn giản như một công cụ xem ngày nữa mà đã trở thành một tác phẩm nghệ thuật, mang tới cho người xem các cung bậc buồn vui trong 365 ngày mỗi năm.

Mới đây, tại Book Café Phương Nam (đường sách thành phố Hồ Chí Minh), Công ty TNHH An Hảo đã có buổi ra mắt cuốn lịch block đặc biệt “Truyện Kiều” nhân năm mới 2017. Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam, “Truyện Kiều” được giới thiệu trên lịch block với 3.254 câu thơ lục bát cùng lời chú giải và 365 bức tranh minh họa cho từng đoạn thơ trong tác phẩm này.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH An Hảo cho biết, thông qua bộ lịch “Truyện Kiều”, đơn vị cùng những người thực hiện hy vọng được góp thêm vào việc quảng bá “Truyện Kiều” bằng hình thức thể hiện mới tới đông đảo bạn đọc. Không chỉ vậy, đây cũng là dịp để mọi người cùng tôn vinh đại thi hào Nguyễn Du với những đóng góp lớn lao của ông cho nền văn chương Việt Nam và thế giới…

“Mỗi năm làm lịch, đơn vị luôn suy nghĩ những block lịch làm ra phải có tính mỹ thuật và nội dung phải tôn vinh được những giá trị văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam. Ví dụ như những năm trước, chúng tôi có bộ lịch về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp… thì năm nay chúng tôi tiếp tục đầu tư công phu để cho ra mắt bộ lịch block đặc biệt về “Truyện Kiều”, ông Minh Tuấn cho biết thêm.

Tác phẩm văn học “Đoạn trường Tân thanh” (“Truyện Kiều”) được thi hào Nguyễn Du sáng tác dựa trên cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” của tác giả Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc”. Thiên tiểu thuyết diễm tình này được Nguyễn Du chuyển tải trong 3.254 câu thơ lục bát thấm đẫm hồn dân tộc Việt.

Trải qua hàng trăm năm, “Truyện Kiều” vẫn được xem là một kiệt tác văn chương, di sản văn hóa cốt Việt. Cho đến nay, đã có hàng trăm bản “Truyện Kiều” bằng chữ Nôm, Quốc ngữ và tiếng nước ngoài được xuất bản. Ngày nay, “Truyện Kiều” còn được giảng dạy trong nhà trường, được nhiều người trong và ngoài nước ưa chuộng, lưu truyền, nghiên cứu dưới nhiều hình thức như vịnh Kiều, bói Kiều, trích dẫn Kiều… và nay truyện lên lịch.

Thực tế, những năm trở về đây, thay vì “chuộng” lịch tường, người dân có xu hướng quay trở lại với lịch block. Tất nhiên, đó không phải những cuốn lịch block nhỏ bằng gang bàn tay dán lên một tấm bìa đơn giản như ngày xưa; mà trở thành một “tác phẩm nghệ thuật”, chứa đựng những hình ảnh tuyệt đẹp, những câu chuyện, những sự kiện… Năm qua, lịch block trở thành thể loại đẹp, sang trọng và đắt nhất trong số các loại lịch. Và cũng chính vì vậy, giờ đây mùa lịch cũng lại là mùa so tài của lịch block, thay vì lịch tường như trước đây.

Còn lịch bàn, đương nhiên chưa từng tham gia vào cuộc đua “ngôi vương” này, tuy nhiên cũng liên tục có những cải tiến, thay đổi, sáng tạo đột phá.

Lịch ''Truyện Kiều'' lần đầu tiên có đủ 3.254 câu Kiều.
Lịch ''Truyện Kiều'' lần đầu tiên có đủ 3.254 câu Kiều.

Nhà nghiên cứu tham gia tác phẩm lịch với nhiều công phu

Vào mùa lịch 2017, không ngoại lệ, sản phẩm lịch được các “đại gia” làm lịch đưa ra cũng chính là lịch block. Thật sự, cũng phải “thầm phục” sức sáng tạo thể hiện sự đầu tư khá kỹ lưỡng về ý tưởng của các đơn vị làm lịch.

Được quan tâm nhiều, do sự đặc biệt của tác phẩm mà bộ lịch này thể hiện, lịch “Truyện Kiều” đã trở thành câu chuyện “nóng” của mùa lịch năm nay. Đây là lần đầu tiên một quyển lịch đã sử dụng đầy đủ thơ trong Truyện Kiều và cũng là lần đầu tiên một quyển lịch có đủ 365 tranh minh họa “Truyện Kiều” cho đủ 365 ngày trong năm.

Đích thân một tiến sĩ nhiều năm gắn bó với ngành xuất bản đã phân đoạn để những câu Kiều được chia đều trong 365 ngày đó và ở mỗi ngày, ngoài những câu thơ, còn đầy đủ những chú giải các điển tích trong “Kiều”. Và đặc biệt, bản “Kiều” được chọn để làm lịch là bản “Kiều” của cụ Đào Duy Anh- bản in lần 2 có sửa chữa, bổ sung, nội dung NXB Khoa học Xã hội ấn hành năm 1993.

Còn những tranh minh họa trong quyển lịch do họa sĩ Hữu Hiếu thực hiện trong suốt… 2 năm. Điều đặc biệt, Thúy Kiều, Thúy Vân trong lịch không phải hình ảnh tiểu thư con nhà giàu; họa sĩ cũng không vẽ Kiều với trang phục Trung Hoa cổ hoặc trang phục biến tấu cổ vừa có nét Trung Hoa, vừa có nét Việt Nam mà chọn vẽ Kiều với những trang phục thuần Việt là áo yếm, áo tứ thân, khăn vấn đầu... Cây đàn mà Kiều sử dụng cũng không phải cây đàn tỳ bà như nhiều hình vẽ Kiều khác mà là cây đàn nguyệt của Việt Nam.

Theo chia sẻ của họa sĩ Hữu Hiếu, việc chọn trang phục và loại đàn này cũng là trên cơ sở nghiên cứu “Truyện Kiều” và tham khảo nghiên cứu của những nhà văn hóa nổi tiếng. Trong “Truyện Kiều”, Nguyễn Du có viết “Hiên sau treo sẵn cầm trăng”, tức là cây đàn Kiều đánh cho Kim Trọng nghe là đàn nguyệt (cầm trăng).

Tuy nhiên, sau đó Nguyễn Du lại có đoạn tả tiếng đàn của Kiều “So vần dây vũ dây văn/ Bốn dây to nhỏ gieo vần cung thương”, tức là cây đàn có 4 dây, trong khi đàn nguyệt của ta chỉ có 2 dây. Họa sĩ đã phải tìm hiểu nghiên cứu của Giáo sư Trần Văn Khê và biết rằng, cây đàn nguyệt cổ đúng là có 4 dây, tuy nhiên đã thất truyền và khi cải tiến lại thì chỉ còn 2 dây. Vậy nên, nhiều khả năng cây đàn Kiều đánh chính là đàn nguyệt.

Như vậy để thấy, không hề dễ dàng cho việc ra mắt một bộ lịch, mà không khác gì một tác phẩm nghệ thuật. Rất nhiều nhà nghiên cứu, viện nghiên cứu về Kiều đã được đơn vị làm lịch mời vào cuộc; nghiên cứu, chọn bản Kiều, phân đoạn những câu Kiều cho phù hợp với mỗi trang lịch. Rồi bản thân họa sĩ cũng đã 2 năm đằng đẵng nghiên cứu để có thể đưa đủ 365 hình ảnh đẹp, nhưng đồng thời phải đúng về “Truyện Kiều”.

Được biết, bộ lịch trên gồm 365 bức tranh được họa sỹ Hữu Hiếu cùng các cộng sự thực hiện liên tục trong 20 tháng. Mỗi bức tranh là một tác phẩm nghệ thuật minh họa cho từng đoạn thơ trong “Truyện Kiều”, giúp mang cho độc giả một cảm nhận mới về tác phẩm kinh điển này. Phần thơ và chú giải trong bộ lịch dựa vào bản in “Từ điển Truyện Kiều” của cụ Đào Duy Anh.

Mỗi tờ lịch block ''Truyện Kiều'' đều có vẻ đẹp và ý nghĩa riêng.
Mỗi tờ lịch block ''Truyện Kiều'' đều có vẻ đẹp và ý nghĩa riêng.

Chia sẻ về những bức tranh minh họa cho lịch “Truyện Kiều”, họa sỹ Hữu Hiếu cho hay: "Khi làm lịch này tính thẩm mỹ đẹp phải đặt lên hàng đầu vì lịch được mọi người treo trang trọng trong nhà. Để minh họa cho “Truyện Kiệu”, tôi phải nghiền ngẫm từng đoạn, từng câu Kiều để chọn điểm nhấn cho bức tranh. Có như vậy mới vẽ được cái hồn của từng đoạn thơ Kiều để minh họa trong từng tờ lịch".

Là một trong những người biên tập nội dung cho bộ lịch này, Tiến sỹ Quách Thị Thu Nguyệt cho biết: “Khi nghe tin làm người biên tập cho bộ lịch này tôi rất vui, trước kia Truyện Kiều đã được phổ biến dưới các dạng như vịnh Kiều, bói kiều… lần này là làm lịch Kiều, điều này khá thú vị bởi lịch không chỉ để xem ngày tháng mà gói trong đó là hồn dân tộc. Để đưa Truyện Kiều lên lịch mà lại chia thành 365 ngày là công việc rất khó, đòi hỏi người biên tập phải biết ngắt đoạn sao cho đủ 365 ngày. Về hình thức phải cắt câu làm sao để họa sỹ có thể minh họa nội dung, cái hồn của Truyện Kiều".

“Hy vọng bộ lịch Kiều này sẽ được hiện diện trong mọi gia đình, trong lớp học, nhà trường… để “Truyện Kiều” ngày càng phổ biến hơn. Hồi còn đi học, tôi chỉ được tiếp nhận Kiều thông qua các trích đoạn chứ không được tiếp cận toàn bộ tác phẩm như lần làm lịch này. Theo đó, mỗi ngày lật tờ lịch, người đọc có thể ngân nga đọc vài câu Kiều, dần dần nó ngấm vào tâm hồn của mỗi con người”, Tiến sỹ Thu Nguyệt chia sẻ thêm.

Là đơn vị cấp giấy phép xuất bản cho cuốn lịch block này, ông Lê Thanh Hà, Giám đốc Nhà xuất bản Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, ý tưởng làm cuốn lịch về “Truyện Kiều” là ý tưởng độc đáo. Việc đưa tác phẩm văn học trên nền cuốn lịch sẽ đóng góp vào việc gìn giữ hồn cốt của tác phẩm văn học nổi tiếng của nước nhà. Việc xuất bản “Truyện Kiều”  theo kiểu lịch sẽ được phổ biến khá rộng, bởi nếu xuất bản “Truyện Kiều” theo sách, mỗi lần xuất bản chỉ khoảng 2.000- 4.000 bản, còn xuất bản bằng lịch có thể lên đến 20.000- 30.000 bản.

Những bức ảnh về Sài Gòn xưa được họa sỹ Trọng Lee tái hiện lại trong bộ lịch xuân.
Những bức ảnh về Sài Gòn xưa được họa sỹ Trọng Lee tái hiện lại trong bộ lịch xuân.

Viết lên giấc mơ cổ tích qua lịch

Qua nét vẽ và góc nhìn của họa sĩ - KTS Trọng Lee, một Sài Gòn xưa đã hiện ra thật mới mẻ, lãng mạn trong bộ lịch để bàn vẽ tay “Sài Gòn xưa”. Ở đó, có những địa chỉ quen thuộc: Nhà thờ Đức Bà, Bùng binh cây Liễu, Thảo Cầm Viên, chợ Bến Thành, Thương xá Tax, Nhà hát thành phố… trong số đó, có những địa chỉ đã hoàn toàn biến mất…

“Sài Gòn xưa” chính là một trong những bộ lịch ra mắt của Phương Nam Calendar - một thương hiệu lịch của Công ty Sách Phương Nam; khi lần đầu tiên “lấn sân” sang làm lịch nên xem ra cũng lắm công phu, bộ lịch được vẽ tay hoàn toàn, in đẹp với số lượng bản giới hạn.

“Bộ lịch là một món quà tặng dành cho những ai yêu Sài Gòn, mơ về Sài Gòn và tặng cho những ai chọn những giá trị văn hóa, những kiến trúc cổ điển, tinh tế của vùng đất này để mà gìn giữ. Mỗi địa danh trên mỗi tờ lịch sẽ kể cho bạn nghe những biến đổi, những truân chuyên đã đi qua thành phố này qua hàng thế kỷ. Những địa danh đã từng gắn với tuổi thơ, gắn với niềm vui, hạnh phúc, sự bình an của biết bao thế hệ, của hàng triệu triệu người dân từ nhiều đời nay của thành phố này. Bộ lịch như níu giữ ký ức về những địa danh đã từng rất nổi tiếng nhưng đang dần dần biến mất…”, đại diện đơn vị làm lịch chia sẻ.

Là một họa sĩ trẻ có công ty thiết kế riêng (Le House), phong cách và lối sống hiện đại, nhưng mỗi công trình của Trọng Lee thiết kế đẹp như một giấc mơ. Trọng Lee vẫn mơ về một thế giới cổ tích trong khi anh sống giữa cuộc đời rất thực này. Được biết, để vẽ bộ lịch này, Trọng Lee đã phải mất 3 năm nghiên cứu, tìm hiểu và thực hiện.

Nguyễn Hoàng - Tuấn Minh

Các tin khác

Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…
Vỉa hè mà biết nói năng…

Vỉa hè mà biết nói năng…

Sáng 22-12, tại buổi làm việc của Thường trực Thành ủy với Sở Xây dựng Hà Nội, Bí thư Thành ủy Vương Đình Huệ nêu thực tế đá vỉa hè vỡ sau thời gian ngắn sử dụng. Ông Huệ đặt vấn đề vì sao cũng cùng làm đúng quy trình, thiết kế mẫu của Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng có quận làm tốt, có quận chưa. Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu cẩn trọng từ khâu chọn đá, thi công đồng bộ, không làm manh mún. Sở Xây dựng Hà Nội tăng cường hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ, quy trình lát đá hè.
Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Trong các đơn vị Công an được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới" năm 2020, có một đơn vị khá đặc biệt, đó là Công an tỉnh Phú Thọ. 
Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Ở Thanh Hoá, Cường "gấu" nổi lên là 1 trong những trùm tội phạm "có máu mặt" được nhiều người biết đến bởi sự liều lĩnh, manh động và nhiều trò côn đồ. Sau nhiều lần "vào tù ra khám", mọi hoạt động của Cường đi vào chiều sâu, hắn tổ chức đàn em cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê… nhưng không bao giờ trực tiếp ra mặt.
TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong phòng chống, xử lý tội phạm “tín dụng đen” nói riêng và tội phạm trên không gian mạng nói chung, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao…
Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, khoảng 1.000 tờ báo ở Mỹ đã phải đóng cửa. Trong cả thập kỷ đã qua, Facebook và Google độc quyền thâu tóm doanh thu quảng cáo, đăng lại tin bài của báo chí mà không trả tiền, đẩy báo chí thế giới vào khủng hoảng tồn vong.
Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Đó là hành trình đi cả nghìn cây số truy bắt đối tượng truy nã của cán bộ chiến sĩ Đội truy nã và truy tìm (Đội 6), Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam. Với họ, khi đối tượng truy nã còn ngoài vòng pháp luật thì họ còn ăn chưa ngon, ngủ chưa yên…
Nhẫn giúp thành sự

Nhẫn giúp thành sự

Năm ngoái, tôi bái một cao thủ Vịnh Xuân quyền làm sư phụ. Cả đời, chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ học võ, chuyện đánh đấm cơ bản không hợp với tôi. Cho đến một buổi tối, tôi theo bạn tới uống trà tại một võ đường.
Một sự nhịn chín sự lành!...

Một sự nhịn chín sự lành!...

Tôi nhớ khi còn làm việc tại Viện Văn học, trong cuộc trò chuyện với các chuyên gia văn học dân gian tại đây, một học giả đã nói với tôi rằng, văn học - văn hóa dân gian giống như 11 tháng trong năm, còn văn học viết là tháng 12. Đây không phải là sự so sánh hơn kém, mà là một ẩn dụ về sự dài rộng, to lớn của kho tàng trí tuệ, văn hóa dân gian.
Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) những ngày này, không khí mùa vụ rộn rã khắp các buôn làng. Để giữ bình yên cho mảnh đất gắn với những huyền thoại về voi này, các cán bộ chiến sĩ Công an huyện Buôn Đôn đang ngày đêm gắn bó với từng buôn làng…
Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Các "trại cày" click đã trở thành vấn đề được công chúng và báo chí chú ý đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây. Những cơ sở hằng ngày "sản xuất" ra cả triệu lượt nhấp chuột, câu bình luận, v.v…trong bí mật nay được lôi ra ánh sáng trên các mặt báo.
Khi Công an "dân vận khéo"

Khi Công an "dân vận khéo"

Bằng những cách làm thiết thực, Công an huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã tạo sự gần gũi thân thiện giữa đồng bào với cán bộ chiến sĩ Công an.
Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mới đây lực lượng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội đã liên tiếp điều tra khám phá nhiều đường dây vận chuyển, tàng trữ, buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Đặc biệt, xuất hiện những nữ quái nhiều tiền án, tiền sự cùng những thủ đoạn rất tinh vi…
Chuyện nữ anh hùng biệt động

Chuyện nữ anh hùng biệt động

Mãi sau này tôi mới biết Đại tá Đoàn Thị Ánh Tuyết đã được phong Anh hùng lực lượng vũ trang (1978); mới biết những chiến công vang dội mà cô gái mảnh mai xinh đẹp Đoàn Thị Ánh Tuyết đã cống hiến cho cách mạng.
“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

Ngày 2-9-1961, trong nhà lao Gia Định, chị em trại nữ tìm mọi cách che mắt địch, tổ chức một đêm văn nghệ rất "xôm". Được sự chuẩn y của Trại ủy, ngay sau các tiết mục văn nghệ, chi bộ cắt cử người canh gác cẩn thận để tuyên bố kết nạp Nguyễn Thị Châu vào Đảng...
Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Tháng 4/2020, khi cuộc chiến chống bệnh dịch COVID -19 của nước ta đang ở giai đoạn cao điểm nhất, cam go nhất, mọi nguồn lực đều đổ dồn cho công tác này thì 1 thông tin chấn động được CBCS Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT) đưa ra, đó là đã điều tra làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội.