Thu giữ số thuốc lá lậu cực lớn
Ngày 14/6, Cục C74 - Bộ Công an, Cục Cảnh sát kinh tế (C46 - Bộ Công an) phối hợp cùng Đồn biên phòng Mỹ Quý Tây (huyện Đức Huệ, tỉnh Long An) và Công an địa phương bất ngờ bao vây và bắt gọn một đoàn xe chở thuốc lá lậu tại khu vực biên giới Long An. Tang vật thu được gồm hơn 20.000 gói thuốc lá nhập lậu, 13 xe gắn máy dùng để vận chuyển thuốc lá lậu (bao gồm xe của các đối tượng canh đường). Đây là chiến công lớn của C74 - trước đây thuộc Cục C46 và vừa có quyết định tách ra thành C74 từ ngày 10/6.
Trước đó, đêm 13/6, hơn 20 cán bộ, chiến sĩ thuộc các lực lượng đã "ém quân" mật phục tại khu vực rừng thuộc ấp 4 (xã Mỹ Quý Đông, huyện Đức Huệ) dưới trận mưa tầm tã khoảng 3 giờ đồng hồ. Đến hơn 2h sáng 14/6, trong bóng đêm tĩnh mịch bỗng xuất hiện một đoàn xe máy hơn chục chiếc chở thuốc lá lậu rú ga ầm ầm vượt biên giới. Khi đoàn xe vừa qua khỏi biên giới, lực lượng chức năng lập tức ào ra khóa đầu, khóa đuôi chặn bắt.
Thấy bị tấn công bất ngờ, các đối tượng đã quăng vội những chiếc xe chở thuốc lá lậu bỏ chạy. Hai đối tượng Trần Minh Hửng (SN 1987) và Nguyễn Minh Tú (SN 1989, cùng ngụ xã Mỹ Quý Đông) không kịp tẩu thoát đã bị lực lượng chức năng bắt giữ. Khi thấy đoàn xe này bị vây bắt, các xe còn lại bên kia biên giới thấy động lập tức chạy ngược về phía Campuchia.
 |
| Các cơ quan chức năng tiêu hủy thuốc lá lậu là tang vật các vụ án. |
Trong hai đối tượng bị tạm giữ thì Tú là đối tượng chuyên canh đường và điều phối xe cộ chở hàng lậu, còn Hửng là đối tượng cầm đầu và cũng là một mắt xích quan trọng của một đường dây buôn lậu vùng giáp biên.
Ông Trương Văn Ba - Phó Chánh văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia, là người tham gia trực tiếp chuyên án - cho biết, đường dây buôn lậu thuốc lá từ Campuchia về do Trần Minh Hửng cầm đầu được xác định là cực lớn, tổ chức đã nhiều năm và có yếu tố nước ngoài cùng tham gia. Mỗi đêm đường dây này có từng tốp khoảng 20 xe máy tổ chức vận chuyển thuốc lá lậu qua biên giới vào sâu trong nội địa, mỗi xe chở 3 kiện, tương đương 80 cây thuốc lá và có nhiều tốp xe "ăn hàng" trong đêm như vậy. Để đưa thuốc lá lậu từ bên kia biên giới vào Việt Nam, chúng cắt cử, phân công rõ ràng từ biên giới, cửa khẩu đến nội địa đều có cảnh giới.
Hiện các đối tượng buôn lậu cùng toàn bộ số tang vật, phương tiện vận chuyển đang được đưa về cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để mở rộng điều tra, truy tìm những đối tượng còn lại để xử lý theo quy định của pháp luật.
Có thể nói, chiến công lớn lần này có sự tham mưu của tổ công tác Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia. Ông Trương Văn Ba cho biết thêm: "Đường dây buôn lậu thuốc lá bị triệt phá lần này là một trong những đường dây lớn về buôn lậu thuốc lá, nhưng đặc biệt nó là chiến công lớn đầu tiên của C74 sau khi lực lượng này vừa mới được thành lập và đi vào hoạt động từ 10/6.
Trước đó, được sự tham mưu của Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389, hai cơ quan trên (C74 và C46) đã xây dựng kế hoạch, phối hợp và thực hiện thành công chuyên án trong thời gian ngắn nhất. Xã Mỹ Quý Đông, huyện Đức Huệ, Long An là địa bàn thuộc biên giới Tây Nam, là nơi các đối tượng buôn lậu tập trung thẩm lậu thuốc lá từ biên giới Campuchia về Việt Nam khá nhộn nhịp, hoạt động từ lâu. Cũng cần nói thêm, tại địa bàn này, các đường dây buôn lậu thường được tổ chức chặt chẽ có cả người Việt và người nước ngoài nên quá trình nắm thông tin, theo dõi rất khó khăn.
 |
| Các đối tượng buôn lậu bỏ lại tang vật rạng sáng 14/6. |
Chẳng hạn trong vụ án này, việc bố trí người vận chuyển thuốc lá theo mỗi chặng đã được các đối tượng phân công theo từng nhóm khác nhau, từ Campuchia đến biên giới là các đối tượng A, nhưng vận chuyển từ biên giới về Việt Nam lại là các đối tượng B và từ Long An đi tiêu thụ tại các tỉnh là một số đối tượng khác nữa. Hiện nay chúng tôi vẫn đang phối phợp với các lực lượng khác mở rộng điều tra để truy bắt các đối tượng còn lại”.
Qua vụ án vừa được triệt phá, đánh giá về thực trạng buôn lậu thuốc lá ở Long An và các tỉnh biên giới Tây Nam, ông Trương Văn Ba nhận định, thực tế tại khu vực này còn khá nhiều đường dây, ổ nhóm buôn lậu thuốc lá xuyên quốc gia khác chưa được triệt phá. Những đường dây, ổ nhóm này được C74 xác định là hoạt động tội phạm có tổ chức, có yếu tố người nước ngoài tham gia. Các đối tượng vận chuyển, chứa trữ, buôn bán thuốc lá lậu của các đường dây, ổ nhóm này cực kỳ manh động và sẵn sàng chống trả khi bị các lực lượng vây bắt.
"Sắp tới, C74 sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Quản lý thị trường kiểm tra những điểm nóng buôn lậu để có biện pháp quản lý và xử lý hiệu quả hơn. Để hạn chế hàng lậu tràn vào thị trường, một số quy định của pháp luật liên quan đến buôn lậu cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn. Chẳng hạn, đối với hành vi buôn lậu thuốc lá, với trên 500 gói thuốc lá nhập lậu, đối tượng đã phải chịu trách nhiệm hình sự (thay cho 1.500 gói như hiện nay).
Tuy nhiên, ngoài việc cơ quan chức năng tổ chức triệt phá hàng lậu, người tiêu dùng luôn đóng vai trò quan trọng khi nhận thức rõ tác hại của việc tiêu thụ hàng lậu, thay vào đó sử dụng hàng nội địa, vừa yêu nước lại tránh được hiểm họa do hàng lậu mang đến, nhất là thuốc lá nhập lậu, thực phẩm, thuốc chữa bệnh… vì không thể kiểm soát được chất lượng", ông Trương Văn Ba nhấn mạnh.
Thuốc lá lậu có tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng
Theo khảo sát của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, mỗi năm có trên 850 triệu gói thuốc lá điếu nhập lậu được tiêu thụ tại Việt Nam. Trong khi đó, một báo cáo mới đây của Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá Việt Nam (tại hội thảo "Tác hại nghiêm trọng của thuốc lá lậu đối với sức khỏe nam giới" tổ chức vào sáng 2/6/2015 tại TP Hồ Chí Minh) cho thấy, sau khi phân tích thành phần hóa học trong mẫu sợi và thành phần khói trên máy hút phân tích chuyên dụng, các nhà nghiên cứu đã phát hiện thấy trong một số loại thuốc lá điếu lậu có nhiều chất độc hại với hàm lượng cao, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Cụ thể là Coumarin được tìm thấy với hàm lượng khá cao trong các mẫu thuốc lá. Đây là một chất độc bị cấm gần như trên toàn thế giới. Thành phần Cadimi ở trong thuốc lá lậu cũng cao gấp nhiều lần so với thuốc lá có kiểm soát. Các thành phần độc hại này được tẩm vào sợi thuốc để làm cho mùi vị của thuốc trở nên thơm và đậm đà hơn.
 |
| Một vụ bắt thuốc lá lậu (hình minh họa). |
Theo các chuyên gia y tế, Coumarin dễ gây ngộ độc gan, phổi, hình thành những khối u, dễ dẫn đến bệnh ung thư và các bệnh nan y khác. Trong khi Cadimi được chứng minh có ảnh hưởng đến việc giảm số lượng và khả năng vận động của tinh trùng trong nam giới. Do vậy, nếu cơ thể phải chịu hấp thu một lượng Coumarin, Cadimi thường xuyên sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nói chung, và đặc biệt là sức khỏe sinh sản nói riêng ở nam giới.
Bên cạnh những tác hại nghiêm trọng lên sức khỏe người tiêu dùng, thuốc lá lậu còn là một vấn đề thách thức đối với các cơ quan chức năng trong công tác quản lý kinh tế, an ninh trật tự xã hội. Ông Trương Văn Ba nhận định: "Không chỉ gây thiệt hại lên nền kinh tế do thất thu ngân sách hàng ngàn tỉ đồng, nạn buôn bán, vận chuyển thuốc lá lậu đe dọa đến trật tự an toàn xã hội, nhất là khu vực biên giới, các địa bàn có điểm nóng về buôn lậu nói chung và buôn lậu thuốc lá lậu nói riêng. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Ban chỉ đạo 389 đã chỉ đạo các bộ, ban, ngành đồng loạt ra quân và quyết liệt hơn nữa với thuốc lá lậu trong thời gian tới".
Liên quan trực tiếp đến vấn đề này, trước đó, ngày 21/5/2015, Thủ tướng Chính phủ đã chủ trì hội nghị trực tuyến với 11 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sơ kết thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ (Chỉ thị 30) về đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Tại hội nghị, theo báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, kết quả cụ thể thực hiện Chỉ thị 30, các lực lượng chức năng trong cả nước đã bắt giữ 5.428 vụ với gần 5.179.000 bao thuốc lá lậu, khởi tố 108 vụ với 176 đối tượng, thu giữ hơn 1.400 xe máy các loại, 22 xuồng cao tốc, 31 ôtô. Ngoài ra, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã triển khai gần 1.500 đợt tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng của Trung ương và địa phương; tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho trên 33.300 tổ chức, cá nhân kinh doanh thông qua hoạt động kiểm tra, kiểm soát; tổ chức ký cam kết đến 36.728 cơ sở kinh doanh mặt hàng thuốc lá.
Tuy nhiên, theo đánh giá, thời gian gần đây do bị kiểm soát chặt chẽ hơn trên tuyến biên giới đất liền và ở các cửa khẩu đường bộ, các đối tượng đã tiến hành nhập lậu thuốc lá bằng hình thức vận chuyển bằng container qua các cảng biển. Bên cạnh đó, phương thức vận chuyển ngày càng tinh vi hơn. Trong thị trường nội địa, thuốc lá lậu tuy không còn bày bán công khai như trước đây nhưng các đối tượng bán lén lút tại các nhà hàng, khách sạn, quán bar, vũ trường.
Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu lực lượng chức năng phải kiên quyết hơn, tập trung triệt phá các đường dây buôn lậu, bắt cho được các đầu nậu, chủ mưu, đối tượng cầm đầu; tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để nhân dân chủ động, góp phần tích cực phối hợp với chính quyền, các lực lượng chức năng trong công tác chống hàng lậu.
