Lan tỏa hiệu quả thu hồi vũ khí ở Thanh Hóa

Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rộng, dân số đông, địa hình đa dạng, trải dài từ miền núi, trung du đến đồng bằng và ven biển. Đặc biệt, tuyến biên giới giáp Lào dài hơn 213 km, cùng tập quán sinh sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn thói quen sử dụng súng tự chế để săn bắn, bảo vệ mùa màng… đã khiến việc quản lý, thu hồi VK, VLN, CCHT gặp không ít khó khăn.

Ở khu vực ven biển, hàng vạn ngư dân thường xuyên vươn khơi dài ngày, với số lượng tàu cá lớn, tạo ra thách thức không nhỏ trong kiểm soát, quản lý vật liệu nổ. Ngoài ra, Thanh Hóa cũng là địa bàn có hoạt động khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng phát triển mạnh, với hơn 100 mỏ đá, mỗi năm sử dụng trên 1.000 tấn thuốc nổ và khoảng 2 triệu kíp nổ.

Những con số này cho thấy nhu cầu sử dụng vật liệu nổ công nghiệp luôn ở mức cao, kéo theo áp lực lớn đối với công tác quản lý. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ thất thoát, bị lợi dụng để thực hiện hành vi phạm pháp là hiện hữu. Đây chính là bài toán khó, đòi hỏi lực lượng Công an không chỉ quản lý bằng quy định pháp luật mà còn phải tác động vào nhận thức, thói quen của người dân.

Trước yêu cầu đó, lực lượng Công an Thanh Hóa đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng VK, VLN, CCHT một cách đồng bộ. Điểm đáng chú ý là công tác tham mưu không dừng ở việc ban hành văn bản mà được cụ thể hóa bằng việc thành lập Ban Chỉ đạo các cấp, xây dựng kế hoạch chi tiết theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Cùng với đó, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ và các tổ chức đoàn thể phát động phong trào toàn dân tham gia giao nộp, tố giác vi phạm. Chính sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đã tạo nên “thế trận” đồng bộ, giúp công tác vận động đi vào chiều sâu, có trọng tâm, trọng điểm.

Tuyên truyền cũng được xác định là mũi nhọn. Không còn cách làm một chiều, khô cứng, lực lượng Công an đã linh hoạt kết hợp giữa phương thức truyền thống với ứng dụng công nghệ hiện đại như mạng xã hội, tin nhắn SMS, fanpage, “trợ lý ảo”… Nhờ đó, thông tin pháp luật được truyền tải nhanh chóng, rộng khắp, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền.

Một trong những điểm sáng nổi bật trong công tác vận động thu hồi VK, VLN, CCHT ở Thanh Hóa là mô hình “Đổi quà lấy súng”. Khởi đầu từ địa bàn xã Hồi Xuân, mô hình này nhanh chóng chứng minh hiệu quả nhờ cách tiếp cận gần gũi, nhân văn. Thay vì chỉ vận động bằng lời nói, lực lượng Công an đã tạo thêm động lực bằng những phần quà thiết thực như mũ bảo hiểm, nồi cơm điện, quạt điện, gạo, nước mắm, dầu ăn… dành cho người dân tự giác giao nộp vũ khí. Những món quà không lớn về giá trị vật chất, nhưng lại mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Đó là sự ghi nhận, động viên kịp thời, giúp người dân thấy rõ việc giao nộp vũ khí không chỉ là nghĩa vụ mà còn là hành động có ích cho cộng đồng.

Sau hơn 2 năm triển khai, riêng tại Hồi Xuân, lực lượng Công an đã vận động thu hồi hơn 100 khẩu súng săn, súng tự chế cùng nhiều loại vũ khí thô sơ. Thành công của mô hình không chỉ nằm ở con số, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ chỗ e dè, lo ngại, nhiều người đã chủ động mang vũ khí đến giao nộp. Không ít trường hợp còn vận động người thân, hàng xóm cùng tham gia.

Từ hiệu quả thực tiễn, mô hình “Đổi quà lấy súng” đã được nhân rộng ra nhiều địa bàn, đặc biệt là các xã miền núi. Tại xã Nam Xuân, chỉ trong một ngày phát động, người dân đã tự giác giao nộp 60 khẩu súng săn cùng hàng chục vũ khí thô sơ như kiếm, nỏ, côn, kích điện… Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc “mềm hóa” công tác vận động. Không cần những biện pháp cứng nhắc, chính sự gần gũi, chân thành của lực lượng Công an đã tạo được niềm tin trong nhân dân. Khi niềm tin được củng cố, người dân sẵn sàng hợp tác, thậm chí chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.

Không chỉ dừng lại ở các mô hình nhỏ lẻ, Công an Thanh Hóa còn tổ chức đồng loạt “Ngày hội toàn dân giao nộp VK, VLN, CCHT và pháo” tại nhiều địa bàn. Tại xã Hoằng Thanh, lễ phát động đã thu hút đông đảo ngư dân tham gia. Không khí không còn là một buổi tuyên truyền khô cứng, mà trở thành một “ngày hội” thực sự, nơi người dân trực tiếp ký cam kết thực hiện “3 không”: không chế tạo, tàng trữ trái phép; không bao che, tiếp tay; không thờ ơ trước tội phạm. Điểm đáng chú ý là vai trò chủ thể của người dân được đề cao. Họ không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, mà còn là lực lượng tham gia tích cực vào công tác phòng ngừa, phát hiện vi phạm.

Thượng tá Lê Đình Minh - Trưởng Công an xã Hoằng Thanh khẳng định: Lực lượng Công an xác định rõ, bên cạnh tuyên truyền, vận động, sẽ triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Sự kết hợp giữa “mềm” và “cứng” đã tạo nên hiệu quả toàn diện, vừa phòng ngừa, vừa răn đe.

Theo Công an tỉnh Thanh Hoá, từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 2.800 buổi tuyên truyền với hơn 12.000 lượt người tham gia; ký cam kết với 528 tổ chức và trên 14.000 cá nhân. Hơn 3.170 tài liệu tuyên truyền đã được cấp phát, cùng hàng trăm tin, bài, phóng sự được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Đặc biệt, từ đầu năm 2025 đến hết tháng 1/2026, toàn tỉnh đã vận động thu hồi 2.326 khẩu súng, 2.520 viên đạn, 39 bom, mìn, đầu đạn, gần 68 kg thuốc nổ cùng hàng nghìn vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ. So với cùng kỳ, nhiều chỉ tiêu tăng mạnh: Tăng 604 khẩu súng, tăng quả 28 bom, mìn, lựu đạn, tăng 586 vũ khí thô sơ… Đáng chú ý, phần lớn số vũ khí được người dân tự nguyện giao nộp, cho thấy sự chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động.

Song song với công tác vận động, lực lượng Công an Thanh Hóa cũng tăng cường quản lý nhà nước về VK, VLN, CCHT. Việc cấp phép, quản lý được thực hiện trên hệ thống phần mềm dùng chung, đảm bảo chặt chẽ, minh bạch. Công tác kiểm tra các cơ sở sử dụng vật liệu nổ công nghiệp được duy trì thường xuyên. Trong năm 2025, lực lượng chức năng đã kiểm tra 137 cơ sở, phát hiện và xử phạt 24 cơ sở vi phạm, với tổng số tiền hơn 872 triệu đồng.

Bên cạnh đó, lực lượng Công an đã chủ động nắm tình hình, xác định tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Kết quả, đã phát hiện, xử lý 162 vụ, 323 đối tượng; khởi tố 142 vụ, 288 đối tượng liên quan đến các hành vi vi phạm. Những con số này không chỉ thể hiện sự quyết liệt trong đấu tranh mà còn góp phần răn đe, phòng ngừa chung, không để hình thành “điểm nóng” về an ninh, trật tự.

Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy, trong công tác thu hồi VK, VLN, CCHT, nếu chỉ áp dụng các biện pháp hành chính, cưỡng chế thì hiệu quả sẽ không bền vững. Ngược lại, khi biết “mềm hóa” bằng tuyên truyền, vận động, kết hợp với những mô hình sáng tạo, phù hợp thực tiễn, sẽ tạo ra sự chuyển biến sâu sắc và lâu dài. Mỗi khẩu súng được giao nộp không chỉ là một công cụ nguy hiểm được loại bỏ, mà còn là một bước tiến trong nhận thức của người dân. Mỗi người dân tham gia giao nộp vũ khí cũng chính là một “tuyên truyền viên”, góp phần lan tỏa thông điệp về xây dựng môi trường sống an toàn, bình yên. Phát huy những kết quả đã đạt được, Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục đẩy mạnh nhân rộng các mô hình hiệu quả, nâng cao chất lượng tuyên truyền, siết chặt quản lý, đồng thời kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm.

Với cách làm sáng tạo, linh hoạt, giàu tính nhân văn, công tác thu hồi VK, VLN, CCHT tại Thanh Hóa không chỉ đạt được những con số ấn tượng, mà còn tạo dựng được niềm tin vững chắc trong nhân dân, đây là yếu tố cốt lõi để giữ vững an ninh, trật tự từ cơ sở.