Lần tác nghiệp trong nước mắt và kỷ vật thiêng liêng của đồng đội

Cuộc đời làm Báo Công an, tôi được đặt chân đến nhiều nơi, không chỉ chứng kiến mà còn trực tiếp "vào trận" cùng các trinh sát hình sự, ma túy trong cuộc chiến đấu với tội phạm.

Nhưng, kỷ niệm về trận đánh bi tráng ngày 6-11-2001 thì có lẽ không bao giờ tôi quên. Bởi đêm hôm đó, một người đồng đội của chúng tôi cùng hai người dân đã quả cảm ngã xuống trước làn đạn của bọn tội phạm ma túy ở "thung lũng chết Na Ư" - nơi từng được coi là "Sycily vùng Tây Bắc".

Nhà truyền thống Công an tỉnh Điện Biên hiện đang lưu giữ, trưng bày gần 1.000 hiện vật quý, ghi dấu ấn hơn 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng công an miền biên viễn. Trong số những kỷ vật đó có chiếc áo sơ mi vẫn còn vết máu khô được gấp gọn gàng, đặt trang trọng trong tủ kính, với dòng chữ nhói lòng in trên bảng foocmica "Áo Anh hùng liệt sĩ Phạm Văn Cường sử dụng trong đấu tranh chống tội phạm năm 2001".

Phạm Văn Cường là cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an tỉnh Lai Châu (cũ). Anh hy sinh khi còn ít ngày nữa bước sang tuổi 25. Thượng tá Ngô Thị Thủy, nguyên Phó trưởng phòng Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Điện Biên thời Phạm Văn Cường còn công tác. 

Chị coi chàng thanh niên nhỏ nhắn, có nụ cười hiền như con gái nhưng lại nổi tiếng gan dạ, dũng cảm khi vào trận như một người em trai. Chị bảo không như cánh trinh sát sôi nổi, bặm trợn trang phục quen theo kiểu để "đầu bốc", vận áo phông, quần jean, Cường rất giản dị, ra công tác mấy năm nhưng vẫn trẻ trung như cậu sinh viên năm thứ nhất và chưa có bạn gái.

Ngày 6-10-2001, Phạm Văn Cường nhận nhiệm vụ thâm nhập vào một đường dây mua bán “cái chết trắng”. Đêm hôm đó, Cường vào trận và trong cuộc đọ súng ác liệt và không cân sức diễn ra trong màn đêm dày đặc nơi núi rừng biên giới, anh và 2 quần chúng dũng cảm đã hy sinh tại đỉnh đèo Tây Trang, cách biên giới chưa đầy 10 cây số.

Di ảnh đồng chí Phạm Văn Cường
Di ảnh đồng chí Phạm Văn Cường

Nửa đêm về sáng hôm ấy, chúng tôi nhận được lệnh của Ban Giám đốc Công an tỉnh theo một tổ công tác tăng cường khẩn cấp lên Tây Trang. Chiếc U-oát lặng lẽ lao trên con đường vắng, không ai nói nhưng chúng tôi biết đã có tổn thất với đội quân đánh án đi từ chiều tối hôm trước. 

Lúc lên đến km17 QL 279 Điện Biên - Tây Trang, chúng tôi đều bật khóc khi thấy Phạm Văn Cường và 2 người dân nằm bất động, máu loang bên đường. Tôi đưa máy quay tác nghiệp mà nhiều lần phải dùng khăn lau ống kính và fizer cứ mờ đi vì xúc động...

11 ngày sau, với tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm, ban chuyên án đã điều tra, làm rõ 3 kẻ thủ ác sát hại Phạm Văn Cường cùng 2 quần chúng nhân dân, trong đó có tên cầm đầu là Lý A Va. 

Rạng sáng ngày 17-10-2001, tôi lại có may mắn cầm máy ảnh, máy quay theo một tổ công tác gần 30 cán bộ chiến sĩ ập vào bản Ca Hâu, xã Na Ư, huyện Điện Biên, để bắt giữ, khám xét khẩn cấp Lý Giống Minh (anh trai của Lý A Va) - kẻ đã lên kế hoạch tội ác đêm 6-10... Sau này, Công an tỉnh Điện Biên đã bóc gỡ đường dây ma túy được coi là lớn nhất từ trước đến thời điểm bấy giờ ở Tây Bắc; khởi tố, bắt giữ 32 đối tượng, có 6 đối tượng sau đó ra tòa, bị tuyên án tử hình...

Trưa hôm Phạm Văn Cường hy sinh, khi chúng tôi đưa anh về Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên, trời bỗng u ám rồi đổ mưa như trút. Khi thay quần áo, tắm rửa cho anh, Thiếu tá Sùng A Hồng, Phó Trưởng phòng CSĐT tội phạm về ma túy (nay là Thiếu tướng, Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên) bảo anh em giữ lại bộ quần áo đẫm máu còn nguyên 2 vết đạn trên ngực của Phạm Văn Cường. 

Chiếc áo đấy sau này Thượng tá Ngô Thị Thủy mang về nhà cất giữ rồi bàn giao cho Phòng Công tác chính trị. Cùng với chiếc xe máy Super Dream và chiếc bộ đàm Cường sử dụng khi vào trận đánh, chiếc áo sơ mi đẫm máu của Cường hiện được trưng bày trang trọng tại Nhà truyền thống Công an tỉnh Điện Biên...

Đối tượng Lý Giống Minh bị bắt giữ.
Đối tượng Lý Giống Minh bị bắt giữ.

Nhiều năm đã trôi qua, không biết bao lần tác nghiệp với những câu chuyện và hình ảnh xúc động (chỉ riêng với lực lượng cảnh sát phòng chống ma túy Điện Biên - Lai Châu, tôi đã chụp hơn 7.000 bức ảnh) - nhưng hình ảnh người đồng đội nằm xuống với bộ quần áo giản dị ấy vẫn là kỷ niệm nhói tim nhất trong đời làm báo của tôi. 

Không chỉ tôi, Thiếu tướng Sùng A Hồng, Đại tá Đặng Xuân Ưu, Thượng tá Ngô Thị Thủy, Thượng tá Đinh Tiên Hoàn và nhiều người khác từng gắn bó, chiến đấu cùng anh ngày ấy thi thoảng vẫn gặp lại Cường “trở về” trong giấc mơ với bộ quần áo giản dị đó. Chúng tôi mãi nhớ về một người bạn, một người đồng đội chưa từng hôn một người con gái đã quả cảm ngã xuống nơi đỉnh đèo heo hút năm nào...

Phạm Văn Cường là một trong những cán bộ công an đầu tiên ngã xuống trên trận tuyến đấu tranh với tội phạm ma túy kể từ khi lực lượng này chính thức được thành lập (1998). Cuộc đời ngắn ngủi của anh là một khúc tráng ca về hành động dũng cảm, xả thân vì bình yên cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ công an trong cuộc đối đầu với tội phạm nguy hiểm, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân nơi tuyến lửa Tây Bắc. 

Tháng 10-2018, kỷ niệm 18 năm Cường anh dũng hy sinh, chúng tôi lại tổ chức lên nơi anh đã ngã xuống ở đỉnh đèo Tây Trang... Thăm lại nhà truyền thống, nhìn chiếc áo còn loang vết máu khô của Phạm Văn Cường, không ai cầm được nước mắt. Chiếc áo ấy giờ đã trở thành một kỷ vật thiêng liêng nhắc nhở thế hệ chúng tôi bước tiếp con đường Phạm Văn Cường đã chọn dù biết rằng cuộc chiến đấu ấy còn khốc liệt, gian nan... 

Nam Anh

Các tin khác

Người chỉ huy trẻ giữ vững “mạch tham mưu” bằng bản lĩnh và trí tuệ

Người chỉ huy trẻ giữ vững “mạch tham mưu” bằng bản lĩnh và trí tuệ

Công tác tham mưu trong lực lượng Công an nhân dân là khâu then chốt bảo đảm cho mọi chủ trương, mệnh lệnh của lãnh đạo, chỉ huy được ban hành đúng, trúng và kịp thời. Đại úy Nguyễn Thế Hùng, Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp, Phòng Tham mưu Công an tỉnh Thanh Hóa đã và đang khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của một chỉ huy trẻ.

Thiếu tá Đặng Thị Thủy - nữ Đội trưởng có nhiều sáng kiến trong công việc

Thiếu tá Đặng Thị Thủy - nữ Đội trưởng có nhiều sáng kiến trong công việc

Hiện đang là Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp thuộc phòng Tham mưu Công an tỉnh Nghệ An, Thiếu tá Đặng Thị Thuỷ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, thường xuyên tìm tòi, đổi mới phương pháp để nâng cao hiệu quả công tác, qua đó, góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và được các cấp ngành khen thưởng...

Người thầm lặng góp nên những chiến công của Cảnh sát hình sự Hà Tĩnh

Người thầm lặng góp nên những chiến công của Cảnh sát hình sự Hà Tĩnh

Không ồn ã, phô trương, cũng rất ít xuất hiện mỗi khi đơn vị mừng công sau mỗi chuyên án xuyên Việt, xuyên quốc gia được bóc gỡ, song vai trò của anh là không thể thiếu, đặc biệt là những vụ án tìm bắt tội phạm trên không gian mạng. Anh là Đại úy Lương Hữu Nam, cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Tĩnh -  1 trong 20 gương mặt trẻ Công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.

Người cán bộ tham mưu và dấu ấn chuyển đổi số

Người cán bộ tham mưu và dấu ấn chuyển đổi số

Gắn với công việc tham mưu nhiều năm, Trung tá Đỗ Anh Vũ, cán bộ Phòng Tham mưu tổng hợp, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia đã quá quen với những ngày làm việc xuyên đêm, những dịp nghỉ lễ vẫn thường trực tại cơ quan để làm việc, góp phần trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt Đề án 06, dữ liệu chuyển đổi số. Anh là gương điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND.

Nữ Trung tá với nhiều cách làm hay trong tham mưu, phục vụ xây dựng và hoàn thiện thể chế

Nữ Trung tá với nhiều cách làm hay trong tham mưu, phục vụ xây dựng và hoàn thiện thể chế

Tham mưu trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, một nhiệm vụ tưởng chừng rất khô cứng, nhưng với với sự sáng tạo, nhiều cách làm hay, Trung tá Nguyễn Thị Ngọc Thúy, Phó Trưởng phòng Phòng Tham mưu tổng hợp, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đề xuất “đúng, trúng và kịp thời” nhiều giải pháp phục vụ công tác xây dựng pháp luật, bám sát yêu cầu thực tiễn của nhiệm vụ tham mưu.

Người cán bộ tham mưu đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục và đào tạo

Người cán bộ tham mưu đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục và đào tạo

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu Công an nhân dân (18/4/1946 – 18/4/2026), nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu trong phong trào thi đua sẽ được tôn vinh. Trong số đó có Thượng tá, TS Nguyễn Văn Hoàng, Trưởng phòng Tham mưu tổng hợp, Cục Đào tạo, Bộ Công an, một cán bộ tham mưu nhiều năm gắn bó và đóng góp thầm lặng cho công tác giáo dục, đào tạo trong lực lượng CAND.

Phó Thủ tướng gửi Thư khen Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng triệt phá nhiều đường dây buôn lậu

Phó Thủ tướng gửi Thư khen Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng triệt phá nhiều đường dây buôn lậu

Chiều nay 3/4, lãnh đạo Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Cảnh sát kinh tế) Công an TP Đà Nẵng cho biết Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, vừa gửi Thư khen, ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc của đơn vị trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm thời gian qua.

Khen thưởng các tập thể, cá nhân triệt phá vụ án “Xôi Lạc TV”

Khen thưởng các tập thể, cá nhân triệt phá vụ án “Xôi Lạc TV”

Ngày 3/4, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên tổ chức lễ trao Bằng khen của Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam tặng các tập thể, cá nhân thuộc Công an tỉnh Hưng Yên có thành tích tham gia triệt phá vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên hệ thống “Xôi Lạc TV”.

Chiến công thầm lặng của An ninh Phú Yên ở bến Vũng Rô năm xưa

Chiến công thầm lặng của An ninh Phú Yên ở bến Vũng Rô năm xưa

Giữa không gian lấp loáng nắng vàng sáng tháng Tư, vịnh biển Vũng Rô dưới chân đèo Cả thêm trong xanh, hiền lành và dịu êm. Từ trên cao nhìn xuống, Vũng Rô như một hồ nước thênh thang rộng lớn nằm giữa dãy núi với cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình. Trước kia, Vũng Rô là điểm cực Nam Phú Yên; còn bây giờ là phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk, nối liền vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa.

Phó Thủ tướng Chính phủ gửi Thư khen Công an Đắk Lắk

Phó Thủ tướng Chính phủ gửi Thư khen Công an Đắk Lắk

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vừa có Thư khen gửi Công an tỉnh Đắk Lắk, biểu dương thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Những thanh niên CSGT tiêu biểu toàn quốc nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Những thanh niên CSGT tiêu biểu toàn quốc nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Ngày 27/3, tại Thủ đô Hà Nội, Cục CSGT (Bộ Công an) tổ chức trao Giải thưởng “Gương thanh niên CSGT tiêu biểu” năm 2026. Trong 63 cá nhân xuất sắc được vinh danh trên toàn quốc, Công an Cà Mau tự hào có 3 cán bộ trẻ tiêu biểu, gồm: Đại úy Phan Nhựt Trường, Bí thư Đoàn cơ sở; Đại úy Phan Vũ Phương và Thượng úy Nguyễn Nhật Vi, cán bộ Phòng CSGT.

Trung sĩ Nguyễn Văn Tài - Dấu ấn quả cảm giữa dòng lũ dữ

Trung sĩ Nguyễn Văn Tài - Dấu ấn quả cảm giữa dòng lũ dữ

Khi ranh giới giữa sự sống và cái chết trở nên mong manh như sợi chỉ, bản lĩnh và lòng quả cảm của người chiến sĩ Công an nhân dân chính là “phao cứu sinh” vững chắc nhất cho những người đang lâm nạn. Câu chuyện về Trung sĩ Nguyễn Văn Tài – Cán bộ Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực 6, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Thanh Hóa là một minh chứng sống động cho tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Người “giải mã” những vụ án khó

Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Người “giải mã” những vụ án khó

Trong dòng chảy không ngừng nghỉ của cuộc đấu tranh bảo vệ An ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, có những chiến sĩ lặng lẽ mà bền bỉ, không ồn ào nhưng luôn ở tuyến đầu những trận tuyến cam go, phức tạp. Thiếu tá Hà Xuân Lợi – Phó Đội trưởng Đội 1, Phòng An ninh điều tra, Công an tỉnh Thanh Hoá là một trong những người như thế. Với tư duy sắc bén, bản lĩnh vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao, anh đã góp phần “giải mã” nhiều vụ án tưởng chừng rơi vào ngõ cụt, để lại dấu ấn đậm nét trong công tác điều tra các vụ án an ninh.