Làm cao

Đầu xuân Mậu Tuất, có một video làm nhiều người bình luận phẫn nộ. Đó là video “kéo vợ” hay nói một cách không chính xác là cướp vợ của chàng trai Mông.

Từ “cướp” là một từ phiến diện do người xuôi đánh giá qua con mắt “đại khái”, qua loa.

 Một số bình luận muốn xóa bỏ tục lệ này. Họ phán rằng nó chẳng khác gì bắt cóc… Các tay phím thi nhau than vãn rằng nó man rợ.

Lạ quá đi cái video vừa nói. Cô gái khóc to, mấy anh bạn thì có giúp đặt cô lên xe máy, đám đông xung quanh cười vui vẻ. Ơ sao đám đứng xem lại không phẫn nộ. Lại còn cười hi hí thì vô cảm chết đi được.

Minh họa của Tả Từ.
Minh họa của Tả Từ.

Thực ra người “bắt” và người “bị bắt” chẳng phải người lạ. Họ đã quen nhau và quan trọng là yêu nhau. Chả có ai bắt người lạ, nhỡ mà người lạ đang có chồng thì dễ bị đòn lắm. Trước khi cưới được cô dâu thì chàng trai phải thực hiện một nghi thức quan trọng đó, là kéo vợ.

Chú rể kéo vợ cùng bạn chú rể sẽ tham gia chứ không hề ngẫu nhiên. Ngẫu nhiên thì sao có được sự chứng kiến của hai họ.

Cô gái càng giẫy đạp toáng lên càng được đánh giá là ngoan. Cô gái giẫy đạp ít thì bị cộng đồng cho là dễ dãi. Thế thì tội gì mà không làm toáng lên. Thậm chí có cô còn tung cước, nhưng cú đạp chẳng bao giờ tổn thương kẻ chinh phục. Cô tính cả rồi. 

Thực ra, sự giẫy giụa là một cách làm cao. Rằng mình cũng chẳng phải đơn giản mà tán đổ. Đừng nói chuyện kéo vợ là cưỡng ép khi người Mông nổi tiếng về lòng chung thủy. Thực ra phải hiểu đây là một nghi thức mà ai tham gia cũng biết rõ mình đang làm gì. Chỉ có người thuộc vùng văn hóa khác mới sốc.

Y như phong tục người miền xuôi. Muốn gả con gái quá đi nhưng vẫn phải thách cưới làm oai. Thực ra, nhạc phụ nhạc mẫu đâu có giàu lên nhờ mấy mâm lễ từ nhà trai. Nhưng phải thách lễ to để họ hàng láng giềng thấy con gái thật cao sang.

Trước đây, khi đám rước dâu đưa cô dâu lên đường thì các cô đều lã chã giọt ngắn giọt dài. Nhìn thương lắm cơ. Rằng muốn nói rằng chưa báo đáp gì cha mẹ đã về nhà người ta. Vậy nên cô nào ít nước mắt sẽ bị đánh giá là thiếu tình cảm. Có cô ngoài héo trong tươi, diễn rất tròn vai. Phong tục gì thì cũng phải diễn chứ.

Thời nay, tâm lý thay đổi. Nhiều cô dâu cưới được chồng cười hi hi suốt cả ngày cưới. Người nhà bảo vờ héo đi một tý cũng không làm sao nhịn tươi được. Phong tục cũng có chút mai một. Đâm ra nghi thức cũng hơi nhàn nhạt.

Người ta thắc mắc vì sao cứ phải tạo ra những thử thách kiểu đó làm gì? Sao không nhất trí ngay từ giây phút đầu tiên có phải đỡ mất thì giờ không.

Có lẽ mọi thứ đều có nguồn gốc thuận theo tự nhiên cho cuộc đời đỡ nhạt. Cuộc đời muốn đậm đà thì phải mất thì giờ chứ. Hãy đoán gà mái khi bị (được) gà trống đuổi theo nghĩ gì? Gà mái nghĩ mình có đang chạy nhanh quá không? Có những thứ chỉ già chút là hỏng việc.

Bàn chuyện vui này chỉ muốn nói rằng trước khi phê phán nên tìm hiểu kỹ điều muốn nói. Để hiểu được điều đó cũng chỉ cần tra Google mất dăm phút, sao không làm? Điều dễ gây mếch lòng nhất là không tôn trọng khác biệt văn hóa.

Còn bạn, bạn có hay bị “việt vị” khi phê phán không? Có ai đó rằng khi đang bức xúc, tốt nhất là đừng làm hay nói gì cả.

Lê Tâm

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.