Kim sách, kim ấn triều Nguyễn hồi hương sau 70 năm

Trong số hàng ngàn món bảo vật, cổ vật được chuyển ra Hà Nội khi triều đại nhà Nguyễn kết thúc vào năm 1945 thì đến nay, sau 70 năm, một số kim sách, kim ấn đúc bằng vàng, bạc mạ vàng từ thời các vua Nguyễn lần đầu tiên mới được trở lại Cố đô…

Năm 1802, sau khi lên ngôi lập nên triều Nguyễn, vua Gia Long đã bắt đầu cho đúc kim sách. Đây là một loại thư tịch cổ được làm bằng vàng, ghi lại những sự kiện trọng đại của triều đình, dành cho hoàng đế, hoặc hoàng hậu.

Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế cho biết, ngoài kim sách bằng vàng, triều Nguyễn còn cho đúc các loại sách bằng bạc, bạc mạ vàng, bằng đồng hoặc bằng lụa, dùng để ghi chép các sự kiện như lập thái tử, tấn tôn các phi tần trong hậu cung...

Lời sách do đích thân hoàng đế hoặc các đại thần biên soạn. Việc chế tạo giao cho Hữu ty của Bộ Lễ thực hiện. Kim sách làm theo khổ hình chữ nhật đứng, bìa trước và bìa sau trang trí hình rồng 5 móng hoặc hình phượng, gáy đóng khuyên.

Kim ấn, kim sách được “hồi hương” trở về Cố đô thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và người dân.
Kim ấn, kim sách được “hồi hương” trở về Cố đô thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và người dân.

Bên cạnh đó, trong suốt 143 năm tồn tại, các vua chúa nhà Nguyễn còn cho chế tác và đưa vào sử dụng hơn 100 bảo tỷ bằng vàng và bằng ngọc (gọi là kim bảo), chưa kể số ấn tín quý khác dùng trong hoạt động hành chính của triều đình.

Đặc biệt từ thời vua Đồng Khánh trở về sau, triều Nguyễn cho đúc thêm nhiều ấn bằng vàng và bạc, ví như thời Thành Thái (1889-1907) đúc 10 chiếc; thời Khải Định (1916-1925) đúc 12 chiếc và 8 chiếc thời Bảo Đại (1925-1945). “Những kim ấn này được xem là biểu thị cho quyền lực tối cao của hoàng đế và cả của triều đại, gắn liền với những sự kiện trọng đại của đất nước dưới thời Nguyễn”, ông Hải nói.

Theo các nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa, mặc dù kim ấn triều Nguyễn có rất nhiều, nhưng ngược lại chỉ có ấn Đại Việt quốc Nguyễn chúa vĩnh trấn chi bảo (ấn hình vuông, có quai hình tượng lân vờn ngọc, cao 6,3cm, cạnh 10,84cm) đúc vào năm 1709 thời chúa Nguyễn Phúc Chu được truyền làm Quốc bảo của nhà Nguyễn. 

Ngày 30-8-1945, sau lễ thoái vị của vua Bảo Đại tại Ngọ Môn Huế, chính quyền cách mạng đã trưng thu tất cả số kim ngọc, bảo tỷ, kim sách cùng nhiều bảo vật giá trị khác của triều Nguyễn để đưa ra Hà Nội.

Kim ấn Hoàng đế Tôn thân Chi bảo đúc vào năm Minh Mạng thứ 8.
Kim ấn Hoàng đế Tôn thân Chi bảo đúc vào năm Minh Mạng thứ 8.

Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm BTDT Cố đô Huế kể lại, vào năm 1945, khi phát động tuần lễ vàng, ông Nguyễn Lân, Phó Chủ tịch Hội phát động báo với Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng: “Cần nấu chảy toàn bộ số vàng bạc tiếp quản từ triều Nguyễn để tăng ngân lượng phục vụ kháng chiến”, Bác điềm tĩnh bảo: “Nếu làm như thế thì một ngày nào đó thống nhất, chúng ta lấy bằng chứng gì để khẳng định đất nước ta có mấy ngàn năm văn hiến”. Chính nhờ ý kiến sáng suốt của Hồ Chủ tịch mà số bảo vật vô cùng quý giá này được còn lưu giữ độc bản đến tận hôm nay.

Sau sự việc ấn vàng Hoàng hậu chi bảo nặng 4,9kg của Nam Phương hoàng hậu (vợ vua Bảo Đại) quyên tặng trong Tuần lễ vàng bị mất trộm vào năm 1961, để đảm bảo an toàn nên số bảo vật kim ấn, kim sách được chuyển sang kho của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lưu giữ.

Năm 2007, Ngân hàng Nhà nước lại bàn giao toàn bộ số hiện vật quý giá triều Nguyễn cho Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) gìn giữ. Dù Cố đô Huế vốn là nơi xuất xứ của các kim ấn, kim sách triều Nguyễn nhưng nhiều năm qua, những bảo vật quý giá này lại không hiện hữu trong Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế.

Trong khi đó, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang lưu giữ 25 chiếc ấn vàng, 7 chiếc ấn bạc mạ vàng, 12 chiếc ấn bạc của các bậc Hoàng đế triều Nguyễn. Ngoài ra còn có 8 chiếc ấn vàng, 16 chiếc ấn bạc mạ vàng và 3 chiếc ấn bạc của các bậc vương hậu cùng 94 kim sách triều Nguyễn.

Mới đây, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đồng ý cho Trung tâm BTDT Cố đô Huế “mượn” 1 kim ấn và 3 kim sách nhằm trưng bày giới thiệu đến du khách trong và ngoài nước nhân dịp Festival Huế 2016. Các bảo vật gồm chiếc kim ấn Hoàng đế Tôn thân Chi bảo (đúc bằng vàng vào năm Minh Mạng thứ 8, ấn nặng 8.989gr).

Riêng kim sách có 2 cuốn bằng vàng niên đại Gia Long thứ 5 (1806), trọng lượng 1371gr và niên đại Minh Mạng thứ 21 (1840), trọng lượng 4529gr; cuốn thứ ba là bạc mạ vàng, có niên đại năm Minh Mạng thứ 11 (1830), trọng lượng 1349gr...

“Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, hiện nhiều bảo vật của triều Nguyễn đã trở thành sở hữu chung của quốc gia. Điều đáng nói là sau hơn 70 năm, một số bảo vật là kim ấn, kim sách triều Nguyễn được đưa trở lại Cố đô Huế để người dân, du khách chiêm ngưỡng là việc làm ý nghĩa. Vì thế tới đây đơn vị sẽ tiếp tục hợp tác với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia để đưa các cổ vật về Huế giới thiệu rộng rãi đến cộng đồng”, ông Hải khẳng định.

Anh Khoa

Các tin khác

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

Với chủ đề “Đất”, “True Concert 2026 - Tình Đất” diễn ra tối 14/5/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), để lại nhiều dư âm về một đêm diễn được đầu tư chỉn chu, dàn dựng công phu. Bằng âm nhạc, ê kíp đã kể cho khán giả câu chuyện về sự sống, thiên nhiên và mối gắn bó bền chặt giữa con người với cội nguồn.

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Tối 14/5, tại TP Hải Phòng, Công an TP Hải Phòng tổ chức Gala nghệ thuật – chính luận mang chủ đề “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”. Đây là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng, phát động hưởng ứng cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” do Bộ Công an triển khai.

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Thông qua Hành trình và Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam mong muốn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh thanh niên Việt Nam yêu nước, đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, tiên phong cống hiến; đồng thời khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. 

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” là hoạt động chính trị, văn hóa nhằm tưởng nhớ và tôn vinh giá trị lịch sử trường tồn của Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh; khẳng định tầm vóc tư tưởng, bản lĩnh và trí tuệ của Đảng và dân tộc Việt Nam trong thời khắc lịch sử đặc biệt của đất nước.

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Những kiệt tác ballet, opera của thế giới cùng nhiều tác phẩm mang đậm bản sắc văn hoá Đông Âu được gần 100 nghệ sĩ hàng đầu đến từ Nhà hát Opera và Ballet quốc gia Belarus biểu diễn trong chương trình “Bella Belarus: Opera và Ballet - Bella Belarus: Những kiệt tác Opera và Ballet”, tại Nhà hát Hồ Gươm, vào ngày 7 – 8/5.

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Chiều tối nay (1/5), khi dòng người đổ về trung tâm TP Đà Nẵng hòa mình vào không khí lễ hội, Công viên bờ Đông cầu Rồng lại “nóng” lên bởi nhịp hợp luyện khẩn trương cho Gala “Tổ quốc bình yên”.

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Ngày 3/5, “Tận hiến” - phim về Tình báo CAND trên đất Lào giai đoạn 1957 – 1977 do Điện ảnh CAND, Cục Truyền thông CAND sản xuất sẽ phát sóng trên kênh VTV3. “Tận hiến” được gửi gắm nhiều kỳ vọng khi khai thác “vùng đất” còn nhiều bí ẩn với số đông công chúng. Trung tá Vũ Liêm, Phó Giám đốc Điện ảnh CAND, Giám đốc sản xuất “Tận hiến” tiết lộ khá nhiều câu chuyện thú vị về bộ phim này.

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Vườn thú Hà Nội - Công viên Thủ Lệ (Công ty TNHH MTV Vườn thú Hà Nội) nằm trên địa bàn phường Giảng Võ vẫn luôn là địa chỉ thu hút đông đảo du khách, nhiều gia đình và đặc biệt là các em nhỏ. Đối với trẻ em có chiều cao dưới 80cm được miễn phí vé vào tham quan.

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Dù bị xuống cấp, bỏ không nhiều năm nhưng nhà thờ đổ ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) nằm sát bờ biển vẫn toát lên vẻ đẹp hoang sơ, bởi lối kiến trúc độc đáo. Ngay trong sáng 30/4, hàng nghìn du khách đã kéo về check-in, hoà mình vào thiên nhiên biển cả…

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Tối nay 29/4, tại Trung tâm Triển lãm APEC (Đà Nẵng), Bộ Công an phối hợp UBND TP Đà Nẵng long trọng tổ chức Lễ khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”. Đây là sự kiện văn hóa, chính trị quy mô quốc gia, mở màn chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hướng tới 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 – 12/7/2026).

Cô gái mồ côi Nguyễn Khuê Thu đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026

Cô gái mồ côi Nguyễn Khuê Thu đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026

Vượt qua 19 thí sinh xuất sắc vào Chung kết cuộc thi Mrs Earth Vietnam 2026, vào tối 28/4 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, Nguyễn Khuê Thu đã đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026, trở thành gương mặt đại diện Việt Nam tham dự Mrs Earth International 2026.

1.000 cán bộ, chiến sĩ diễu binh tại đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc”, gợi nhớ đại lễ A80

1.000 cán bộ, chiến sĩ diễu binh tại đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc”, gợi nhớ đại lễ A80

Đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc” diễn ra tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình vào tối 28/4 có màn biểu diễn thực cảnh, diễu binh của 1.000 cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, Quân đội nhân dân khiến khán giả nhớ lại những ngày tưng bừng dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 (A80).

Lâm Đồng khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026”

Lâm Đồng khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026”

Tối 26/4, tại Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), lễ khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026” đã diễn ra trong không khí sôi động, đồng thời chính thức công bố Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đến năm 2040, tầm nhìn 2050.