Qua các mối quan hệ xã hội, Châu A Lông (trú tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên) quen biết Cứ Thị Chu (trú tại huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai). Khoảng cuối tháng 3/2012, Cứ Thị Chu đặt vấn đề mua ma tuý của Châu A Lông, vì hám lời Châu A Lông đồng ý. Sau đó, Châu A Lông rủ Phàng A Xà (trú ở Điện Biên) và Lý A Tủa cùng tham gia vào đường dây mua bán ma tuý.
Sáng 31/3/2012, Châu A Lông và Phàng A Xà đi bộ đến khu vực biên giới Việt Nam - Lào để mua ma tuý. Hôm đó, do bận công việc, Lý A Tủa đã đưa cho Châu A Lông 19 triệu đồng để nhờ Châu A Lông mua ma tuý.
Tại khu vực biên giới Việt Nam – Lào (thuộc địa bàn xã Nà Bủng, huyện Mường Nhé), Châu A Lông đã mua 8 gói thuốc phiện với số tiền là 39 triệu đồng. Trong đó, của Lông 4 gói với số tiền 20 triệu đồng; của Tủa 4 gói với số tiền 19 triệu đồng; Phàng A Xà mua được 4 gói thuốc phiện với số tiền 18 triệu đồng. Số ma tuý trên, Châu A Lông, Phàng A Xà đã bỏ chung vào một chiếc túi và vận chuyển về nhà Châu A Lông cất giấu.
Khoảng 18h, ngày 2/4/2012, Châu A Lông, Phàng A Xà, Lý A Tủa cùng nhau vận chuyển 12 gói thuốc phiện sang Lào Cai bán cho Cứ Thị Chu. Các đối tượng thống nhất bán chung số thuốc phiện đó và tiền lãi chia đều cho cả ba người.
Sáng 3/4/2012, Châu A Lông, Lý A Tủa và Phàng A Xà tới thị xã Lai Châu, tỉnh Lai Châu. Khi đến nơi, do sợ bị phát hiện bắt giữ, Châu A Lông liên lạc với Cứ Thị Chu bảo đến thị xã Lai Châu gặp Châu A Lông lấy ma tuý. Cứ Thị Chu đồng ý và thống nhất bảo em trai của chị ta là Cứ A Dê đến thị xã Lai Châu nhận ma tuý.
Khi Châu A Lông cùng đồng bọn đang thực hiện hành vi mua bán trái phép chất ma tuý thì bị Công an tỉnh Lào Cai và Công an tỉnh Lai Châu phát hiện. Công an đã bắt giữ Châu A Lông, Cứ Thị Chu và Cứ A Dê còn Lý A Tủa và người mua ma tuý bỏ chạy thoát.
Căn cứ vào hành vi phạm tội của Lý A Tủa, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định truy nã số 14, ngày 30/6/2012 về tội mua bán trái phép chất ma tuý. Về phần Lý A Tủa, biết các đối tượng trong ổ nhóm đã bị bắt giữ, Lý A Tủa đã đưa những người thân trong gia đình nhanh chân cao chạy, xa bay.
Sau khi đối tượng bỏ trốn, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an tỉnh Lào Cai nhiều lần tổ chức lực lượng truy bắt. Bẵng đi một thời gian, khoảng cuối năm 2020, qua công tác quản lý địa bàn, quản lý nghiệp vụ, các trinh sát và điều tra viên của Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý có thông tin đối tượng xuất hiện tại các tỉnh Tây Nguyên. Một tổ công tác đã lặn lội vào các tỉnh Tây Nguyên song do tình hình dịch, bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp; đối tượng là người dân tộc Mông, thường xuyên di chuyển nên việc xác định bắt giữ đối tượng gặp rất nhiều khó khăn.
Để tập trung lực lượng bắt giữ đối tượng, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý đã xác lập án đấu tranh. Bằng các biện pháp nghiệp vụ và với sự phối hợp nhiệt tình, trách nhiệm của Công an các tỉnh, tháng 8/2021, các trinh sát Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý có thông tin Lý A Tủa đang lẩn trốn trong rừng sâu của tỉnh Đắk Nông song địa chỉ ở đâu thì không rõ… Một kế hoạch đã được các trinh sát Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý tỉ mỉ xây dựng với yêu cầu đặt ra là bắt giữ đối tượng song vẫn đảm bảo các quy định về công tác phòng, chống dịch COVID-19. Sau khi kế hoạch được Ban Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai thông qua, tổ công tác gồm 7 CBCS của đơn vị lập tức lên đường; phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ trực thuộc Công an tỉnh Lào Cai và Công an tỉnh Đắk Nông tiến hành truy bắt đối tượng.
Một trinh sát trực tiếp bắt giữ Lý A Tủa cho biết: Biết trước mức án sẽ bị truy cứu nên Lý A Tủa cực kỳ cảnh giác. Sau khi bỏ trốn, đối tượng cắt đứt liên lạc với họ hàng và những người quen biết ở Điện Biên. Địa chỉ nơi Lý A Tủa ẩn náu cũng là khu vực hẻo lánh, cách xa trung tâm thành phố. Để xác định được vị trí ở của đối tượng, các cán bộ của Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý và Phòng Cảnh sát Hình sự Công an tỉnh Đắk Nông tốn rất nhiều công sức. Quá trình rà soát khoảng cuối tháng 8, họ đã xác định được vị trí nơi đối tượng ẩn náu và tổ chức vây ráp. Ngay khi phát hiện trinh sát, đối tượng lao ra bên ngoài hòng bỏ trốn nhưng đã bị các trinh sát bắt giữ.
Sau khi dẫn giải đối tượng an toàn về trụ sở đơn vị, trong sáng 3/9, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an tỉnh Lào Cai bàn giao đối tượng cho Phòng Cảnh sát Thi hành án Hình sự và Hỗ trợ tư pháp, tiếp tục xử lý theo quy định của pháp luật.
