Khi sứ mệnh gìn giữ hòa bình trở thành mồi lửa

Nga vừa phát đi một cảnh báo cứng rắn đối với Australia khi nước này cân nhắc tham gia một liên minh gìn giữ hòa bình tại Ukraine. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và các quốc gia phương Tây đang gia tăng hỗ trợ quân sự cho Kiev. Điều này đặt ra câu hỏi liệu đây chỉ là một lời cảnh báo ngoại giao, hay có nguy cơ đẩy căng thẳng lên một cấp độ mới?

Trong tuyên bố gửi tới báo chí Australia hôm 10/3 (giờ địa phương), Đại sứ quán Nga tại Australia khẳng định: “Nga đã nhiều lần lên tiếng về việc không chấp nhận sự hiện diện của quân đội nước ngoài tại Ukraine. Vì vậy, ý tưởng quân đội phương Tây tham gia dưới danh nghĩa gìn giữ hòa bình sẽ làm suy yếu các nỗ lực hòa bình”.

Moscow cảnh báo rằng, nếu Canberra tham gia cái gọi là “liên minh tự nguyện”, Canberra sẽ phải đối mặt với “hậu quả nghiêm trọng”. Tuyên bố này nhấn mạnh: “Nga không chấp nhận lực lượng phương Tây xuất hiện tại Ukraine và Nga sẽ không chỉ là người quan sát thụ động”.

Tuy nhiên, Moscow cũng nói rõ rằng, “không có ý định làm tổn hại đến người dân Australia” và chính phủ nước này “có thể dễ dàng tránh được rắc rối bằng cách kiềm chế hành động trong khu vực quân sự đặc biệt”.

Trước lời cảnh báo của Nga, Ngoại trưởng Australia Penny Wong đã lên tiếng khẳng định nước này “tự hào với truyền thống ủng hộ hòa bình”, bao gồm việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh rằng, hiện “sứ mệnh này chưa tồn tại ở Ukraine” và Australia chỉ đang xem xét nếu có yêu cầu chính thức.

Khi sứ mệnh gìn giữ hòa bình trở thành mồi lửa -0
Vũ khí Nga khai hỏa về phía lực lượng Ukraine. Ảnh: Sputnik

Hiện các quốc gia châu Âu và Khối thịnh vượng chung đang chuẩn bị thành lập một “liên minh tự nguyện” để triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình tại Ukraine như một phần của giải pháp hậu chiến. Liên minh này, theo một số nhà quan sát, không chỉ dừng lại ở một sứ mệnh hòa bình mà có thể bao hàm cả hoạt động hỗ trợ quân sự và huấn luyện cho lực lượng Ukraine. Đề xuất thành lập liên minh nhận được sự ủng hộ từ một số nước Đông Âu khi họ cho rằng, sự hiện diện của lực lượng này có thể giúp bảo vệ các khu vực quan trọng của Ukraine trước những cuộc tấn công từ Nga. Tuy nhiên, cũng vấp phải sự phản đối từ nhiều bên, bao gồm cả Đức và Mỹ, do lo ngại sẽ biến Ukraine thành điểm nóng xung đột mở rộng, cũng như lo ngại nguy cơ đối đầu trực tiếp với Nga. 

Từ quan điểm của Nga, bất kỳ sự hiện diện quân sự nào của phương Tây trên lãnh thổ Ukraine - dù dưới danh nghĩa gìn giữ hòa bình - cũng có thể bị xem là một hành động khiêu khích. Thực tế, Điện Kremlin đã nhiều lần cảnh báo rằng phương Tây đang sử dụng Ukraine như một “công cụ” để gây sức ép với Nga. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã so sánh khả năng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên minh châu Âu (EU) tại Ukraine với sự hiện diện của NATO. Theo ông, dù dưới bất kỳ lá cờ hay phù hiệu nào, đây vẫn là quân đội của các quốc gia thuộc NATO. Ông cũng bác bỏ ý tưởng trên, nhấn mạnh Moscow sẽ không cho phép điều đó xảy ra.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng sáng kiến về thỏa thuận hòa bình do Pháp và Anh khởi xướng chỉ nhằm “đạt được sự tạm dừng bằng mọi giá cho chính quyền Kiev đang hấp hối, cho lực lượng vũ trang Ukraine và ngăn chặn sự sụp đổ trên mặt trận”, khẳng định Nga muốn chấm dứt chiến tranh chứ không phải ngừng bắn tạm thời.

Việc Australia tham gia một lực lượng gìn giữ hòa bình tại Ukraine có thể được Moscow coi là một bước leo thang nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và phương Tây đang ở mức căng thẳng nhất kể từ Chiến tranh Lạnh. Đáng chú ý, Nga từng có phản ứng rất quyết liệt khi Pháp gợi ý gửi quân tới Ukraine vào tháng 2/2025, với tuyên bố rằng “điều đó có thể châm ngòi Thế chiến III”. 

Nhìn vào những bài học lịch sử, lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (LHQ) đã từng can thiệp vào nhiều điểm nóng xung đột trên thế giới, từ Kosovo, Bosnia đến Nam Sudan. Tuy nhiên, khác với các sứ mệnh trước đây, nếu một lực lượng gìn giữ hòa bình được triển khai tại Ukraine, họ sẽ phải đối mặt với một chiến trường đang diễn ra ác liệt, không có sự đồng thuận từ tất cả các bên liên quan. Đây là điểm khác biệt lớn so với các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình thông thường của LHQ, vốn chỉ triển khai khi các bên xung đột đồng ý ngừng bắn. Hơn nữa, trong lịch sử, các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của phương Tây đôi khi đã dẫn đến những hậu quả không mong muốn.

Chiến dịch của NATO tại Kosovo năm 1999 bị Nga chỉ trích là hành động vi phạm chủ quyền quốc gia. Hay tại Libya năm 2011, sau khi NATO thiết lập vùng cấm bay với danh nghĩa bảo vệ dân thường, liên minh này đã tiến xa hơn khi hỗ trợ lực lượng đối lập lật đổ chính quyền Gaddafi, tạo ra một cuộc khủng hoảng kéo dài.

Trong bối cảnh xung đột tại Ukraine vẫn diễn biến phức tạp, lựa chọn của Australia sẽ có tác động lớn đến quan hệ song phương với Nga cũng như vị thế của nước này trong khối phương Tây. Nếu Canberra quyết định tham gia một lực lượng gìn giữ hòa bình, điều này có thể đẩy Australia vào một cuộc đối đầu trực tiếp hơn với Nga. Trong khi đó, giới phân tích cho rằng, thay vì triển khai quân đội, Australia có thể cân nhắc các hình thức hỗ trợ khác, chẳng hạn như cung cấp viện trợ nhân đạo hoặc thiết bị phi sát thương cho Ukraine. Đây có thể là cách tiếp cận an toàn hơn, tránh những hệ lụy không mong muốn từ một cuộc đối đầu quân sự với Nga.

Dù lựa chọn thế nào, rõ ràng rằng lời cảnh báo của Nga dành cho Australia không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh mối lo ngại thực sự về nguy cơ xung đột leo thang. Giới chuyên gia nhận định rằng, việc Australia cân nhắc tham gia vào một sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại Ukraine có thể khiến nước này rơi vào tình thế khó xử, đặc biệt khi Moscow đã nhiều lần khẳng định sẽ không dung thứ cho sự hiện diện quân sự của phương Tây trong khu vực. Bên cạnh đó, theo nhà phân tích quốc phòng Peter Layton từ Viện Griffith Asia, “bất kỳ động thái nào của Australia nhằm tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình sẽ phải đối mặt với rủi ro rất cao, không chỉ trong mối quan hệ với Nga mà còn trong chính sách đối ngoại tổng thể của Canberra đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương”. 

Khi châu Âu đang tìm cách kết thúc cuộc chiến, bất kỳ động thái nào cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh biến Ukraine thành một chiến trường mở rộng với sự tham gia trực tiếp của các lực lượng nước ngoài. Việc đưa quân gìn giữ hòa bình vào một khu vực xung đột chưa có dấu hiệu lắng dịu có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm và làm phức tạp thêm tình hình vốn đã căng thẳng.

Khổng Hà

Các tin khác

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

Tàu vũ trụ Starship của SpaceX hôm 14/11 (giờ địa phương) đã trở về thành công địa điểm phóng tại bang Texas (Mỹ) sau hơn 22 giờ hoạt động trên quỹ đạo, đánh dấu lần đầu tiên tầng trên của hệ thống tên lửa này được thu hồi bằng cánh tay cơ khí tại tháp phóng.

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ cất cánh trên toàn quốc sau hơn 4 giờ gián đoạn do sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy họp báo tại Nhà Trắng để lý giải nguyên nhân vụ việc. 

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm 13/11 ra lệnh tạm dừng toàn bộ các chuyến bay khởi hành trên phạm vi cả nước do sự cố nghiêm trọng trong hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu. Sự cố khiến gần 11.000 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, gây gián đoạn hoạt động hàng không trên diện rộng.

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/11 đã đồng ý để các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo lời đặc phái viên Mỹ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga yêu cầu Washington phải làm rõ với các đồng minh châu Âu xem họ thực sự muốn "hòa bình hay chiến tranh" tại Ukraine.

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Một kẻ đã nổ súng tại một phòng tập thể dục ở khu vực sầm uất của thủ đô Washington, D.C. (Mỹ) ngày 12/11 (giờ địa phương), khiến một người thiệt mạng và bốn người khác bị thương, trước khi cố thủ trong căn hộ riêng và tự sát.

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

Ông Jensen Huang đã từ chức Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, có hiệu lực ngay lập tức, sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ giữa ông và một người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Trong thông báo chính thức, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của Đại sứ Darchiev, đánh giá ông là một nhà ngoại giao xuất sắc, nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm và chuyên gia am hiểu sâu sắc các vấn đề liên quan đến Mỹ.