Hôm nay (1/5), người lầm lỗi được đặc xá trở về

Theo đó, 8.055 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù và 1 người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù sẽ chính thức trở thành người tự do. Hôm qua, đêm 30/4, trong số họ, hầu như không ai ngủ được, người thì lôi quần áo ra gấp đi gấp lại cho hết thời gian, người thì tâm sự, chia tay bạn bè, người thì bỏ lại sau lưng tất cả, hành trang mang về là Quyết định đặc xá của cuộc đời…

Ngày 30/4, kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tất cả các phạm nhân tại các cơ sở giam giữ được nghỉ lao động, học tập. Dù vậy, không ai ngủ dậy muộn, không ai "nằm rốn" thêm, họ vẫn đúng 5h30 thức giấc như bình thường để tranh thủ vệ sinh cá nhân rồi tập trung trước màn hình xem lễ kỷ niệm, lễ diễu binh, diễu hành.

Không được tận mắt chứng kiến các sự kiện đặc biệt quan trọng trên, nhưng cũng như đa số người dân Việt Nam, họ ngồi ngay ngắn trước tivi để chứng kiến trọn vẹn những giây phút thiêng liêng, xúc động 50 năm mới có 1 lần. 8.056 người trong số họ, kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước lần này vô cùng đặc biệt bởi đây là lễ kỷ niệm cuối cùng họ chứng kiến trong trại giam, từ lần thứ 51 trở đi, họ có thể ăn mừng kỷ niệm ở bất cứ đâu, với bất cứ ai họ muốn.

Sau đại lễ kỷ niệm, các phạm nhân được tự do vui chơi, tham gia các chương trình thể thao, ca nhạc do trại giam tổ chức, được đọc sách, xem truyền hình, hưởng trọn vẹn ngày vui của đất nước.

Chiều 29/4, sau khi được cán bộ quản giáo thông báo có tên trong danh sách được Chủ tịch nước đặc xá, các phạm nhân như "sống trên mây", bởi từ giây phút này, họ đã trở thành người tự do. Nhìn mãi vào tên của mình trong danh sách đặc xá, phạm nhân Nguyễn Trọng Nam, SN 1986, ở Thường Tín, Hà Nội rưng rưng xúc động, bởi mọi nỗ lực, cố gắng, anh ta đã được ghi nhận.

Nam vốn là chủ gara ôtô Thành Nam ở Thường Tín, kinh doanh phát đạt, có cuộc sống gia đình ổn định, hạnh phúc, chỉ một phút suy nghĩ nông nổi, anh ta phải trả giá. Vào tháng 8/2021, gara ôtô của Nam thường xuyên bị mất trộm nên anh ta rất bực tức, bàn bạc với 4 công nhân rình bắt trộm để "cho một trận".

Khoảng 9h30' ngày 29/8/2021, cả nhóm phát hiện được đối tượng lẻn vào gara để trộm nên đã tổ chức bắt giữ. Nam cùng đồng phạm đấm, đá rồi dùng dây điện trói nạn nhân vào cột. Theo đó, các đối tượng dùng dây vải để buộc miệng nạn nhân rồi tiếp tục dùng tay đánh. Do có khách đến sửa xe nên cả chủ và thợ đi sửa xe. Khoảng 30 phút sau, các đối tượng quay lại thì phát hiện nạn nhân đã tử vong do bị ngạt thở.

Do đây là vụ án đồng phạm mang tính chất giản đơn, các bị cáo không bàn bạc nhằm tước đoạt tính mạng của người khác. Các bị cáo cùng thực hiện hành vi phạm tội nhưng Nam là người đưa ra chủ trương rình bắt trộm và chỉ đạo các bị cáo khác trói nạn nhân - đó là một trong những nguyên nhân xảy ra vụ án. Chính vì vậy, Nam bị tuyên án 7 năm về tội giết người.

Thi hành án ở Trại giam Nam Hà, Nguyễn Trọng Nam được các cán bộ động viên, giáo dục, đối tượng nhận thức được tội lỗi cố gắng cải tạo để sớm được trở về. Theo đó, kết quả các kỳ cải tạo của Nam đều đạt khá, khắc phục xong hậu quả đối với nạn nhân, nên được giảm án 9 tháng. Tính đến khi xét đặc xá, Nam đã thi hành án được 3 năm, 7 tháng, 29 ngày. Được Chủ tịch nước đặc xá lần này, Nam được về trước 2 năm, 7 tháng, 1 ngày. Đây là điều vô cùng ý nghĩa để Nam có thể thực hiện ước mơ của mình sớm hơn, tìm một công việc chân chính, chăm lo cho bố mẹ, chuộc lại những lỗi lầm.

Nguyễn Trọng Nam cho biết, sẽ tìm được công việc chân chính, có thời gian phụng dưỡng, lo cho vợ con, không quay trở lại con đường vi phạm pháp luật nữa. Nam cũng chia sẻ đã được các cán bộ tuyên truyền Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ về cho người chấp hành xong án phạt tù vay vốn để sản xuất, kinh doanh và cho rằng đây là quyết định rất nhân văn để những người lầm lỗi có thêm cơ hội để ổn định cuộc sống.

Cũng là phạm nhân phạm tội giết người được đặc xá lần này, Lò Văn Thương, SN 1989, quê ở Tú Lệ, Văn Chấn, Yên Bái được Chủ tịch nước đặc xá. Dù tội trọng nhưng việc Thương phạm tội lại khá đơn giản và dại dột khi nghe theo chỉ đạo của người thân mang dao sang sát hại hàng xóm.

Số là người thân của Thương là Lò Văn Ón có mâu thuẫn với hàng xóm là Hoàng Văn Ngân nên hai người thường cãi cọ xô xát nhau. Bực tức vì bị đánh, ông Ón đã rủ thêm các con cháu trong đó có Thương sang nhà ông Ngân để hành hung ông Ngân.

"Nhận lệnh", Thương cùng 3 người thân sang nhà ông Ngân để "hỏi tội" người đàn ông này. Theo đó, các đối tượng phá cửa vào nhà hành hung nạn nhân. Thương trực tiếp cầm dao chém nạn nhân khiến người đàn ông này bị thiệt hại 52% sức khoẻ; anh ta bị bắt ngày 5/11/2021, bị xử phạt 6 năm, 6 tháng tù, thi hành án tại Trại giam Nam Hà. Đến nay, Thương đã thi hành án được 3 năm, 3 tháng, 23 ngày, được giảm án 1 lần 7 tháng.

"Tôi được Chủ tịch nước đặc xá 2 năm, 5 tháng, 7 ngày. Ngày 29/4, khi Chủ tịch nước có Quyết định đặc xá, cán bộ đã cho tôi gọi điện về nhà. Vợ, con tôi vui lắm, vợ tôi bảo sẽ bắt xe khách về trại để đón tôi. Tôi rất mong chờ ngày được trở về với gia đình, vợ con và không bao giờ phạm tội nữa. Tôi đã được các thầy ở Trại giam Nam Hà dạy phải biết nhẫn nhịn, không được nóng giận mất khôn, dẫn đến những sự việc đáng tiếc".

Dặn dò những người ở lại phải cố gắng cải tạo thật tốt, chấp hành nghiêm nội quy, quy định để sẽ được đặc xá như mình, ông Đỗ Văn Cường, SN 1970, ở Ngọc Sơn, Kim Bảng, Hà Nam phấn khởi chuẩn bị đồ đạc để rời khỏi trại giam. Chia vui với các phạm nhân được Chủ tịch nước đặc xá, các phạm nhân tại phòng giam số 02, phân trại số 1, Trại giam Nam Hà xúc động dặn dò nhau sẽ không bao giờ gặp lại ở nơi này, hẹn nhau gặp lại khi đều được tự do, đều đã trở thành người có ích.

Từng là Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kinh tế, kỹ thuật Hà Nam, vì tư lợi, từ năm 2021-2022, phạm nhân Tạ Văn Ước chỉ đạo cấp dưới đưa khống tên một số giáo viên vào kế hoạch đào tạo, tiến độ đào tạo các khoá lái xe để điều kiện được mở lớp theo quy định. Với 22 giáo viên "khống", bị kết tội "giả mạo trong công tác", bị kết án 7 năm, đã chấp hành án được 15 tháng.

Chưa đủ điều kiện đặc xá lần này, Tạ Văn Ước chúc mừng các phạm nhân được đặc xá và cho biết: "Thấy các phạm nhân khác được đặc xá tôi rất mừng và thấy rằng mình cũng cần cố gắng hơn nữa để sẽ được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước lần sau. Tôi và các phạm nhân chưa được đặc xá cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt của Ban Giám thị, Hội đồng cán bộ trại luôn động viên chúng tôi cải tạo tốt. Từ những gì chúng tôi nhận được, chúng tôi rất tin tưởng vào chính sách của Đảng, Nhà nước, sự quan tâm của cán bộ. Những điều này đã giúp chúng tôi có thêm động lực để phấn đấu hơn trong mọi hoạt động cải tạo".

Nói về công tác chuẩn bị đặc xá, Thượng tá Nguyễn Văn Hân, Phó Giám thị Trại giam Nam Hà cho biết, thực hiện Quyết định 266 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2025, đơn vị Trại giam Nam Hà đã triển khai nghiêm túc, xây dựng kế hoạch triển khai đến toàn bộ CBCS trong đơn vị nắm chắc các quy định; niêm yết công khai Quyết định của Chủ tịch nước tại khu thăm gặp gia đình phạm nhân, phòng giam, xưởng lao động phạm nhân; đồng thời xây dựng kịch bản chương trình trên hệ thống loa truyền thanh, phổ biến những quy định về công tác đặc xá đến toàn thể phạm nhân để các phạm nhân tự liên hệ bản thân.

Ngoài việc tuyên truyền, đơn vị đã yêu cầu cán bộ quản giáo phụ trách đội tổ chức họp đội phạm nhân giới thiệu, bình xét và bỏ phiếu kín những phạm nhân đủ điều kiện, tiêu chuẩn đặc xá. Sau đó, Hội đồng đặc xá của đơn vị xem xét, lập danh sách, hồ sơ người đủ điều kiện đề nghị đặc xá gửi các tổ thẩm định liên ngành của Hội đồng tư vấn tiếp tục kiểm tra, thẩm định để chuyển lên hội đồng đặc xá cấp trên xem xét, trình Chủ tịch nước quyết định đặc xá.

"Đơn vị đã triển khai các hoạt động cụ thể, chuẩn bị những điều kiện tốt nhất cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng. Chúng tôi tổ chức 3 lớp tái hoà nhập cộng đồng cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá, dạy kỹ năng sống, chia sẻ động viên với những khó khăn của phạm nhân, quan trọng nhất là truyền cho họ niềm tin vào bản thân, xóa bỏ mặc cảm, vững vàng bắt đầu một cuộc sống mới" - Thượng tá Nguyễn Văn Hân cho biết và bày tỏ mong muốn, các phạm nhân sau khi được đặc xá giữ gìn sức khoẻ, về địa phương chấp hành nghiêm pháp luật, nội quy của địa phương, không tái phạm tội. 

Trời đã sáng, mặt trời ló rạng ở phía Đông, cũng là ngày mới của các phạm nhân - ngày họ được trở về. Tại các trại giam, trại tạm giam, mọi thủ tục đã sẵn sàng, đúng 8h30 - theo lệnh của Chủ tịch nước, tất cả các phạm nhân được đặc xá sẽ nhận quần áo mới, ngẩng đầu để bước ra khỏi cổng trại giam bắt đầu ngày mới không còn những lỗi lầm…