Lần đầu tiên sau 62 năm thành lập, Hội Nhà văn Việt Nam (số 9 Nguyễn Đình Chiểu, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) đã quyết định… khởi kiện. Bị đơn là UBND quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) vì sự mập mờ trong quy trình cấp giấy sử dụng đất.
Sau 62 năm thành lập, lần đầu đi kiện
Năm 1990, Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) có Văn bản số 3379.QT chuyển giao quyền sử dụng và quản lý ngôi nhà số 9 Nguyễn Đình Chiểu (quận Hai Bà Trưng, HN) cho Hội NVVN với tổng diện tích 700m2, gồm: khu nhà chính 3 tầng (152m2); nhà phụ 1 tầng mái ngói (59m2); bếp và nhà ăn mái bằng (21m2) cùng toàn bộ sân vườn. Trước đó, trụ sở này thuộc quyền quản lý của Ủy ban TWMTTQVN. Bà Nguyễn Thị Nhị là nhân viên của cơ quan này. Nhận thấy hoàn cảnh của gia đình bà Nguyễn Thị Nhị khó khăn về chỗ ở nên đã cho bà Nhị tạm thời mượn một phần ngôi nhà của Hội với diện tích 26m2.
Gần 20 năm sinh sống tại đây, gia đình bà Nhị không hề chuyển đi địa điểm khác mà liên tục làm đơn đề nghị Hội Nhà văn cho sửa chữa và làm nhà ở. Đặc biệt hơn nữa, gần đây gia đình bà Nguyễn Thị Nhị đã tự ý xây dựng một ngôi nhà kiên cố ngay tại khuôn viên của Hội. "Hội đã nhiều lần gửi giấy mời gia đình bà Nhị gặp gỡ để trao đổi vấn đề trên nhưng bà Nhị không chấp nhận. Việc làm trên của bà Nhị là hành động lấn chiếm đất đang thuộc quyền quản lý và sử dụng hợp pháp của Hội NVVN" - ông Đỗ Văn Hàn, Chánh Văn phòng Hội NVVN bức xúc.
Quá bức xúc với việc làm của gia đình bà Nguyễn Thị Nhị, Hội Nhà văn nhiều lần yêu cầu gia đình gặp mặt để trao đổi về việc trên. Im hơn lặng tiếng, gia đình bà Nhị coi như không có chuyện gì xảy ra. Chính vì sự im lặng và vẫn xây dựng bình thường ngôi nhà 4 tầng kiên cố. Tháng 10/2010, Hội NVVN có Văn bản số 608/HNV gửi UBND phường Nguyễn Du (quận Hai Bà Trưng); UBND quận HBT, Sở Xây dựng TP Hà Nội; Cục Quản lý Công sản (Bộ Tài chính); Sở Tài nguyên - Môi trường TP Hà Nội để báo cáo và kiến nghị giải quyết vụ việc trên.
Ngày 28/11/2010, Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội có văn bản phúc đáp Công văn 608 của Hội Nhà văn với nội dung: Hộ gia đình bà Nguyễn Thị Nhị tại địa chỉ số 9 Nguyễn Đình Chiểu đã được UBND quận HBT cấp giấy phép xây dựng với quy mô 3 tầng có một gác lửng; tổng diện tích sàn: 176,61m2 theo giấy chứng nhận QSH nhà ở và QSD đất do Phó Chủ tịch UBND quận HBT Lâm Anh Tuấn ký cấp phép ngày 24/12/2007.
Đến lúc này, Hội Nhà văn VN mới ngỡ ngàng khi biết đất công sản của Hội cho mượn đã bị người dân chiếm dụng và được UBND quận HBT "hợp pháp hóa" bằng việc cấp sổ đỏ cho bà Nguyễn Thị Nhị.
"Sau đó, qua tìm hiểu và làm việc với các cơ quan có thẩm quyền, Hội NVVN được biết, việc cấp giấy CNQSDĐ và nhà ở cho bà Nhị dựa trên cơ sở tờ trình số 454/TTr-CGCN kèm theo dự thảo giấy chứng nhận của Công ty Quản lý và Phát triển nhà HN gửi tới UBND quận HBT đề nghị cấp" - ông Hàn thông tin. "Việc ban hành và quy trình thực hiện để cấp các QĐHC nêu trên là không phù hợp với quy định của pháp luật" - ông Hàn nói. Ông Hàn dẫn chứng: Ngày 18/11/2010, Bộ Tài chính có Văn bản số 15726/BTC-QLCS trả lời Công văn 608 của Hội NVVN. Trong văn bản này, Bộ Tài chính nêu rõ: Cơ sở số 9 Nguyễn Đình Chiểu do Hội NVVN quản lý, sử dụng.
Bộ Tài chính đề nghị Hội NVVN cùng các cơ quan chức năng của TP Hà Nội phối hợp, thực hiện việc di dời hộ bà Nguyễn Thị Nhị ra khỏi khuôn viên cơ sở trên, đồng thời có Hội có trách nhiệm hỗ trợ chi phí di dời cho gia đình bà Nhị theo quy định pháp luật hiện hành.
Hội Nhà văn rất nhân đạo nhưng tất cả phải rõ ràng!
Sau rất nhiều bức xúc, ông Hàn chia sẻ: "Hội Nhà văn luôn rất nhân đạo và tạo điều kiện. Tuy nhiên việc gia đình bà Nguyễn Thị Nhị xây dựng ngôi nhà kiên cố 4 tầng và có cả sổ đỏ miếng đất đó là khuất tất. Nếu như Hội không làm sáng tỏ việc này sẽ gây ra nhiều nghi hoặc với tất cả thành viên của Hội. Sẽ có nhiều câu hỏi đặt ra: Lãnh đạo của Hội biết chuyện nhưng bỏ qua? Liệu có sự đồng ý "ngầm" nào đó của lãnh đạo Hội?".
Thời điểm hiện tại, khu đất có diện tích 45,2m2 được cấp cho hộ gia đình bà Nguyễn Thị Nhị được treo biển số nhà 9A (liền kề ngay với trụ sở của Hội Nhà văn Việt
Thứ nhất, số nhà 9 Nguyễn Đình Chiểu là nhà thuộc sở hữu Nhà nước, được Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) giao cho Hội Nhà văn quản lý, sử dụng theo Văn bản số 3379.QT ngày 15/10/1990. Hội Nhà văn có đầy đủ các quyền năng của người sử dụng đất và được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm đến quyền sử dụng đất hợp pháp của Hội.
Văn bản giao đất số 3379.QT này cũng đã ghi rõ, diện tích bàn giao cho Hội Nhà văn là 700m2. Phần diện tích đất mà quận Hai Bà Trưng cấp sổ đỏ cho bà Nhị nằm trong phần diện tích này. Hội Nhà văn đã cung cấp cho TAND quận Hai Bà Trưng hiện trạng đất hiện tại mà Hội đang sử dụng chỉ có 655m2 cùng các văn bản bàn giao đất của Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng; Công văn số 15726 của Bộ Tài chính; Công văn số 300 của Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội… làm các căn cứ pháp lý.
Thứ hai, về cơ sở pháp lý để dẫn đến QĐ cấp GCNQSD đất và QSH nhà ở cho gia đình bà Nguyễn Thị Nhị của UBND quận Hai Bà Trưng là QĐ số 84/QĐ-MTTW ngày 15/2/1984 của UBMTTQ Việt Nam, Hội Nhà văn lập luận: Quyết định của TWMTTQVN là quyết định bố trí chỗ ở cho cán bộ nhân viên. Cơ sở số 9 Nguyễn Đình Chiểu là đất công sản chứ không phải tài sản riêng của cá nhân để có quyền cho - tặng.
Ngày 11/7/2007, UBTWMTTQ Việt Nam có Công văn số 2314/MTTW-BTT dẫn chiếu theo QĐ số 84/QĐ-MTTQ ngày 15/2/1984 trong đó có nội dung: đồng ý để đ/c Nguyễn Thị Nhị đến ở một căn hộ có diện tích chính 16m2 và diện tích phụ 14m2 (tổng là 30m2). Đây không phải là QĐ phân nhà cho cán bộ. Trong khi đó, trụ sở này đã được bàn giao cho Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1990, Ủy ban TW MTTQ Việt Nam không có quyền quản lý do đó không có thẩm quyền ra QĐ giao đất cho cán bộ của mình.
Ông Đỗ Văn Hàn khẳng định: Thời điểm Hội Nhà văn nhận trụ sở số 9 Nguyễn Đình Chiểu, khi đó có 4 cán bộ, nhân viên của TW MTTQ (làm công việc tạp vụ) đang ăn ở tại trụ sở này. Hội đã yêu cầu các hộ dân di dời để trả lại đất cho Hội. 3 trong 4 hộ đó đã nghiêm chỉnh chấp hành. Riêng trường hợp của bà Nguyễn Thị Nhị xin được ở lại trong lúc tìm chỗ ở mới, Hội Nhà văn đã đồng ý cho ở nhờ. Từ đó đến nay, Hội Nhà văn chưa ban hành bất cứ văn bản nào liên quan đến việc giao đất cho gia đình bà Nhị.
Biên bản thỏa thuận ngày 5/10/1991 giữa Hội Nhà văn VN và gia đình bà Nguyễn Thị Nhị cũng có nội dung: gia đình bà Nhị sẽ giao lại cho Hội Nhà văn căn nhà đang ở để Hội tiến hành giải phóng mặt bằng. Một điều vô lý khác mà Hội Nhà văn chỉ ra, đó là: Tại QĐ số 84/QĐ-MTTW, Ủy ban MTTQ nêu "đồng ý để đ/c Nguyễn Thị Nhị đến ở một căn hộ có diện tích chính 16m2 và diện tích phụ 14m2". Tuy nhiên, GCNQSD đất của gia đình bà Nhị do UBND quận Hai Bà Trưng cấp có diện tích lên đến 45,2m2?!
"Sau hơn một năm có công văn đề nghị các cơ quan liên quan xử lý để trả lại đất công sản bị cá nhân chiếm dụng cho Hội Nhà văn VN, tuy nhiên, vẫn không có cơ quan nào đứng ra nhận trách nhiệm giải quyết. Đó là lý do buộc Hội Nhà văn phải khởi kiện. Công việc của các hội viên là chuyên sâu sáng tác chứ không phải đáo tụng đình. Đây là việc chưa từng có trong tiền lệ từ khi Hội thành lập đến giờ" - ông Hàn cho biết thêm
