Tiếp nối truyền thống đó, các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên của Học viện CSND không ngừng đổi mới, sáng tạo đổi mới căn bản và toàn diện công tác giáo dục đào tạo, xứng danh một trường đại học Anh hùng…
Một số nhà giáo lão thành kể lại, Học viện CSND được thành lập trong điều kiện chiến tranh rất khốc liệt, chỉ có vài dãy nhà đơn sơ làm phòng học nhưng dù bom đạn chiến tranh, dù phải đối diện với bao khó khăn về cơ sở vật chất, tài liệu, thầy và trò vẫn miệt mài khẩn trương hoàn thành nhiệm vụ dạy và học, đào tạo cho đất nước những cán bộ Công an ưu tú, góp phần vào sự nghiệp đào tạo của ngành Công an, phục vụ đắc lực cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự mà Đảng, Nhà nước tin cậy giao cho lực lượng CAND.
Nếu như ngày mới thành lập, Học viện CSND chỉ có 5 khoa, 3 phòng, 3 tổ với đội ngũ giáo viên gồm 43 người, trình độ chủ yếu là trung học, ít được đào tạo cơ bản thì đến nay, bộ máy tổ chức của Học viện rất lớn mạnh gồm 30 đơn vị, với hơn 1.100 cán bộ giảng viên, lao động hợp đồng. Nhà trường có 4 giáo sư, 41 phó giáo sư, 153 giảng viên chính và 252 giảng viên.
Trong số đội ngũ cán bộ, có 228 cán bộ có trình độ tiến sĩ, 539 cán bộ có trình độ thạc sĩ. Học viện CSND là một cơ sở đào tạo đại học luôn nỗ lực không ngừng trong mọi mặt công tác nên năm 2015, Học viện CSND đã được công nhận là cơ sở giáo dục đại học trọng điểm của lực lượng CAND. Đây là nền tảng vững chắc để Học viện CSND phấn đấu trở thành trường đại học trọng điểm của quốc gia.
Học viện CSND luôn là đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”. Từ năm học 2018 – 2019 đến năm học 2021 – 2022, Học viện liên tục đạt danh hiệu Cờ thi đua của Chính phủ; được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba về thành tích đột xuất trong tham gia công tác phòng, chống dịch COVID-19 tại các địa bàn trọng điểm.
Hiện Học viện CSND đã đào tạo 48 khóa đại học chính quy, 38 khóa đào tạo liên thông từ trung cấp lên đại học, 11 khóa liên thông từ cao đẳng lên đại học, 8 khóa cử tuyển, góp phần quan trọng xây dựng đội ngũ cán bộ trình độ cao cho lực lượng CAND và các cơ quan thuộc khối nội chính. Học viện đã và đang đào tạo gần 4.917 học viên cao học, 962 nghiên cứu sinh (624 nghiên cứu sinh đã nhận bằng tiến sĩ), trong đó có 183 học viên, nghiên cứu sinh quốc tế. Trung bình mỗi năm học, Học viện CSND có tổng số giờ giảng chuẩn là khoảng 200.000 giờ.
Từ năm 2004 đến nay, Học viện có hơn 100 giảng viên được suy tôn danh hiệu giảng viên dạy giỏi cấp Bộ, nhiều năm nhà trường đạt giải nhất, nhì toàn đoàn hội thi giảng viên dạy giỏi cấp Bộ, tiếp tục khẳng định thương hiệu của một cơ sở đào tạo đại học dẫn đầu trong các trường CAND. Thời gian qua, Học viện CSND đã tham gia hỗ trợ thực hiện Dự án Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Dự ánsản xuất, cấp và quản lí căn cước công dân và Đề án 06 của Chính phủ tại Công an các đơn vị, địa phương.
Khoa Quản lí hành chính về trật tự xã hội và các đơn vị của Học viện CSND đã cử hơn 10.000 lượt cán bộ, giảng viên, học viên tham gia hỗ thực hiện Đề án số 06 của 5 đơn vị gồm Công an huyện Lập Thạch (Vĩnh Phúc); Công an các quận, huyện của Hà Nội như Bắc Từ Liêm, Sóc Sơn, Mê Linh, Mỹ Đức, Tây Hồ; hỗ trợ giải đáp thắc mắc cho Công an 63 tỉnh, thành phố về cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Về chuyển đổi số, Học viện CSND hiện là cơ sở đào tạo đi đầu trong các trường CAND. Trung tướng, GS.TS Trần Minh Hưởng, Giám đốc Học viện CSND chia sẻ với chúng tôi rằng, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện đã quyết liệt chỉ đạo đổi mới toàn diện, áp dụng triệt để khoa học công nghệ trong quản lí, giáo dục và đào tạo; coi chuyển đổi số là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo với mục tiêu xây dựng Học viện trở thành cơ sở giáo dục đại học hiện đại, theo mô hình quản trị hiện đại, hướng tới xây dựng “Học viện CSND số”.
Học viện đang ứng dụng gần 40 phần mềm trong công tác quản lí, từ quản lí giảng đường, hậu cần, các công trình khoa học, quản lí thi đua khen thưởng, quản lí nhân sự, giáo án điện tử…, những phần mềm nào có thể liên thông được sẽ liên thông để xây dựng thành một “Big Data” với điều kiện bảo mật dữ liệu nghiêm ngặt. Kết quả triển khai hệ thống điều hành điện tử đã giúp chuẩn hóa mọi hoạt động quản lí, điều hành tại Học viện CSND, giúp tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại, tạo phong cách và phương pháp làm việc khoa học, chính xác.
Để xây dựng “nhà trường thông minh”, Học viện CSND đã đầu tư nâng cấp toàn bộ hạ tầng mạng với đường truyền tốc độ cao, phủ sóng wifi nội bộ toàn bộ các khu vực làm việc, kí túc xá, giảng đường. 100% phòng học được trang bị bảng tương tác thông minh, bục giảng điện tử kết nối đồng bộ với thư viện điện tử. Nhiều trường CAND và một số trường quân đội, trường đại học dân sự đã đến Học viện CSND để học hỏi kinh nghiệm về chuyển đổi số.
Trong nghiên cứu khoa học, Học viện CSND được xem là một trong những trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu của lực lượng CAND, luôn đi sâu vào những vấn đề lí luận và thực tiễn về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự xã hội. Học viện CSND đã và đang thực hiện 8 đề tài cấp Nhà nước, 153 đề tài cấp Bộ, 811 đề tài cấp cơ sở và 5 đề tài cấp tỉnh.
Kết quả nghiên cứu khoa học của nhà trường đã được sử dụng vào việc xây dựng, phát triển hoàn thiện hệ thống lí luận nghiệp vụ CAND nói chung, nghiệp vụ CSND nói riêng, làm cơ sở cho việc phát triển lí luận nghiệp vụ cơ bản, nghiệp vụ chuyên ngành và hình thành các môn học, ngành học mới…
Theo Trung tướng, GS.TS Trần Minh Hưởng, Giám đốc Học viện CSND, đạt được những kết quả trên là do nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an; sự phối hợp chặt chẽ của Công an các đơn vị, địa phương trong các hoạt động thực tập, thực hành của cán bộ, giảng viên, học viên của Học viện; đồng thời, nhà trường còn nhận được sự hỗ trợ phối hợp, tạo điều kiện của các bộ, ban, ngành, cấp ủy chính quyền các địa phương.
“Thành công của Học viện còn do sự đoàn kết, thống nhất, tâm huyết của các thế hệ thầy và trò. Ban Giám đốc của Học viện CSND qua các thời kì đều là những nhà giáo lão thành, có kinh nghiệm, có trình độ và tâm huyết. Nhiều cán bộ lãnh đạo của Học viện không chỉ giỏi về lí luận mà còn có kiến thức thực tiễn tốt. Chính vì thế, quá trình đào tạo của Học viện CSND luôn đảm bảo đáp ứng gắn kết giữa lí luận và thực tiễn, đáp ứng yêu cầu cách mạng trong từng thời kỳ, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội”, Trung tướng, GS.TS Trần Minh Hưởng cho hay.
Giám đốc Học viện CSND Trần Minh Hưởng còn cho hay, để trở thành cơ sở đào tạo trọng điểm của quốc gia, nhà trường chọn giải pháp đột phá là “hiện đại hóa chương trình đào tạo”, đáp ứng yêu cầu giao lưu và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu đào tạo lực lượng CSND làm việc trong môi trường quốc tế. Học viện CSND hiện đang hợp tác với gần 30 cơ sở đào tạo và trường đại học trên thế giới, trở thành một trong những đơn vị hợp tác quốc tế tốt nhất.
Học viện CSND còn tích cực triển khai nhiều chương trình học bổng, dự án về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở nước ngoài như Đề án 165, Đề án 599; cử cán bộ đi học tập theo diện hiệp định. Nhiều cán bộ, giảng viên của Học viện đã trở thành các chuyên gia, các báo cáo viên chuyên nghiệp, được bạn bè quốc tế đánh giá cao.
Do đẩy mạnh phong trào học ngoại ngữ, một số khoa của Học viện CSND có tới 40-50% đội ngũ giáo viên có văn bằng 2 về ngoại ngữ, nỗ lực gỡ rào cản ngoại ngữ, tiến tới cán bộ giảng viên của nhà trường làm việc được trong môi trường quốc tế. Một giải pháp nữa, theo Trung tướng Trần Minh Hưởng, đó là Học viện CSND sẽ tiếp tục xây dựng “nhà trường số”, “nhà trường thông minh”, đầu tư mạnh mẽ cho cơ sở vật chất, trang thiết bị.
“Nếu chúng tôi có cán bộ tốt, giảng viên tốt, học viên tốt nhưng trang thiết bị phương tiện dạy học lạc hậu thì không thể đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, như thế chắc chắn sẽ tụt hậu, không theo kịp xu thế phát triển chung và công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới”, Trung tướng Trần Minh Hưởng chia sẻ…
Học viện CSND hướng dẫn kỹ năng tự vệ và thoát hiểm tại trường học 
