Bộ Tài chính đang dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên.
Theo quy định hiện hành tại Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg (sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg) đang quy định đối tượng vay vốn bao gồm: học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động; học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng sau: hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình theo quy định của pháp luật; học sinh, sinh viên mà gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh trong thời gian theo học có xác nhận của UBND xã nơi cư trú.
Tại Chỉ thị số 39/CT-TW ngày 30/10/2024 của Ban Bí thư có nêu: "chú trọng cung cấp tín dụng chính sách xã hội học sinh, sinh viên nghèo và các trường hợp khẩn cấp khác".
Qua rà soát, trên thực tế, ngoài các đối tượng được vay vốn nêu trên còn có trường hợp học sinh, sinh viên trong hoàn cảnh khó khăn do cha/mẹ hoặc cả cha và mẹ mất năng lực hành vi dân sự (Điều 22 Luật Dân sự 2015 có quy định về trường hợp mất năng lực hành vi dân sự do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần).
Do đó, để đảm bảo bao quát được các trường hợp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trên thực tế, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung đối tượng được vay chương trình này bao gồm cả học sinh, sinh viên có cả cha lẫn mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự hoặc chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại mất năng lực hành vi dân sự để đảm bảo tính nhân văn, hỗ trợ cho các đối tượng yếu thế.
Cụ thể, tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất đối tượng được vay vốn là học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo học tại các trường đại học gồm:
Thứ nhất là học sinh, sinh viên thuộc các trường hợp: Mồ côi cả cha lẫn mẹ; hoặc cả cha lẫn mẹ đều không có khả năng lao động/ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật;
Chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động/ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.
Thứ 2 là học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng: Hộ nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật; Hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật; Hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật.
Thứ 3 là học sinh, sinh viên mà gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh trong thời gian theo học có xác nhận của UBND xã nơi cư trú.
Về điều kiện vay vốn, học sinh, sinh viên đang sinh sống trong hộ gia đình cư trú hợp pháp tại địa phương nơi cho vay có đủ các tiêu chuẩn quy định trên.
Đối với học sinh, sinh viên năm thứ nhất phải có giấy báo trúng tuyển hoặc giấy xác nhận được vào học của nhà trường.
Đối với học sinh, sinh viên từ năm thứ hai trở đi phải có xác nhận của nhà trường về việc đang theo học tại trường và không bị xử phạt hành chính trở lên về các hành vi: cờ bạc, nghiện hút, trộm cắp, buôn lậu.
Về mức vốn cho vay tối đa, theo quy định hiện hành tại Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg (sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg) đang quy định mức cho vay tối đa cho học sinh, sinh viên là 4 triệu đồng/tháng để hỗ trợ chi trả chi phí cho việc học tập, sinh hoạt của học sinh, sinh viên, bao gồm tiền học phí, chi phí mua sắm sách vở, phương tiện học tập, chi phí ăn ở, đi lại, tương đương khoảng 40 triệu đồng/năm trên cơ sở tính thời gian học là 10 tháng/năm.
Theo Bộ Tài chính, mức vốn cho vay tối đa nêu trên không còn phù hợp với thực tiễn trong bối cảnh kinh tế xã hội thay đổi, lạm phát gia tăng, chi phí sinh hoạt gia tăng, học phí gia tăng.
Bộ Tài chính đề xuất mức vốn cho vay tối đa là 8.000.000 đồng/tháng/học sinh, sinh viên.
Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định mức cho vay cụ thể đối với học sinh, sinh viên căn cứ vào mức thu học phí của từng trường và sinh hoạt phí theo từng địa bàn nhưng không vượt quá mức cho vay tối đa theo quy định trên.
