Ngày 15/4, Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho biết đã kết luận điều tra vụ án sữa giả của Công ty Rance phamar và các công ty liên quan; đề nghị Viện KSND cùng cấp truy tố 29 đối tượng về các tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Đưa hối lộ; Môi giới hối lộ; Nhận hối lộ xảy ra tại Hà Nội và Hoà Bình. Cầm đầu đường dây là hai đối tượng cùng sinh năm 1979 là Hoàng Mạnh Hà, quê ở Hải Phòng, trú tại toà nhà The Pride, KĐT An Hưng, phường Hà Đông, Hà Nội và Vũ Mạnh Cường, trú ở KĐT mới Phú Lương, phường Hà Đông, Hà Nội; bị Cơ quan điều tra khởi tố 3 tội là: Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Hai đối tượng trên cùng có 1 điểm chung đó là rất hiểu biết về công nghiệp thực phẩm, trong đó, Cường học cao đẳng Công nghiệp Hà Nội chuyên ngành về sản xuất, chế biến thực phẩm, còn Hà học Đại học Hải Phòng ngành Quản trị kinh doanh và đã làm kinh doanh tại nhiều doanh nghiệp về thực phẩm sau khi ra trường. Chính vì vậy, nhận thấy việc kinh doanh sữa mang lại nhiều lợi nhuận cao, nên năm 2021, Hà và Cường đã thành lập Công ty Rance Pharma do Hoàng Mạnh Hà cổ đông góp vốn làm Giám đốc, người đại diện theo pháp luật. Tiếp đó, chúng thành lập công ty của Hacofood do Vũ Mạnh Cường cổ đông góp vốn làm Giám đốc, người đại diện theo pháp luật. Các đối tượng thống nhất xây dựng một nhà máy sản xuất tại thửa đất số 20, tờ bản đồ số 10, thuộc Cụm công nghiệp Phú Nghĩa, xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội do Hồ Sỹ Ý, SN 1988, thường trú ở xã Hồng Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh cổ đông góp vốn điều hành. Nhà máy này hoạt động dưới danh nghĩa pháp nhân của Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood Group.
Để sản xuất các sản phẩm sữa bột giả, Cường và Hà còn liên doanh, liên kết bằng hình thức góp cổ phần với nhiều đối tượng khác thành lập ra 9 công ty, tạo nên một hệ sinh thái với mục đích để các công ty này đứng tên hồ sơ công bố các dòng sản phẩm (nhãn thương hiệu sản phẩm) và trực tiếp kinh doanh, phân phối tiêu thụ các sản phẩm được sản xuất tại nhà máy của Công ty Hacofood Group và Rance Pharma. 9 công ty trong hệ sinh thái này gồm: Công ty cổ phần Dược quốc tế Group (Giám đốc Vũ Mạnh Cường); Công ty cổ phần dược quốc tế Big Four Pharma (Giám đốc Phạm Chí Đảng); Công ty CP dược quốc tế Long Khang Group (Giám đốc Nguyễn Thị Mai Hương); Công ty CP dinh dưỡng y học BFF (Giám đốc Phạm Thị Hương); Công ty cổ phần dược quốc tế Safaco Group (Giám đốc Nguyễn Văn Tuấn); Công ty cổ phần dược quốc tế Darifa Group (Giám đốc Nguyễn Văn Thắng); Công ty cổ phần dược quốc tế Win CT (Giám đốc Nguyễn Văn Tú); Công ty cổ phần dược phẩm dinh dưỡng Phúc An Khang (Giám đốc Nguyễn Thành Luân); Công ty CP dược Á Châu (Giám đốc Nguyễn Thành Luân).
Mặc dù là các ông chủ đích thực của Hacofood Group và Rance Pharma cùng các công ty trong hệ sinh thái này, nhưng từ cuối năm 2024, cả Cường và Hà đã lần lượt chuyển giao cho người khác đứng tên làm giám đốc đại diện pháp luật của Hacofood Group và Rance Pharma. Theo đó, tháng 8/2024, Hà chuyển giao cho Nguyễn Thành Luân làm giám đốc và đại diện pháp luật của Công ty Rance Pharma. Trên thực tế, công việc của Luân tại Công ty Rance Pharma chỉ là nhân viên phụ trách mảng kinh doanh. Luân còn là Giám đốc Công ty CP Dược Á Âu và Công ty Phúc An Khang là 2 công ty trong hệ sinh thái trên.
Tháng 10/2024, Nguyễn Văn Tú cũng được Vũ Mạnh Cường chuyển giao làm giám đốc, đại diện pháp luật của Công ty Hacofood Group. Thực tế công việc của Tú tại công ty này chỉ là nhân viên phụ trách mảng kinh doanh; đồng thời Tú còn là Giám đốc Công ty Win CT trong hệ sinh thái nêu trên.
Để triển khai hoạt động sản xuất, Cường và Hà phân công Đặng Trung Kiên và Phạm Thị Hương chịu trách nhiệm thực hiện thủ tục công bố sản phẩm tại các Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) TP Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Đồng thời, Hồ Sỹ Ý được giao điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất tại nhà máy, quản lý hệ thống gồm nhiều bộ phận như kho nguyên liệu (do Nguyễn Thị Oanh phụ trách), kho thành phẩm (Nguyễn Thị Thanh Đào phụ trách), kho bao bì (Nguyễn Thị Nga phụ trách), cùng các khâu sản xuất gồm phòng trộn (Nguyễn Đình Dung phụ trách), phòng chiết (Nguyễn Đắc Duy phụ trách), phòng hoàn thiện (Trần Thị Tư phụ trách), bộ phận quản lý sản xuất (Phạm Đình Thoán phụ trách), bộ phận cơ điện (Đỗ Văn Hai phụ trách) và hệ thống giám sát sản xuất với Đặng Thị Hải Ly theo dõi khâu phối trộn, Hà Thị Hải Yến giám sát khâu chiết rót.
Quy trình sản xuất được tổ chức theo từng bước chặt chẽ. Khi có khách hàng đặt hàng, bộ phận kinh doanh do Cường, Hà hoặc nhân viên phụ trách sẽ tiếp nhận yêu cầu về chủng loại sản phẩm, đối tượng sử dụng, sau đó chuyển thông tin cho Đặng Trung Kiên và Phạm Thị Hương để tiến hành thủ tục công bố sản phẩm. Sản phẩm các đối tượng tập trung gồm các loại sữa dành cho những người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Các thành phần công bố sản phẩm như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó... nhưng thực tế hoàn toàn không có những chất này. Các đối tượng đã bỏ một số nguyên liệu đầu vào và thay thế, bổ sung thêm một số chất phụ gia.
Tùy từng giai đoạn, việc lập hồ sơ công bố được thực hiện thông qua các nhóm đối tượng khác nhau: từ cuối năm 2021 đến giữa năm 2023, Kiên và Hương làm việc với nhóm Nguyễn Thị Huyền, Nguyễn Thị Thúy Hằng, Nguyễn Văn Sơn, Nguyễn Thị Yến Hoa để xây dựng hồ sơ; từ giữa năm 2023 đến đầu năm 2025, nhiệm vụ này được giao cho Phạm Đức Thịnh lập dự thảo, sau đó chỉnh sửa thông qua sự “giúp đỡ” của một số cán bộ tại Chi cục ATVSTP Hòa Bình và Hà Nội trước khi hoàn tất công bố sản phẩm.
Đáng chú ý, trong quá trình này, các đối tượng đã không thực hiện đúng quy định về kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm. Cụ thể, Đặng Trung Kiên, Phạm Thị Hương cùng các đối tượng liên quan không cung cấp mẫu sản phẩm khi tiến hành kiểm nghiệm tại các đơn vị như Công ty TNHH Khoa học TSL, Công ty TNHH Khoa học công nghệ Avatek…, nhưng vẫn được cấp các phiếu kết quả thử nghiệm khống để hoàn thiện hồ sơ công bố. Hành vi này có dấu hiệu của tội “Giả mạo trong công tác” theo quy định của Bộ luật Hình sự. Ngày 03/3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tách hành vi này để tiếp tục điều tra trong một vụ án riêng.
Sau khi hoàn tất hồ sơ công bố, Phạm Thị Hương chuyển tài liệu cho Hồ Sỹ Ý để tổ chức sản xuất. Căn cứ đơn hàng và nguyên liệu tồn kho, Ý lập “Phiếu đề nghị kiêm xuất nguyên liệu sản phẩm” (lệnh sản xuất) bằng phần mềm Excel, trong đó ghi rõ tên sản phẩm, khối lượng cần sản xuất, danh mục và định lượng từng loại nguyên liệu. Khi nguyên liệu và bao bì được chuẩn bị đầy đủ, Ý ký lệnh sản xuất, thông báo qua nhóm Zalo nội bộ và chỉ đạo xuất nguyên liệu. Nguyễn Thị Oanh tiến hành xuất kho, chuẩn bị nguyên liệu, sau đó Ý kiểm tra lần cuối trước khi chuyển sang bộ phận sản xuất.
Quá trình sản xuất diễn ra theo dây chuyền: nguyên liệu được đưa vào phòng trộn để phối trộn, sau đó chuyển qua hệ thống chiết rót, đóng lon, dập nắp, in hạn sử dụng và hoàn thiện đóng gói trước khi nhập kho thành phẩm. Toàn bộ hồ sơ sản xuất được lưu trữ tại nhà máy. Tuy nhiên, từ khoảng tháng 11/2021, nhằm giảm chi phí và tăng lợi nhuận, Cường, Hà, Kiên và Ý đã thống nhất thay đổi công thức sản phẩm so với hồ sơ đã công bố. Cụ thể, các đối tượng thay thế một số thành phần quan trọng như chất MCT bằng Non Dairy Creamer, thay axit béo bằng Omega 369, thay vitamin và khoáng chất riêng lẻ bằng hỗn hợp tổng hợp, đồng thời cắt giảm hàm lượng nhiều nguyên liệu khác. Dù nhận thức rõ việc này làm giảm chất lượng sản phẩm, các bị can vẫn tiếp tục sản xuất, dẫn đến nhiều chỉ tiêu chất lượng.
Trong suốt giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, Hồ Sỹ Ý là người trực tiếp xây dựng công thức, ban hành lệnh sản xuất và điều hành toàn bộ quy trình. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã tạm giữ 27.138 lon/hộp thuộc 426 sản phẩm sữa dạng bột. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an đối với toàn bộ số sản phẩm này cho thấy tất cả đều là hàng giả theo quy định pháp luật, do hàm lượng các chất không đạt 70% so với công bố trên nhãn.
Quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Bộ Công an xác định, bằng thủ đoạn thay thế và cắt giảm nguyên liệu, Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood Group đã sản xuất tổng cộng 187.025 hộp sữa giả, trong đó đã tiêu thụ 170.293 hộp, thu về gần 18 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, số tiền thu lợi bất chính của hai công ty là hơn 11 tỷ đồng. Ở khâu phân phối, các công ty thương mại đã bán ra thị trường 159.387 hộp, thu hơn 44 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính hơn 28 tỷ đồng. Tổng giá trị hàng hóa tính theo giá thị trường lên tới hơn 54 tỷ đồng, với tổng số tiền thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng.
Từ các chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra xác định hành vi của Hoàng Mạnh Hà, Vũ Mạnh Cường, Đặng Trung Kiên và Hồ Sỹ Ý đã cấu thành “Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm” theo quy định tại khoản 4 Điều 193 Bộ luật Hình sự.
Sữa giả và lỗ hổng từ cơ chế cấp phép 
Bộ Công an thông tin tiến độ điều tra các vụ sữa giả, thuốc giả 
Cử tri đánh giá cao việc điều tra, triệt phá các vụ sữa giả, thuốc giả 
