Vụ án có 27 bị cáo, trong đó có nhiều người là cán bộ các ngân hàng ở Sóc Trăng, Hậu Giang và Bạc Liêu. Trong đó, nguyên Kế toán trưởng Công ty Phương Nam là Lâm Minh Mẫn và nguyên Phó Giám đốc Trịnh Hồng Phượng, bị Viện KSND Tối cao truy tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; 25 bị can còn lại nguyên là cán bộ 5 ngân hàng có chi nhánh tại các tỉnh trên bị cáo buộc “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Có 9 bị cáo bị tạm giam, 18 bị cáo cho tại ngoại. Dự kiến phiên tòa kéo dài trong 11 ngày (từ 20 - 31/7). Có khoảng 30 luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo và các ngân hàng liên quan.
 |
| Bị cáo Lâm Minh Mẫn trả lời Hội đồng xét xử. |
Theo cáo trạng của Viện KSND Tối cao, Công ty Phương Nam được thành lập năm 1998, đến năm 2000 trở thành công ty cổ phần với vốn điều lệ 295 tỉ đồng. Người làm đại diện theo pháp luật là ông Lâm Ngọc Khuân - Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc.
Từ năm 2008 đến ngày 30/9/2012, Công ty Phương Nam vay nợ các tổ chức tín dụng với số tiền rất lớn, dư nợ từ năm trước chuyển sang năm sau ngày càng cao và kết quả kinh doanh hàng năm đều thua lỗ. Tuy nhiên, để công ty kéo dài hoạt động, cũng như có tiền sử dụng mục đích cá nhân, từ năm 2008 đến năm 2010, ông Khuân chỉ đạo con gái là Lâm Ngọc Hân, Lâm Minh Mẫn lập 19 bản báo cáo tài chính khống, thể hiện kết quả kinh doanh hàng năm đều có lãi để gửi các ngân hàng xin vay vốn, và nộp Cục thuế tỉnh Sóc Trăng nhằm đối phó với cơ quan chức năng.Ngoài ra, các bị cáo còn lập báo cáo hàng hóa là tôm đông lạnh nhập, xuất, tồn… nâng khống số lượng trị giá từ 123 tỷ đồng lên trên 747 tỷ đồng; sử dụng một số chứng từ mua tôm nguyên liệu, chi phí sản xuất photo thành nhiều bản, xác nhận sao y bản chính của công ty gửi các ngân hàng để giải ngân và thế chấp nhiều ngân hàng vay vốn, rồi chiếm dụng hàng trăm tỷ đồng. Khi vay được tiền, ông Khuân đã sử dụng vốn sai mục đích vào nhiều việc, như: dùng để trả nợ vay, kinh doanh bất động sản, hùn vốn mở công ty… chiếm đoạt trên 52 tỷ đồng.
 |
| Bị cáo Trịnh Thị Hồng Phượng trả lời Hội đồng xét xử. |
Cơ quan điều tra Bộ Công an xác định, Lâm Minh Mẫn đã giúp cho Lâm Ngọc Khuân lừa đảo chiếm đoạt tiền của các ngân hàng hơn 471 tỷ đồng; Trịnh Thị Hồng Phượng là Phó Giám đốc Công ty Phương Nam, biết công ty kinh doanh thua lỗ từ năm 2010 và hàng hóa tồn kho thực tế đã thế chấp cho nhiều tổ chức tín dụng để vay vốn nhưng vẫn thực hiện theo chỉ đạo của ông Khuân. Phượng đã ký 2 báo cáo tình hình tài chính, kết quả sản xuất kinh doanh gian dối có lãi và trực tiếp ký hồ sơ vay vốn năm 2011 và ký các khế ước nhận nợ để vay tiền tại 5 ngân hàng. Phượng đã giúp ông Khuân lừa đảo, chiếm đoạt trên 258 tỷ đồng.
Các cán bộ ngân hàng, như: Nguyễn Thế Thắng, Nguyễn Văn Xem - nguyên Giám đốc và Phó giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) Sóc Trăng biết việc cán bộ tín dụng và tổ thẩm định tài sản thế chấp không kiểm tra thực tế tài sản thế chấp là hàng tồn kho luân chuyển, chỉ dựa vào báo cáo của Công ty Phương Nam để lập báo cáo thẩm định để ký nhiều hợp đồng tín dụng xuất khẩu theo hạn định của Công ty Phương Nam, gây thiệt hại hơn 343 tỷ đồng cho VDB Việt Nam đã phạm tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
 |
| Hội đồng xét xử đang hỏi lý lịch các bị cáo. |
Kết quả trưng cầu giám định tài chính cho thấy từ năm 2008-2012, Công ty Phương Nam thua lỗ trên 996 tỷ đồng và tổng tài sản thế chấp chỉ giá trị gần 640 tỷ đồng. Hai năm trước, ông Khuân bỏ trốn ra nước ngoài với vợ con khi dư nợ các ngân hàng trên 1.700 tỷ đồng, được trừ tài sản thế chấp và giá trị hàng tồn kho gần 41 tỷ, còn lại trên 1.679 tỷ đồng.
Hiện cơ quan điều tra đang truy nã đối với ông Khuân và con gái, khi nào bắt được sẽ xử lý sau… Cơ quan tố tụng xác định, đến thời điểm này, Công ty Phương Nam không có tài sản bảo đảm để hoàn trả vốn vay cho 5 ngân hàng với số tiền gần 785 tỷ đồng…
