Sáng 19/8, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ) cùng đồng phạm trong vụ án “Nhận hối lộ”, “Môi giới hối lộ” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng các đơn vị, doanh nghiệp liên quan.
Trước bục khai báo, bị cáo Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội khai, khi công việc có vướng mắc, doanh nghiệp thường nghĩ cán bộ làm khó nên “cứ đưa tiền” chứ không ai vòi vĩnh.
Bị cáo Nam bị xác định nhận hối lộ nhiều thứ hai trong vụ án với số tiền hơn 8 tỷ đồng. Bị cáo nhận hối lộ nhiều nhất là cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan với số tiền hơn 16 tỷ đồng.
Theo cáo buộc của Viện kiểm sát, thời điểm giữ chức vụ Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, bị cáo Nam cùng cấp dưới cố tình tạo khó khăn để vòi tiền, buộc doanh nghiệp đưa từ 100 triệu đồng đến 400 triệu đồng mỗi hồ sơ. Bị cáo Hoan biết rõ sai phạm của cấp dưới nhưng làm vẫn làm ngơ.
Bị cáo Nam quy trách nhiệm cho cấp dưới ở Phòng Lao động Hàn Quốc và cho rằng, cấp dưới của mình là người xây dựng quy trình, sau đó trình bị cáo ký thông qua. Nhưng rồi bị cáo Nam cũng nhận ra rằng, “Chỉ sau khi bị bắt, bị cáo mới nhận ra quy trình hình như đã làm khó cho doanh nghiệp”.
Tổng số tiền quà Tết mà bị cáo Nam đã nhận được xác định chia làm 28 lần và đều nhận ở cơ quan. Tiền nhận từ cấp dưới và doanh nghiệp, bị cáo Nam chia từ 25% đến 40% cho bị cáo Hoan. Khi đưa tiền, bị cáo Nam đều nói với bị cáo Hoan rằng, “đây là tiền cảm ơn”.
Trả lời trước tòa, hai bị cáo từng là cấp phó của bị cáo Nam là cựu Phó Cục trưởng Nguyễn Gia Liêm và cựu Phó Cục trưởng Phạm Viết Hương đều khẳng định, hơn 10 năm công tác tại Cục Quản lý lao động ngoài nước, từ vị trí chuyên viên đến cán bộ quản lý, họ chưa một lần đòi hỏi mà luôn nghĩ cách nhanh, tiện, lợi nhất cho doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi cho người lao động xa xứ.
Hai bị cáo Liêm và Hương đều khẳng định rằng, họ không có quyền gì để làm khó doanh nghiệp, vì việc duyệt quy trình là do Cục trưởng là bị cáo Nam quyết định.
Trả lời Hội đồng xét xử, các chủ doanh nghiệp đã đưa hối lộ cho nhóm cựu lãnh đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước đều khẳng định rằng: “Mỗi lần gặp cán bộ của Cục, nếu không có tí nọ, tí kia thì chắc chắn việc không thuận”.
Quá trình điều tra, cơ quan điều tra xác định, một số doanh nghiệp đưa tiền cho các cán bộ Cục Quản lý lao động ngoài nước là do bị tạo rào cản, gây khó khăn. Tuy nhiên, do chủ các doanh nghiệp thành khẩn khai báo và có đơn tố cáo nên cơ quan điều tra không xem xét trách nhiệm hình sự.
Trước bục khai báo, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận có nhận tiền của doanh nghiệp, nhưng cho rằng đó là quà Tết vì bị cáo nhận tiền nhưng làm đúng, không gây khó cho doanh nghiệp.
Theo lời khai của bị cáo Hoan, bị cáo phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước từ tháng 4/2021. Và thời điểm đó, bị cáo có nghe về tình trạng cán bộ nhũng nhiễu doanh nghiệp, nhưng không thấy đơn thư, tố cáo gì gửi đến mình trong quá trình công tác.
Trong quá trình thực hiện thủ tục cho lao động sang Hàn Quốc làm ngành đóng tàu (Visa E7), bị cáo Hoan thừa nhận, có hai doanh nghiệp nhờ bị cáo tác động đến Cục Quản lý lao động ngoài nước đẩy nhanh tiến độ, thông qua thủ tục.
Bị cáo Hoan thừa nhận đã ba lần nhận tổng số tiền 5,7 tỷ đồng từ bị cáo Nam và doanh nghiệp là sai, vì bị cáo hiểu đó là tiền hối lộ.
“Nhưng vào các ngày lễ và Tết, bị cáo nhận tổng cộng 10 tỷ đồng từ bị cáo Nam thì đây là quà. Các lãnh đạo khác đều nhận quà từ doanh nghiệp thân thiết, đó là truyền thống văn hóa”, bị cáo Hoan phân trần.
Trả lời Hội đồng xét xử về việc “Vẽ giấy phép con cho visa E7 đi lao động ở nước ngoài”, bị cáo Hoan cho rằng, trách nhiệm thuộc về cấp dưới, cụ thể là bị cáo Nam khi Nam chủ động xin ý kiến bị cáo làm theo quy trình nội bộ, tự sáng tác ra.
Bị cáo Hoan thừa nhận, loại thủ tục làm theo quy trình nội bộ tự sáng tác ra gây khó cho các công ty đưa người đi xuất khẩu lao động. Tuy nhiên bị cáo Hoan cho rằng, điều này xuất phát từ việc Hàn Quốc là thị trường “nóng”. Trước đó đã xảy ra tình trạng 6 công ty đưa 794 người đi chui, không đăng ký nên bị nước bạn trả về. Sau đó, Cục Quản lý lao động ngoài nước phải phối hợp giải quyết, yêu cầu trả lại tiền cho người lao động.
Dù lời khai của bị cáo Hoan tại phiên tòa là vậy, nhưng Viện kiểm sát khẳng định, bị cáo Hoan biết rõ cấp dưới nhũng nhiễu doanh nghiệp để vòi vĩnh đưa tiền trái quy định, nhưng làm ngơ để nhận tiền ăn chia mỗi hồ sơ, tương đương từ 25% đến 40%.
