Giải Nobel Vật lý 2018 xướng danh phát minh đột phá về laser

Lần đầu tiên sau 55 năm, một nhà khoa học nữ đã trở thành một trong ba chủ nhân mới cho giải Nobel Vật lý năm 2018 với những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser.

The Guardian ngày 2-10 đưa tin, nhà vật lý người Mỹ Arthur Ashkin, nhà vật lý người Pháp Gerard Mourou cùng nhà vật lý Donna Strickland người Canada đã xuất sắc trở thành chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018.

Giải thưởng năm nay được Göran K. Hansson, Tổng thư ký của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, công bố ngày 2-10 với tổng trị giá giải thưởng là 1 triệu USD.

Với việc là một trong 3 nhà khoa học được xướng danh, bà Strickland đã trở thành phụ nữ đầu tiên trong nửa thế kỷ qua được trao giải Nobel Vật lý và là người phụ nữ thứ ba giành được giải Nobel Vật lý trong lịch sử.

Chân dung 3 chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: Nobel Assembly
 Chân dung 3 chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: Nobel Assembly

Giải thưởng Nobel Vật lý năm nay được chia làm hai nửa. Cụ thể, nhà khoa học Gerard Mourou và Donna Strickland nhận một nửa giải với "phương pháp tạo ra các chùm tia laser cường độ cao cực ngắn".

Với kỹ thuật có tên "Khuếch đại xung laser cực ngắn" hay CPA, chùm laser sắc bén có thể cắt hoặc khoan lỗ qua nhiều vật liệu khác nhau với độ chính xác cực cao, ngay cả với vật chất sống. Theo The Guardian, kỹ thuật giúp thực hiện những ca phẫu thuật mắt cho hàng triệu người mỗi năm. 

Một nửa giải thưởng còn lại được trao cho nhà khoa học Arthur Ashkin với phát minh "nhíp quang học và ứng dụng trong các hệ thống sinh học".

Nhíp quang học này có chức năng giống như một máy kéo, cho phép các nhà khoa học lấy và giữ chặt các hạt, nguyên tử và phân tử bằng "ngón tay" laser.

Thiết bị có thể kiểm tra và điều khiển virus, vi khuẩn và tế bào sống khác mà không gây thương tổn, tạo cơ hội quan sát và kiểm soát sự vận hành của sự sống.

Nhà khoa học người Mỹ Arthur Ashkin sinh năm 1922, nay đã 96 tuổi. Với giải thưởng năm nay, ông trở thành người nhận Nobel Vật lý lớn tuổi nhất trong lịch sử.

Giải thưởng Nobel Vật lý năm nay được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đánh giá là "những phát minh mang tính cách mạng trong lĩnh vực vật lý laser", thúc đẩy quá trình nghiên cứu vật thể siêu nhỏ trong thời gian ngắn với tính chính xác cực cao.

Giải Nobel Vật lý năm ngoái được trao cho 3 nhà khoa học nghiên cứu tại Mỹ là Giáo sư Rainer Weiss (người Đức) của Viện Công nghệ Massachusetts, Barry C. Barish và Kip S. Thorne (người Mỹ) của Viện Công nghệ California.

Giải Nobel là một giải thưởng quốc tế được công bố hàng năm kể từ năm 1901 để vinh danh những cá nhân đạt thành tựu trong các lĩnh vực: Vật lý, Hoá học, Y học, Văn học và Hoà bình; riêng giải Nobel Hoà bình có thể được trao cho cá nhân hay một tổ chức. Đến năm 1968, Ngân hàng Thụy Điển đưa thêm vào hệ thống giải một giải thưởng về lĩnh vực Kinh tế để tưởng nhớ nhà khoa học Alfred Nobel, người đã sáng lập ra giải Nobel. Một giải Nobel được trao cho tối đa 3 người. Nếu một giải thưởng bị từ chối hoặc không được chấp nhận, số tiền thưởng sẽ được trả vào quỹ.

Lễ trao giải Nobel Y học, Vật lý, Hóa học, Văn học, Kinh tế được tiến hành tại Stockholm, Thụy Điển và lễ trao giải Nobel Hòa bình diễn ra tại Oslo, Na Uy.

Lam Ninh

Các tin khác

Tổng thống Putin ra cảnh báo sau vụ cầu Crimea liên tục bị tấn công

Tổng thống Putin ra cảnh báo sau vụ cầu Crimea liên tục bị tấn công

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 19/11 tuyên bố Moskva sẽ có biện pháp đáp trả mạnh mẽ sau các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cầu Crimea, đồng thời loại trừ khả năng đạt thỏa thuận tạm dừng tập kích các cơ sở năng lượng và mục tiêu trên biển trong thời điểm hiện tại.

Mỹ - Trung Quốc: Quan điểm trái chiều về kiểm soát trí tuệ nhân tạo

Mỹ - Trung Quốc: Quan điểm trái chiều về kiểm soát trí tuệ nhân tạo

Tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã thể hiện những quan điểm khác nhau về quản trị trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các quy định quản lý có thể kìm hãm đổi mới sáng tạo, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh công nghệ này cần luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người.

Thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung hé lộ triển vọng kiểm soát hạt nhân và hòa bình thế giới

Thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung hé lộ triển vọng kiểm soát hạt nhân và hòa bình thế giới

Ngày 19/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp tại biệt thự Kylin, bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Cuộc gặp ba bên tập trung thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân và các vấn đề an ninh quốc tế.

Hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ - Nga - Trung chính thức khai mạc

Hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ - Nga - Trung chính thức khai mạc

Cuộc gặp ba bên mang tính lịch sử giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chính thức diễn ra chiều 19/11. Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình là người chủ trì cuộc họp thượng đỉnh này và đã có bài phát biểu khai mạc gửi tới hai nhà lãnh đạo còn lại.

Ủy ban châu Âu đề xuất gói vay 45 tỷ euro hỗ trợ Ukraine

Ủy ban châu Âu đề xuất gói vay 45 tỷ euro hỗ trợ Ukraine

Ngày 18/11, Ủy ban châu Âu đã chính thức đề xuất một khoản vay mới trị giá 45 tỷ euro (tương đương 49,5 tỷ USD) dành cho Ukraine. Động thái này nhằm giúp Kiev bù đắp khoảng thiếu hụt ngân sách lên tới 70 tỷ euro trong năm tới, trong bối cảnh cuộc chiến với Nga vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Iran tấn công Kuwait, đáp trả Mỹ không kích đảo Qeshm

Iran tấn công Kuwait, đáp trả Mỹ không kích đảo Qeshm

Ngày 18/11, Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở triển khai máy bay không người lái (UAV) và tên lửa của Mỹ tại Kuwait vào ban đêm, sau khi Washington không kích đảo Qeshm của Iran ở eo biển Hormuz. Đây là lần đầu tiên Iran tấn công một quốc gia đồng minh của Mỹ ở Vịnh kể từ tháng 9.

Máy bay quân sự Nga rơi tại Siberia, 19 người thiệt mạng

Máy bay quân sự Nga rơi tại Siberia, 19 người thiệt mạng

Một máy bay vận tải quân sự An-12 của Nga đã rơi tại vùng Kemerovo, phía Tây Nam Siberia, khiến toàn bộ 19 người trên khoang tử vong. Bộ Quốc phòng Nga nhận định nguyên nhân ban đầu có thể liên quan đến sự cố kỹ thuật và đang tiến hành điều tra.