Giải Nobel Vật lý 2018 xướng danh phát minh đột phá về laser

Lần đầu tiên sau 55 năm, một nhà khoa học nữ đã trở thành một trong ba chủ nhân mới cho giải Nobel Vật lý năm 2018 với những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser.

The Guardian ngày 2-10 đưa tin, nhà vật lý người Mỹ Arthur Ashkin, nhà vật lý người Pháp Gerard Mourou cùng nhà vật lý Donna Strickland người Canada đã xuất sắc trở thành chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018.

Giải thưởng năm nay được Göran K. Hansson, Tổng thư ký của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, công bố ngày 2-10 với tổng trị giá giải thưởng là 1 triệu USD.

Với việc là một trong 3 nhà khoa học được xướng danh, bà Strickland đã trở thành phụ nữ đầu tiên trong nửa thế kỷ qua được trao giải Nobel Vật lý và là người phụ nữ thứ ba giành được giải Nobel Vật lý trong lịch sử.

Chân dung 3 chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: Nobel Assembly
 Chân dung 3 chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: Nobel Assembly

Giải thưởng Nobel Vật lý năm nay được chia làm hai nửa. Cụ thể, nhà khoa học Gerard Mourou và Donna Strickland nhận một nửa giải với "phương pháp tạo ra các chùm tia laser cường độ cao cực ngắn".

Với kỹ thuật có tên "Khuếch đại xung laser cực ngắn" hay CPA, chùm laser sắc bén có thể cắt hoặc khoan lỗ qua nhiều vật liệu khác nhau với độ chính xác cực cao, ngay cả với vật chất sống. Theo The Guardian, kỹ thuật giúp thực hiện những ca phẫu thuật mắt cho hàng triệu người mỗi năm. 

Một nửa giải thưởng còn lại được trao cho nhà khoa học Arthur Ashkin với phát minh "nhíp quang học và ứng dụng trong các hệ thống sinh học".

Nhíp quang học này có chức năng giống như một máy kéo, cho phép các nhà khoa học lấy và giữ chặt các hạt, nguyên tử và phân tử bằng "ngón tay" laser.

Thiết bị có thể kiểm tra và điều khiển virus, vi khuẩn và tế bào sống khác mà không gây thương tổn, tạo cơ hội quan sát và kiểm soát sự vận hành của sự sống.

Nhà khoa học người Mỹ Arthur Ashkin sinh năm 1922, nay đã 96 tuổi. Với giải thưởng năm nay, ông trở thành người nhận Nobel Vật lý lớn tuổi nhất trong lịch sử.

Giải thưởng Nobel Vật lý năm nay được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đánh giá là "những phát minh mang tính cách mạng trong lĩnh vực vật lý laser", thúc đẩy quá trình nghiên cứu vật thể siêu nhỏ trong thời gian ngắn với tính chính xác cực cao.

Giải Nobel Vật lý năm ngoái được trao cho 3 nhà khoa học nghiên cứu tại Mỹ là Giáo sư Rainer Weiss (người Đức) của Viện Công nghệ Massachusetts, Barry C. Barish và Kip S. Thorne (người Mỹ) của Viện Công nghệ California.

Giải Nobel là một giải thưởng quốc tế được công bố hàng năm kể từ năm 1901 để vinh danh những cá nhân đạt thành tựu trong các lĩnh vực: Vật lý, Hoá học, Y học, Văn học và Hoà bình; riêng giải Nobel Hoà bình có thể được trao cho cá nhân hay một tổ chức. Đến năm 1968, Ngân hàng Thụy Điển đưa thêm vào hệ thống giải một giải thưởng về lĩnh vực Kinh tế để tưởng nhớ nhà khoa học Alfred Nobel, người đã sáng lập ra giải Nobel. Một giải Nobel được trao cho tối đa 3 người. Nếu một giải thưởng bị từ chối hoặc không được chấp nhận, số tiền thưởng sẽ được trả vào quỹ.

Lễ trao giải Nobel Y học, Vật lý, Hóa học, Văn học, Kinh tế được tiến hành tại Stockholm, Thụy Điển và lễ trao giải Nobel Hòa bình diễn ra tại Oslo, Na Uy.

Lam Ninh

Các tin khác

Nga kêu gọi công dân nước ngoài rời Kiev

Nga kêu gọi công dân nước ngoài rời Kiev

Nga thông báo sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu quân sự của Ukraine tại thủ đô Kiev và nhiều thành phố khác, đồng thời đề nghị công dân nước ngoài và các nhà ngoại giao rời đi.

Mỹ triển khai tàu sân bay thứ ba tới gần Iran

Mỹ triển khai tàu sân bay thứ ba tới gần Iran

Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã bước sang tháng thứ tám. Trong bối cảnh cả hai bên đang cân nhắc giữa việc tiếp tục leo thang xung đột hay tìm kiếm giải pháp ngoại giao, Mỹ đang gia tăng sức ép đáng kể bằng việc triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba đến vùng biển xung quanh Iran.

Australia ban hành ba quy định siết thị thực du học

Australia ban hành ba quy định siết thị thực du học

Từ ngày 2/10, Australia chính thức áp dụng loạt quy định mới về thị thực với sinh viên quốc tế, nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng thị thực du học để kéo dài thời gian lưu trú tại quốc gia này, hay còn gọi là "nhảy visa". 

Lở tuyết tại Nepal khiến ít nhất 15 người thiệt mạng

Lở tuyết tại Nepal khiến ít nhất 15 người thiệt mạng

Một vụ lở tuyết vùi lấp trại nền núi Himlung Himal tại Nepal khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và một người mất tích. Các nạn nhân là lao động địa phương đang chuẩn bị trại và tuyến đường cho những đoàn leo núi nước ngoài.

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Những dãy hành lý chất kín một phần khu vực nhà ga, hành khách xếp hàng chờ đợi vài tiếng để nhận lại và lịch bay liên tục thay đổi đang trở thành nỗi ám ảnh tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Thái Lan) trong những ngày qua, khi hậu quả của đợt ngập lụt nghiêm trọng tại Bangkok lan sang hệ thống hàng không.

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Bà Fatima Ezzahra El Mansouri đã trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Morocco sau khi đảng Xác thực và Hiện đại (PAM) giành nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử quốc hội vừa qua tại quốc gia Bắc Phi này.

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Một máy bay ném bom chiến lược Tu-95 có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Nga đã rơi trong chuyến bay huấn luyện tại vùng Amur ở Viễn Đông, khiến sáu thành viên phi hành đoàn thiệt mạng và một người bị thương.