Thời điểm chín muồi để nâng tầm quan hệ Việt Nam - EU
Trước thềm chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa trong hai ngày 28–29/1, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier ngày 26/1 đã có những chia sẻ về sự kiện này.
Đại sứ EU Julien Guerrier cho biết, việc Chủ tịch Hội đồng châu Âu lựa chọn Việt Nam là điểm đến quan trọng trong lộ trình công du gửi đi thông điệp rõ ràng rằng EU muốn củng cố quan hệ với các quốc gia cùng chia sẻ cam kết đối với thương mại mở, tự do, tôn trọng luật pháp quốc tế và hệ thống đa phương. Đặc biệt, chuyến thăm diễn ra chỉ ít ngày sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam quan hệ với EU trong giai đoạn phát triển mới.
Quan hệ EU – Việt Nam, theo đánh giá của phía EU, đã đi một chặng đường dài trong 35 năm, từ hợp tác nhân đạo ban đầu trở thành một trong những mối quan hệ sâu rộng và toàn diện nhất của EU tại khu vực. Hai bên hiện có mạng lưới thỏa thuận hợp tác dày đặc trên các lĩnh vực thương mại, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, quản trị, an ninh và giao lưu nhân dân.
Được biết, Việt Nam và EU thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/11/1990. Kim ngạch hai chiều Việt Nam - EU đạt trên 66,8 tỉ USD trong 11 tháng của năm 2025, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2024. Hiện EU là đối tác thương mại lớn thứ 4 (sau Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc), thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 5 của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU và lớn nhất trong ASEAN. Tổng FDI của EU tại Việt Nam đạt 30 tỉ USD. EU đứng thứ 6/140 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam có 98 dự án đầu tư sang EU với tổng vốn 434,88 triệu USD.
Năm 2025, Việt Nam và các nước thành viên EU đã ký một số thỏa thuận: Đối tác chiến lược ngành về hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo Việt Nam - Thụy Điển, Bản ghi nhớ về hợp tác chuyển đổi số và kinh tế số Việt Nam - Estonia, Hiệp định hợp tác về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Pháp. EU ưu tiên thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển xanh, bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, và đang triển khai một số dự án tại Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu.
Đại sứ Julien Guerrier nhấn mạnh: "Đây là thời điểm chín muồi để hai bên nâng tầm quan hệ, mở ra một giai đoạn hợp tác mới sâu sắc và thực chất hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên và người dân".
Ba trụ cột hợp tác chính
Theo đó, Đại sứ Julien Guerrier nêu rõ, EU mong muốn mối quan hệ hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới được thắt chặt và tăng cường dựa trên ba trụ cột chính gồm thương mại, chuyển đổi xanh và hoà bình – an ninh.
Về thương mại, Đại sứ cho biết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đã mang lại kết quả rõ rệt khi giúp kim ngạch thương mại song phương tăng thêm khoảng 40% chỉ trong vòng 5 năm kể từ khi có hiệu lực. Tuy nhiên, theo ông, đó chưa phải là giới hạn. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang đối mặt nhiều thách thức, EU mong muốn cùng Việt Nam tiếp tục mở rộng hơn nữa quy mô và chất lượng hợp tác thương mại – đầu tư, hướng tới các chuỗi cung ứng bền vững, minh bạch và dựa trên luật lệ. Việc EU thúc đẩy các FTA với Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), Ấn Độ và nhiều đối tác khác cũng phản ánh định hướng nhất quán của khối trong việc bảo vệ thương mại mở và tự do.
Về chuyển đổi xanh, Đại sứ Julien Guerrier đánh giá cao định hướng của Việt Nam trong việc đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo, tăng cường an ninh và tự chủ năng lượng trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động. EU khẳng định sẵn sàng tăng cường hỗ trợ Việt Nam trong tiến trình này, từ chia sẻ kinh nghiệm chính sách, chuyển giao công nghệ đến huy động nguồn lực tài chính. Theo ông, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là động lực tăng trưởng mới, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Về hòa bình – an ninh, Đại sứ cho biết hai bên đã có nền tảng hợp tác vững chắc, đặc biệt trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình. Việt Nam là một trong những quốc gia ASEAN tham gia tích cực vào các khuôn khổ hợp tác với EU, trong đó có đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình và cử sĩ quan tham gia các phái bộ tại châu Phi. Thời gian tới, EU mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong an ninh hàng hải, quản lý khủng hoảng, cũng như các vấn đề an ninh khu vực và toàn cầu. Mục tiêu chung là góp phần duy trì ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế và củng cố hệ thống đa phương.
Bên cạnh đó, EU mong muốn thúc đẩy mạnh hơn hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kỹ năng, khoa học – công nghệ (AI, bán dẫn...), nghiên cứu, giáo dục và giao lưu nhân dân. Phía EU cho rằng, việc mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo không chỉ mang lại lợi ích phát triển cho mỗi bên, mà còn góp phần củng cố hòa bình, an ninh và sự ổn định trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Đây được xem là bước đi tiếp theo nhằm đưa quan hệ EU – Việt Nam bước sang một kỷ nguyên hợp tác mới, thực chất và toàn diện hơn.
Chia sẻ trước chuyến thăm chính thức, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết: "EU cam kết tăng cường và làm sâu sắc thêm mối quan hệ với Việt Nam, dựa trên các giá trị chung và mục tiêu chung. Trong 35 năm qua, quan hệ đối tác Việt Nam - EU đã phát triển về chiều sâu và tham vọng. Tôi rất vinh dự được đến thăm Việt Nam nhân dịp đánh dấu nâng cấp quan hệ EU - Việt Nam lên một tầm cao mới".
Dự kiến, Chủ tịch Hội đồng châu Âu cũng sẽ ghé thăm dự án tuyến đường sắt đô thị Hà Nội số 3, do Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) đồng tài trợ.
Đại sứ EU chúc mừng, đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm 
Hợp tác EAEU-Việt Nam là một trong những cơ chế kinh tế quan trọng 
