Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam:

E ngại mức đầu tư lớn gây áp lực cho nền kinh tế

Ngày 12-11, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã tổ chức chương trình báo cáo cuối kỳ nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam. 

Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD, dài hơn 600km, được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh đường sắt hiện tại của nước ta đã quá lạc hậu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng tỏ ý e ngại bởi mức đầu tư của dự án quá lớn cũng như thời gian thực hiện dự án quá dài.

Đi qua 20 tỉnh, thành phố với vận tốc 320km/h

Theo báo cáo cuối kỳ Dự án nghiên cứu tiền khả thi tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được liên danh tư vấn công bố sáng 12-11, điểm đầu của dự án là ga Hà Nội, điểm cuối là ga Thủ Thiêm, được kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị nội đô của 2 TP lớn. Liên danh tư vấn TEDI-TRICC-TEDISOUTH và nhóm nghiên cứu của JICA cũng đã đưa ra nhiều phân tích về sự cần thiết cũng như mức độ cấp bách của dự án tỉ đô này.

Dự án đi qua 20 tỉnh, TP, có tổng chiều dài khoảng 1.545km, đường đôi - khổ 1.435mm - điện khí hóa; bao gồm 24 ga và 3 ga quy hoạch tiềm năng, 5 depot, 42 cơ sở bảo trì hạ tầng, với các tiêu chí cụ thể về hướng tuyến, vị trí đặt ga, vị trí depot, trạm bảo dưỡng.

Theo đó, sẽ nâng cấp tối ưu hóa năng lực đường đơn của tuyến đường sắt hiện tại để khai thác vận tải hàng hóa và hành khách địa phương, đồng thời xây dựng tuyến mới để khai thác tàu khách với định hướng về lâu dài khai thác với tốc độ 320km/h (tốc độ thiết kế 350km/h).

Tư vấn cũng đưa ra phân đoạn đầu tư để đảm bảo trong mức chịu đựng của nền kinh tế, cũng như không vượt trần nợ công. Trong đó, giai đoạn 1 triển khai đầu tư xây dựng và đưa khai thác vào năm 2032 đối với 2 đoạn là Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TP Hồ Chí Minh, đoạn còn lại Vinh - Nha Trang sẽ được tiếp tục xây dựng từ năm 2035 và phấn đấu hoàn thành đưa vào khai thác toàn tuyến vào năm 2050.

Về hình thức đầu tư, bản báo cáo cuối kỳ được tư vấn đưa ra, sẽ theo hình thức đối tác công tư PPP, trong đó Nhà nước đầu tư hạ tầng, nhà đầu tư mua sắm đoàn tàu.  Tiến độ Dự án cũng được đưa ra, tháng 11-2018 hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; tổ chức thẩm định của Hội đồng thẩm định Nhà nước trong khoảng tháng 12-2018  đến 4-2019, Báo cáo các cấp có thẩm quyền từ tháng 5-2019 đến 7-2019; hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án để trình Chính phủ vào tháng 8-2019; Chính phủ trình Quốc hội vào tháng 8-2019.

Trường hợp được Quốc hội thông qua sẽ triển khai chuẩn bị nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, giải phóng mặt bằng từ 2020 - 2025. Triển khai xây dựng từ 2026, dự kiến đưa vào khai thác đoạn ưu tiên (bao gồm cả đoạn thử nghiệm) năm 2032; tiếp tục triển khai xây dựng các đoạn còn lại từ 2035, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2050.

58 tỷ đô có thể khiến nợ công vượt trần

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia cho rằng dự án có tổng mức đầu tư lớn và thời gian triển khai kéo dài đến 30 năm, do vậy liên danh tư vấn cần bổ sung phương án tối ưu nhất. GS.TSKH Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT cho rằng, cần tính toán xem tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD đã là tối ưu nhất hay chưa, mức đầu tư này đã hợp lý chưa…? Ngoài ra, cũng nên xem lại phân kỳ đầu tư cần đến 30-40 năm mới hoàn thiện dự án là quá dài, một số nhà đầu tư tư nhân bày tỏ sự không mặn mà.

Tiến sỹ Vũ Hoài Nam (Đại học GTVT) nói, Việt Nam cần cân nhắc vì để làm được dự án thì nhà nước phải đi vay 100% với số tiền lên tới 58 tỷ USD và số vay này sẽ khiến nợ công vượt trần, nợ gốc và lãi hàng năm phải trả là rất lớn, gây áp lực lên nền kinh tế.

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng Khoa Đầu tư, Học viện Chính sách Phát triển cũng đưa ra băn khoăn, báo cáo này chưa đưa ra bài toán so sánh với các nước có trình độ phát triển tương đồng với Việt Nam, mà chủ yếu đặt trong bối cảnh một số nước đã đi trước về kinh tế, khoa học công nghệ.

"So sánh như vậy chưa thực sự khách quan. Chúng ta thử nghiên cứu các nước phát triển thấp, nợ công trên dưới 60% GDP xem họ có đầu tư đường sắt gần 60 tỷ USD không?", Tiến sỹ Bình đặt câu hỏi.

Dự Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông ghi nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia. Ông Đông khẳng định, làm đường sắt tốc độ cao ở Việt Nam hoàn toàn mới, trong khi đó nguồn lực đầu tư lại quá lớn, nếu không đầu tư theo hình thức PPP, có sự tham gia, chia sẻ rủi ro của Nhà nước thì không nhà đầu tư nào đủ năng lực kinh tế cũng như không mặn mà.

Giải thích về phân kỳ đầu tư kéo dài, ông Đông cho biết, nghiên cứu Dự án phân kỳ dài để đảm bảo tính khả thi. Trong khi đó, Dự án đầu tư cũng phải đảm bảo trần nợ công và trên cơ sở khả năng tổ chức thực hiện của Việt Nam.

Ngọc Yến

Các tin khác

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

Không chỉ ghi nhận thực tế tình trạng giao thông của Thủ đô từ trên cao, các UAV giúp lực lượng Công an mở rộng “tầm mắt” trong quản lý giao thông, trật tự đô thị và an ninh trật tự. Những khu vực khuất tầm quan sát, những bất thường trên tuyến đường hay điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm được phát hiện sớm để kịp thời tiếp cận, xử lý.

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Về với xã miền núi Thạnh Bình (TP Đà Nẵng) những ngày này, điều đọng lại sâu đậm trong lòng mỗi người không chỉ là cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, bầu không khí trong lành mà còn là niềm vui rạng ngời trên khuôn mặt bà con nhân dân đón chào những con đường mới thênh thang. Đằng sau những dải nhựa phẳng lì, những đường bê tông đang khẩn trương triển khai thi công mở rộng là câu chuyện về sự lan tỏa rộng khắp phong trào hiến đất để mở đường.

Một ngày ở nơi những lỗi vi phạm được Camera AI “gọi tên”

Một ngày ở nơi những lỗi vi phạm được Camera AI “gọi tên”

Vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay không đội mũ bảo hiểm trên quãng đường ngắn… nhiều người nghĩ sẽ không ai phát hiện nhưng tất cả đều bị thu gọn vào “mắt thần AI” đang phủ rộng khắp Thủ đô và sau đó trở thành lý do để họ có mặt tại bộ phận xử lý vi phạm. Tại đây, qua từng trường hợp bị xử phạt cũng đồng thời mang đến sự thay đổi trong nhận thức của người vi phạm về an toàn giao thông.

Sớm khắc phục hàng loạt tồn tại trên một số tuyến cao tốc

Sớm khắc phục hàng loạt tồn tại trên một số tuyến cao tốc

Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 và hệ thống Back-End thu phí cao tốc thuộc dự án thành phần Vân Phong - Nha Trang.

Khẩn trương sửa đường ven biển lộ “hàm ếch” sau 1 tháng sử dụng

Khẩn trương sửa đường ven biển lộ “hàm ếch” sau 1 tháng sử dụng

Chỉ sau hơn 1 tháng đưa vào sử dụng, tuyến đường bê tông ven biển Phú Thuận – Thuận An (phường Thuận An, TP Huế) bị sạt lở nghiêm trọng, lộ “hàm ếch” kéo dài hàng trăm mét. Chính quyền địa phương đang huy động nhân lực, phương tiện để khắc phục xói lở dọc tuyến đường này.

“Lọc” nguy cơ ma túy, nồng độ cồn đối với tài xế container, xe tải

“Lọc” nguy cơ ma túy, nồng độ cồn đối với tài xế container, xe tải

Container hay xe tải đều là những loại phương tiện vận tải hàng hóa có kích thước và tải trọng lớn, thường xuyên di chuyển trên hành trình dài. Người điều khiển loại phương tiện này chỉ cần mất đi sự tỉnh táo, tập trung có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường. Việc kiểm soát nồng độ cồn, ma túy đối với tài xế container hay xe tải được lực lượng CSGT Hà Nội thực hiện thường xuyên, nhằm chủ động “lọc” nguy cơ ngay từ trước mỗi hành trình.

Ninh Bình triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe an toàn

Ninh Bình triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe an toàn

Hơn 25 nghìn người dân tại 129 xã, phường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã đồng loạt tham gia “Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” trong ngày 10/8. Đây là lần đầu tiên một chương trình đào tạo kỹ năng lái xe được triển khai đồng loạt, phủ kín 100% địa bàn cấp xã trên toàn tỉnh, hướng tới mục tiêu thay đổi nhận thức, kỹ năng và hành vi của người tham gia giao thông.