Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam:

E ngại mức đầu tư lớn gây áp lực cho nền kinh tế

Ngày 12-11, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã tổ chức chương trình báo cáo cuối kỳ nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam. 

Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD, dài hơn 600km, được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh đường sắt hiện tại của nước ta đã quá lạc hậu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng tỏ ý e ngại bởi mức đầu tư của dự án quá lớn cũng như thời gian thực hiện dự án quá dài.

Đi qua 20 tỉnh, thành phố với vận tốc 320km/h

Theo báo cáo cuối kỳ Dự án nghiên cứu tiền khả thi tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được liên danh tư vấn công bố sáng 12-11, điểm đầu của dự án là ga Hà Nội, điểm cuối là ga Thủ Thiêm, được kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị nội đô của 2 TP lớn. Liên danh tư vấn TEDI-TRICC-TEDISOUTH và nhóm nghiên cứu của JICA cũng đã đưa ra nhiều phân tích về sự cần thiết cũng như mức độ cấp bách của dự án tỉ đô này.

Dự án đi qua 20 tỉnh, TP, có tổng chiều dài khoảng 1.545km, đường đôi - khổ 1.435mm - điện khí hóa; bao gồm 24 ga và 3 ga quy hoạch tiềm năng, 5 depot, 42 cơ sở bảo trì hạ tầng, với các tiêu chí cụ thể về hướng tuyến, vị trí đặt ga, vị trí depot, trạm bảo dưỡng.

Theo đó, sẽ nâng cấp tối ưu hóa năng lực đường đơn của tuyến đường sắt hiện tại để khai thác vận tải hàng hóa và hành khách địa phương, đồng thời xây dựng tuyến mới để khai thác tàu khách với định hướng về lâu dài khai thác với tốc độ 320km/h (tốc độ thiết kế 350km/h).

Tư vấn cũng đưa ra phân đoạn đầu tư để đảm bảo trong mức chịu đựng của nền kinh tế, cũng như không vượt trần nợ công. Trong đó, giai đoạn 1 triển khai đầu tư xây dựng và đưa khai thác vào năm 2032 đối với 2 đoạn là Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TP Hồ Chí Minh, đoạn còn lại Vinh - Nha Trang sẽ được tiếp tục xây dựng từ năm 2035 và phấn đấu hoàn thành đưa vào khai thác toàn tuyến vào năm 2050.

Về hình thức đầu tư, bản báo cáo cuối kỳ được tư vấn đưa ra, sẽ theo hình thức đối tác công tư PPP, trong đó Nhà nước đầu tư hạ tầng, nhà đầu tư mua sắm đoàn tàu.  Tiến độ Dự án cũng được đưa ra, tháng 11-2018 hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; tổ chức thẩm định của Hội đồng thẩm định Nhà nước trong khoảng tháng 12-2018  đến 4-2019, Báo cáo các cấp có thẩm quyền từ tháng 5-2019 đến 7-2019; hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án để trình Chính phủ vào tháng 8-2019; Chính phủ trình Quốc hội vào tháng 8-2019.

Trường hợp được Quốc hội thông qua sẽ triển khai chuẩn bị nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, giải phóng mặt bằng từ 2020 - 2025. Triển khai xây dựng từ 2026, dự kiến đưa vào khai thác đoạn ưu tiên (bao gồm cả đoạn thử nghiệm) năm 2032; tiếp tục triển khai xây dựng các đoạn còn lại từ 2035, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2050.

58 tỷ đô có thể khiến nợ công vượt trần

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia cho rằng dự án có tổng mức đầu tư lớn và thời gian triển khai kéo dài đến 30 năm, do vậy liên danh tư vấn cần bổ sung phương án tối ưu nhất. GS.TSKH Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT cho rằng, cần tính toán xem tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD đã là tối ưu nhất hay chưa, mức đầu tư này đã hợp lý chưa…? Ngoài ra, cũng nên xem lại phân kỳ đầu tư cần đến 30-40 năm mới hoàn thiện dự án là quá dài, một số nhà đầu tư tư nhân bày tỏ sự không mặn mà.

Tiến sỹ Vũ Hoài Nam (Đại học GTVT) nói, Việt Nam cần cân nhắc vì để làm được dự án thì nhà nước phải đi vay 100% với số tiền lên tới 58 tỷ USD và số vay này sẽ khiến nợ công vượt trần, nợ gốc và lãi hàng năm phải trả là rất lớn, gây áp lực lên nền kinh tế.

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng Khoa Đầu tư, Học viện Chính sách Phát triển cũng đưa ra băn khoăn, báo cáo này chưa đưa ra bài toán so sánh với các nước có trình độ phát triển tương đồng với Việt Nam, mà chủ yếu đặt trong bối cảnh một số nước đã đi trước về kinh tế, khoa học công nghệ.

"So sánh như vậy chưa thực sự khách quan. Chúng ta thử nghiên cứu các nước phát triển thấp, nợ công trên dưới 60% GDP xem họ có đầu tư đường sắt gần 60 tỷ USD không?", Tiến sỹ Bình đặt câu hỏi.

Dự Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông ghi nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia. Ông Đông khẳng định, làm đường sắt tốc độ cao ở Việt Nam hoàn toàn mới, trong khi đó nguồn lực đầu tư lại quá lớn, nếu không đầu tư theo hình thức PPP, có sự tham gia, chia sẻ rủi ro của Nhà nước thì không nhà đầu tư nào đủ năng lực kinh tế cũng như không mặn mà.

Giải thích về phân kỳ đầu tư kéo dài, ông Đông cho biết, nghiên cứu Dự án phân kỳ dài để đảm bảo tính khả thi. Trong khi đó, Dự án đầu tư cũng phải đảm bảo trần nợ công và trên cơ sở khả năng tổ chức thực hiện của Việt Nam.

Ngọc Yến

Các tin khác

Đầu tư hạ tầng giao thông để giảm kẹt xe ở TP Hồ Chí Minh

Đầu tư hạ tầng giao thông để giảm kẹt xe ở TP Hồ Chí Minh

Để kéo giảm tình trạng ùn tắc giao thông ở khu vực nội thành TP Hồ Chí Minh, từ 13 năm trước quy hoạch xây dựng, mở rộng một loạt tuyến đường trục chính, đường trên cao, đường tỉnh và nút giao khác mức trước và sau năm 2020 đã được phê duyệt. Nhưng ngoài việc triển khai chậm thì danh mục các dự án được đề xuất ưu tiên đầu tư từ nay đến năm 2030 số công trình giao thông ở khu vực này cũng lại khá ít…

Suýt xảy ra tai nạn đường sắt do xe tải cố vượt rào chắn

Suýt xảy ra tai nạn đường sắt do xe tải cố vượt rào chắn

Ngày 14/5, Trạm Cảnh sát giao thông Quảng Xương, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với lái xe tải có hành vi cố tình băng qua đường sắt khi rào chắn đang hạ xuống, gây nguy cơ mất an toàn giao thông nghiêm trọng.

Hà Nội đưa xe buýt điện vào thay thế phương tiện diesel trên tuyến 54 Long Biên – Bắc Ninh

Hà Nội đưa xe buýt điện vào thay thế phương tiện diesel trên tuyến 54 Long Biên – Bắc Ninh

Sáng 14/5/2026, nhân kỷ niệm 22 năm thành lập Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco)  (14/5/2004- 14/5/2026), đơn vị đã chính thức đưa 23 xe buýt điện vào vận hành trên tuyến số 54 Long Biên – Bắc Ninh, thay thế phương tiện diesel hiện hữu, tiếp tục mở rộng mạng lưới giao thông công cộng xanh và hiện đại của Thủ đô.

Siết chặt kỷ cương trật tự đường sắt theo Nghị định mới

Siết chặt kỷ cương trật tự đường sắt theo Nghị định mới

Nhằm đảm bảo an toàn giao thông và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng đã đề nghị Bộ Công an phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai và xử phạt các vi phạm theo Nghị định số 81/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ 15/5.

Mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Cần tính toán để việc đầu tư đáp ứng nhu cầu thực tế

Mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Cần tính toán để việc đầu tư đáp ứng nhu cầu thực tế

Trong khi các chuyên gia và người dân bày tỏ lo ngại về tầm nhìn quy hoạch, đơn vị đầu tư dự án cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lại vừa đưa ra đề xuất điều chỉnh giảm quy mô mở rộng tuyến đường huyết mạch này. Lý do được đưa ra là sự xuất hiện của các tuyến đường song hành, nhưng dư luận cho rằng việc đầu tư "manh mún" có thể dẫn đến lãng phí và không đáp ứng được tốc độ gia tăng phương tiện trong tương lai.

Xử lý lái xe vi phạm tốc độ và nồng độ cồn, rồi đâm thẳng vào xe của CSGT

Xử lý lái xe vi phạm tốc độ và nồng độ cồn, rồi đâm thẳng vào xe của CSGT

Chiều 10/5, trong khi làm nhiệm vụ, Tổ công tác của Phòng CSGT, Công an tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Công an xã Điềm Thuỵ và Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Nguyên đã kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp nam thanh niên điều khiển xe ô tô vi phạm tốc độ, vi phạm nồng độ cồn và chống người thi hành công vụ.

Cảnh báo gia tăng tai nạn giao thông trên “cung đường tử thần” đèo Vi Ô Lắc

Cảnh báo gia tăng tai nạn giao thông trên “cung đường tử thần” đèo Vi Ô Lắc

Đèo Vi Ô Lắc trên Quốc lộ 24 (tỉnh Quảng Ngãi) có chiều dài khoảng 30km, độ cao hơn 1.300m so với mực nước biển từ lâu đã được giới tài xế truyền tai nhau là “cung đường tử thần”. Thời gian gần đây, số vụ tai nạn giao thông (TNGT) tại khu vực này có dấu hiệu gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc chấn chỉnh ý thức lái xe và hạ tầng giao thông tại khu vực đèo này.

Tháo gỡ từng “điểm nghẽn”, tăng tốc hai tuyến cao tốc chiến lược của Lâm Đồng

Tháo gỡ từng “điểm nghẽn”, tăng tốc hai tuyến cao tốc chiến lược của Lâm Đồng

Với tổng chiều dài gần 140 km, tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng, hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương đang được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Tây Nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho Lâm Đồng, hai tuyến cao tốc còn được xem là “cú hích” quan trọng thúc đẩy liên kết vùng, phát triển logistics, du lịch và thu hút đầu tư.

Chưa đảm bảo các mục tiêu phát triển đối với xe buýt của TP Hồ Chí Minh

Chưa đảm bảo các mục tiêu phát triển đối với xe buýt của TP Hồ Chí Minh

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, năm 2025 vừa qua vận chuyển hành khách công cộng (VTHKCC) của TP Hồ Chí Minh chỉ đạt khoảng 7% nhu cầu đi lại của người dân. Kết quả  trên chưa đạt mục tiêu thành phố đặt ra là VTHKCC chiếm 15% nhu cầu đi lại vào năm 2025. Trong đó khối lượng  VTHKCC bằng xe buýt còn đáng quan ngại hơn khi chỉ có thể đáp ứng 1,6% nhu cầu…