Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam:

E ngại mức đầu tư lớn gây áp lực cho nền kinh tế

Ngày 12-11, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã tổ chức chương trình báo cáo cuối kỳ nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam. 

Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD, dài hơn 600km, được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh đường sắt hiện tại của nước ta đã quá lạc hậu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng tỏ ý e ngại bởi mức đầu tư của dự án quá lớn cũng như thời gian thực hiện dự án quá dài.

Đi qua 20 tỉnh, thành phố với vận tốc 320km/h

Theo báo cáo cuối kỳ Dự án nghiên cứu tiền khả thi tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được liên danh tư vấn công bố sáng 12-11, điểm đầu của dự án là ga Hà Nội, điểm cuối là ga Thủ Thiêm, được kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị nội đô của 2 TP lớn. Liên danh tư vấn TEDI-TRICC-TEDISOUTH và nhóm nghiên cứu của JICA cũng đã đưa ra nhiều phân tích về sự cần thiết cũng như mức độ cấp bách của dự án tỉ đô này.

Dự án đi qua 20 tỉnh, TP, có tổng chiều dài khoảng 1.545km, đường đôi - khổ 1.435mm - điện khí hóa; bao gồm 24 ga và 3 ga quy hoạch tiềm năng, 5 depot, 42 cơ sở bảo trì hạ tầng, với các tiêu chí cụ thể về hướng tuyến, vị trí đặt ga, vị trí depot, trạm bảo dưỡng.

Theo đó, sẽ nâng cấp tối ưu hóa năng lực đường đơn của tuyến đường sắt hiện tại để khai thác vận tải hàng hóa và hành khách địa phương, đồng thời xây dựng tuyến mới để khai thác tàu khách với định hướng về lâu dài khai thác với tốc độ 320km/h (tốc độ thiết kế 350km/h).

Tư vấn cũng đưa ra phân đoạn đầu tư để đảm bảo trong mức chịu đựng của nền kinh tế, cũng như không vượt trần nợ công. Trong đó, giai đoạn 1 triển khai đầu tư xây dựng và đưa khai thác vào năm 2032 đối với 2 đoạn là Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TP Hồ Chí Minh, đoạn còn lại Vinh - Nha Trang sẽ được tiếp tục xây dựng từ năm 2035 và phấn đấu hoàn thành đưa vào khai thác toàn tuyến vào năm 2050.

Về hình thức đầu tư, bản báo cáo cuối kỳ được tư vấn đưa ra, sẽ theo hình thức đối tác công tư PPP, trong đó Nhà nước đầu tư hạ tầng, nhà đầu tư mua sắm đoàn tàu.  Tiến độ Dự án cũng được đưa ra, tháng 11-2018 hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; tổ chức thẩm định của Hội đồng thẩm định Nhà nước trong khoảng tháng 12-2018  đến 4-2019, Báo cáo các cấp có thẩm quyền từ tháng 5-2019 đến 7-2019; hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án để trình Chính phủ vào tháng 8-2019; Chính phủ trình Quốc hội vào tháng 8-2019.

Trường hợp được Quốc hội thông qua sẽ triển khai chuẩn bị nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, giải phóng mặt bằng từ 2020 - 2025. Triển khai xây dựng từ 2026, dự kiến đưa vào khai thác đoạn ưu tiên (bao gồm cả đoạn thử nghiệm) năm 2032; tiếp tục triển khai xây dựng các đoạn còn lại từ 2035, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2050.

58 tỷ đô có thể khiến nợ công vượt trần

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia cho rằng dự án có tổng mức đầu tư lớn và thời gian triển khai kéo dài đến 30 năm, do vậy liên danh tư vấn cần bổ sung phương án tối ưu nhất. GS.TSKH Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT cho rằng, cần tính toán xem tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD đã là tối ưu nhất hay chưa, mức đầu tư này đã hợp lý chưa…? Ngoài ra, cũng nên xem lại phân kỳ đầu tư cần đến 30-40 năm mới hoàn thiện dự án là quá dài, một số nhà đầu tư tư nhân bày tỏ sự không mặn mà.

Tiến sỹ Vũ Hoài Nam (Đại học GTVT) nói, Việt Nam cần cân nhắc vì để làm được dự án thì nhà nước phải đi vay 100% với số tiền lên tới 58 tỷ USD và số vay này sẽ khiến nợ công vượt trần, nợ gốc và lãi hàng năm phải trả là rất lớn, gây áp lực lên nền kinh tế.

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng Khoa Đầu tư, Học viện Chính sách Phát triển cũng đưa ra băn khoăn, báo cáo này chưa đưa ra bài toán so sánh với các nước có trình độ phát triển tương đồng với Việt Nam, mà chủ yếu đặt trong bối cảnh một số nước đã đi trước về kinh tế, khoa học công nghệ.

"So sánh như vậy chưa thực sự khách quan. Chúng ta thử nghiên cứu các nước phát triển thấp, nợ công trên dưới 60% GDP xem họ có đầu tư đường sắt gần 60 tỷ USD không?", Tiến sỹ Bình đặt câu hỏi.

Dự Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông ghi nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia. Ông Đông khẳng định, làm đường sắt tốc độ cao ở Việt Nam hoàn toàn mới, trong khi đó nguồn lực đầu tư lại quá lớn, nếu không đầu tư theo hình thức PPP, có sự tham gia, chia sẻ rủi ro của Nhà nước thì không nhà đầu tư nào đủ năng lực kinh tế cũng như không mặn mà.

Giải thích về phân kỳ đầu tư kéo dài, ông Đông cho biết, nghiên cứu Dự án phân kỳ dài để đảm bảo tính khả thi. Trong khi đó, Dự án đầu tư cũng phải đảm bảo trần nợ công và trên cơ sở khả năng tổ chức thực hiện của Việt Nam.

Ngọc Yến

Các tin khác

Phóng nhanh gây tai nạn chết người, 2 nam sinh bị khởi tố

Phóng nhanh gây tai nạn chết người, 2 nam sinh bị khởi tố

Mặc dù chưa có giấy phép lái xe, chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện giao thông nhưng nam sinh lớp 12 vẫn được giao xe máy để sử dụng. Hậu quả, quá trình lưu thông đã gây tai nạn chết người, cơ quan điều tra đã khởi tố hai nam sinh.

Mải nhìn điện thoại, đánh đổi sự an toàn trên đường

Mải nhìn điện thoại, đánh đổi sự an toàn trên đường

Chỉ vài giây cúi xuống nhìn điện thoại khi đang điều khiển xe cũng đủ khiến người lái gặp nguy hiểm. Đây là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn và lực lượng CSGT kiên quyết xử lý nghiêm để xây dựng văn hóa giao thông an toàn trên địa bàn Thủ đô.

Giao thông Hà Nội: Chuyển biến tích cực từ các giải pháp quyết liệt

Giao thông Hà Nội: Chuyển biến tích cực từ các giải pháp quyết liệt

6 tháng đầu năm 2026, bức tranh giao thông Thủ đô ghi nhận nhiều gam màu tích cực nhờ hiệu quả từ công tác tuần tra kiểm soát, ứng dụng công nghệ, sự phối hợp với Công an cơ sở và nhiều giải pháp giúp tình hình TTATGT được ổn định, hạn chế ùn tắc, giảm tai nạn và xây dựng ý thức giao thông trong người dân theo hướng ngày càng văn minh.

Xử phạt, tịch thu 3 xe ba bánh chở người đưa dâu

Xử phạt, tịch thu 3 xe ba bánh chở người đưa dâu

Ngày 29/6, thông tin từ Phòng CSGT Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, đã lập biên bản vi phạm xử lý đối với nhóm tài xế sử dụng xe ba bánh chở người đi đưa dâu, vi phạm quy định về trật tự an toàn giao thông đường bộ.

Tăng ca, tăng kíp bù tiến độ 3 dự án giao thông trọng điểm

Tăng ca, tăng kíp bù tiến độ 3 dự án giao thông trọng điểm

Bí thư Thành uỷ Hà Nội yêu cầu tập trung bù tiến độ đã chậm, tổ chức thi công liên tục, tăng ca, tăng kíp phấn đấu thông xe kỹ thuật Dự án đầu tư xây dựng hầm chui tại nút giao Cổ Linh trước Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027; xử lý nghiêm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan nếu tiếp tục để xảy ra chậm tiến độ tại dự án nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Hà Đông - Xuân Mai.

Cơi nới thùng xe, bỏ chạy khi gặp CSGT, chủ xe bị phạt 67 triệu đồng

Cơi nới thùng xe, bỏ chạy khi gặp CSGT, chủ xe bị phạt 67 triệu đồng

Mặc dù tổ công tác CSGT đã ra hiệu lệnh dừng phương tiện kiểm tra nhiều lần nhưng tài xế xe đầu kéo không chấp hành. Với nhiều lỗi vi phạm, người này sau đó đã bị lực lượng chức năng lập biên bản xử phạt 67 triệu đồng, tạm giữ phương tiện và buộc khôi phục tình trạng kỹ thuật ban đầu của xe theo quy định.

Hà Nội tổng rà soát phương tiện tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp

Hà Nội tổng rà soát phương tiện tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp

Thực hiện Kế hoạch của Cục CSGT và Công an TP Hà Nội, Phòng CSGT phối hợp với Công an cấp xã triển khai tổng rà soát xe mô tô của công nhân tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, doanh nghiệp; xe tải tự đổ dưới 15.000kg; xe Limousine và xe kinh doanh vận tải hành khách hoạt động không đúng quy định trên địa bàn.

Cận cảnh dự án cầu Tứ Liên sau hơn 1 năm khởi công

Cận cảnh dự án cầu Tứ Liên sau hơn 1 năm khởi công

Sau hơn 1 năm khởi công (từ 19/5/2025 đến nay), dự án cầu Tứ Liên, TP Hà Nội đã hoàn thành cơ bản phần móng các trụ chính, đặt mục tiêu đưa vào khai thác trong quý II/2027 nhằm kết nối giao thông và thúc đẩy kinh tế vùng.

Hiểm họa khôn lường từ máy cày độ chế chở người

Hiểm họa khôn lường từ máy cày độ chế chở người

Được thiết kế để phục vụ sản xuất nông nghiệp nhưng hầu hết máy cày bị người dân độ chế thành phương tiện vận chuyển hàng hóa, chở người lưu thông trên đường, tiềm ẩn nguy cơ cao về tai nạn giao thông.

Xe khách bốc cháy khi đang chạy trên cao tốc Vân Phong - Nha Trang

Xe khách bốc cháy khi đang chạy trên cao tốc Vân Phong - Nha Trang

Trong lúc đang vận hành từ hướng Bắc vào Nam trên tuyến đường bộ cao tốc Vân Phong - Nha Trang, chiếc xe khách giường nằm bất ngờ bốc cháy. Ngọn lửa thiêu rụi chiếc xe chỉ còn lại khung sắt, nhưng rất may là vụ cháy không gây thương vong về người.