"Mỏ vàng" chờ khai thác
Quay lại với câu chuyện nhiều năm trước, khi chúng ta chỉ mới bắt đầu có những động thái tích cực trong việc nghiên cứu, tìm hiểu cách kinh doanh loại hình cá độ thể thao ở Singapore, nhiều nhà đầu tư và các công ty cá cược lớn trên thế giới đã hành động rất nhanh chóng để nghiên cứu tiềm năng thị trường Việt Nam. Khi đó, công ty chuyên về cá cược của Anh là Ladbrokes đã cử phái đoàn sang Việt Nam để nhận tư vấn.
Sau đó công ty này còn mời nhiều chuyên gia và báo giới của chúng ta sang Anh để mục sở thị chuyện cá cược diễn ra rầm rộ thế nào và "lợi ích" của nó mang lại. Và không chỉ riêng nước Anh, ngay sau đó không lâu, nhà cái Singapore Pool cũng sang Việt Nam để tìm hiểu và nói về những lợi ích của việc cá cược thể thao hợp pháp.
Còn ngay trong chuyến thăm Singapore của ông Vương Đình Huệ vào năm 2012 để tìm hiểu về cá độ hợp pháp, khi đó tờ báo tài chính hàng đầu của Mỹ là Wall Street Journal đã đưa một loạt tin bài để đánh giá tiềm năng của thị trường Việt Nam khi phát triển cá cược hợp pháp.
Tất cả những thông tin trên chỉ có thể nói lên một điều rằng, cá cược hợp pháp là một mỏ vàng mà có thể chúng ta đã bỏ quên. Việc các công ty nước ngoài "năng nổ" tuyên truyền về lợi ích kinh tế do cá độ hợp pháp mang lại cho thấy sự "thèm khát" của họ thế nào với lĩnh vực này tại nước ta.
Nhiều nhà đầu tư muốn vào Việt Nam để mở casino.
Nhìn vào thực tế, những "kinh đô" của loại hình sòng bạc này thu về hàng tỷ đô mỗi năm. Chúng ta có thể liệt kê một vài "ví dụ" dễ thấy như Las Vegas (6,207 tỷ), Atlantic (3,052 tỷ)... Những con số này là điều đáng mơ ước của những thành phố kinh doanh loại hình vui chơi có thưởng. Nếu chúng ta thực sự nghiêm túc trong việc phát triển loại hình này thì đó là những thành phố cần học hỏi. Mặc dù hiện tại chúng ta vẫn chỉ khoanh vùng đối tượng được vào casino là Việt kiều và người nước ngoài, nhưng nếu dự thảo ấy được thông qua, rõ ràng một điều rằng chúng ta cũng đang tiến gần tới khả năng phát triển cá độ hợp pháp, vui chơi có thưởng. Về ý kiến cho phép, nghiên cứu mở rộng đối tượng cho người Việt Nam vào trong casino của Bộ Chính trị đưa ra vào tháng 6-2013, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để ban hành văn bản riêng.
Lợi và hại
Khi dự thảo này được đưa ra bàn luận tại Quốc hội cũng là lúc có nhiều ý kiến trái chiều về vấn đề này, nhưng với mỗi sự phát triển luôn có những điều lợi và điều hại, chuyện mở casino cho người Việt cũng vậy. Cờ bạc là hành vi bị cấm tại nước ta nhiều năm nay, nhưng thử nhìn vào sự thật rằng liệu chúng ta có thể cấm được một trong những nhu cầu giải trí này không?
Chuyện lợi ích và hệ luỵ của nó mang lại không thể đem ra so sánh bởi chúng ta cũng không thể tưởng tượng được hết những gì có thể xảy ra khi chúng ta chưa làm, nhưng câu hỏi đặt ra rằng chúng ta có thể cấm được đánh bạc hay không. Phạt tù? Phạt tiền? Liệu những hình phạt ấy có thể khiến người Việt ngừng đánh bạc đến đâu, khi hằng năm có biết bao người Việt ra nước ngoài để tham gia vào các sòng bạc lớn nhỏ như Campuchia, Macau, Hồng Kong... hoặc vẫn lén lút đánh bạc trong nước.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội Nguyễn Văn Hiện ủng hộ nên mở cửa cho người Việt vào casino.
Cùng với đó, lượng ngoại tệ đổ ra ngoài một cách phung phí cũng lên tới con số khổng lồ. Chúng ta đâu thể cấm chuyện người Việt sang các nước khác đánh bạc cũng đâu thể xử lý và xử phạt được việc đó. Hơn thế nữa, khi người Việt sang nước ngoài đánh bạc cũng có bao nhiêu hệ luỵ xảy ra như tán gia bại sản, bị bắt làm còn tin, doạ chặt chân, chặt tay…
Người phương Tây có câu "đừng trói chân con ngựa, hãy đóng yên cương cho nó" để ám chỉ chuyện kiểm soát những thứ luôn xảy ra, khó có thể cấm đoán. Vậy tại sao chúng ta không ngừng chuyện cấm đoán này lại và đưa cờ bạc vào hợp pháp hoá, có luật định chặt chẽ. Bởi không phải cái gì cấm cũng hay, nếu chúng ta cho phép đánh bạc dưới sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước, chuyển từ "lén lút" sang "công khai", ít nhất cũng có thể kiểm soát được những đối tượng đánh bạc và có thêm nguồn thu khổng lồ từ tiền thuế. Còn với ai tiếp tục đánh bạc trái phép thì vẫn có thể xử phạt thật nghiêm khắc.
Hơn nữa, kinh nghiệm từ những "kinh đô" của cờ bạc đã cho thấy, việc cho phép đánh bạc hợp pháp và có những sòng bạc lớn không chỉ thu về lợi nhuận cho đất nước mà còn có thể phát triển du lịch. Những thành phố cằn cỗi, bụi bặm như Las Vegas bỗng chốc trở thành một điểm nóng du lịch cũng chỉ vì có những sòng bạc lớn, đôi khi du khách đến nơi đây không hẳn là đánh bạc mà chỉ là tham quan và hưởng thụ những dịch vụ có tại casino. Vậy chúng ta có thể làm được điều đó khi phát triển những thành phố heo hút trở thành điểm nóng của du khách quốc tế.
Nên làm thế nào?
Việc quan trọng hiện tại là chúng ta nên bắt đầu thế nào trước một thách thức lớn như vậy? Việc quản lý tổ chức ra sao để không xảy ra những chuyện không đáng có như thất thoát tiền thuế, không có chế tài xử phạt những sai phạm mà các sòng bạc có thể phạm phải. Chuyện hợp pháp hoá sòng bạc này không chỉ dừng lại ở việc cấm hay không cấm mà nó đã trở thành cuộc chiến cân não, đòi hỏi phải tư duy thật cẩn thận của các cấp ngành có liên quan.
Hiện tại, cá cược bất hợp pháp đang diễn ra tràn lan, một người chơi có thể ngồi trước máy tính nối mạng và đặt cược số tiền lên tới hàng ngàn đô chỉ với một chiếc thẻ tín dụng. Và dĩ nhiên, nếu họ có thắng thì cũng không phải chịu thuế và thua thì chúng ta cũng không thu được đồng nào từ nhà cái. Khi đã hợp pháp hoá đánh bạc, cá độ thì chúng ta cần quản lý chặt chẽ hơn những hành vi bất hợp pháp như vậy để tránh thất thoát nguồn thuế, ngoại tệ chảy ra nước ngoài.
Hằng năm, nhiều người Việt vẫn mang tiền sang những casino biên giới như thế này để đánh bạc.
Ở các nước phát triển loại hình vui chơi có thưởng, cá độ này thì cơ quan hành pháp phải phối hợp chặt chẽ với các công ty tổ chức sòng bạc, cá độ hợp pháp để phát hiện ra các hành vi bất hợp pháp. Ngoài ra, các công ty này còn phải trích những nguồn lợi nhuận phục vụ công tác dân sinh cho xã hội, đào tạo trẻ, tài trợ bóng đá...
Cho đến nay khi được đưa ra trình Quốc hội, ách tắc lớn nhất chúng ta gặp phải vẫn là kinh nghiệm điều hành, quản lý, một trong những yếu kém mà chưa thể khắc phục được. Trong khi các hãng cá cược nước ngoài luôn nhăm nhe nhảy vào để kiếm thị phần với tư cách là nhà đầu tư chứ không phải làm thuê thì việc tổ chức ra sao để các công ty nước ngoài không thể thâu tóm đang còn rất nhiều tranh cãi. Mặt khác, các cơ quan chức năng của chúng ta vẫn còn ngại các đoàn thể xã hội có thể lên tiếng đổ lỗi khi người thân trong gia đình thua cược. Để tránh những bế tắc cản trở việc hợp pháp hoá này, chúng ta cần tính toán thật chi tiết các vấn đề xảy ra và xử lý chúng ra sao cho hợp tình hợp lý.
Theo như Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho biết: "Đề nghị đưa luôn quy định cho phép người Việt chơi casino vào trong Nghị định này. Lĩnh vực kinh doanh này nhạy cảm, phải quản lý chặt chẽ nhưng không có nghĩa chặt đến mức chúng ta không thể thực hiện được". Như vậy, phần nào chúng ta cũng nhận thức được sự khả thi của dự thảo này. Và cho đến khi phát triển được những nguyên tắc, luật định cho việc tham gia vui chơi có thưởng, cá độ và mở rộng đối tượng được phép vẫn còn cả một quá trình dài xem xét, nghiên cứu. Cũng như Chủ tịch Ủy ban Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển đã nói: "Tạm thời trong lúc này thì thử cái đã, còn quá trình sau này sẽ nghiên cứu, mở rộng sau". Như vậy, nếu khắc phục được những yếu kém ở trên, chúng ta có thể "đào vàng" trực tiếp từ ngành dịch vụ thu lãi lớn này