Giải pháp cung ứng điện khi nắng nóng kéo dài

Hệ thống điện “căng mình”

Trong những ngày đầu tháng 8/2025, khu vực miền Bắc tiếp tục trải qua đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ ngoài trời có thời điểm lên tới 46 - 47°C. Trước tình hình thời tiết cực đoan, nhu cầu tiêu thụ điện tăng vọt, hệ thống điện quốc gia đã ghi nhận hàng loạt kỷ lục mới về vận hành.

Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 1 - 4/8/2025, nhu cầu tiêu thụ điện tại miền Bắc tăng đột biến, công suất cực đại của hệ thống điện miền Bắc tăng cao đến 28.187 MW, cao hơn 4.000 - 5.000 MW so với công suất tiêu thụ điện các Chủ nhật trong tháng 7 năm 2025. Công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia đạt 54.939 MW - mức cao nhất ghi nhận từ đầu năm đến nay và thiết lập kỷ lục mới, tăng khoảng 5.000 MW (tăng 10%) so với cùng kỳ năm 2024. Sản lượng điện tiêu thụ trong ngày 4/8 đạt 1.112 triệu kWh, tăng 86 triệu kWh (tăng 8,4%) so với cùng kỳ năm 2024.

Từ đầu năm 2025 đến nay, sản lượng tiêu thụ điện toàn quốc vẫn duy trì đà tăng, đặc biệt đã nhiều lần lập đỉnh. Có những ngày, nhu cầu điện đã tăng trên 1 tỷ kWh. Những con số này cho thấy, hệ thống điện đang hoạt động sát công suất tối đa, đặt ra nguy cơ quá tải, sự cố chập cháy tại trạm biến áp, đường dây truyền tải, đặc biệt trong giờ cao điểm từ 11-15h và 20-23h, khi nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt, tủ lạnh tăng cao.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã có Văn bản số 7259/VPCP-CN ngày 5/8/2025 đôn đốc tiếp tục tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các giải pháp tại Công điện số 81/CĐ-TTg ngày 3/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tình hình, giải pháp bảo đảm cung ứng điện trong các tháng cao điểm năm 2025 và thời gian tới.

Ông Nguyễn Đức Ninh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho biết, sự gia tăng đột biến về phụ tải đã kéo theo hiện tượng điện áp thấp trên lưới truyền tải miền Bắc. Trước tình hình này, NSMO đã thực hiện hàng loạt biện pháp ứng phó như huy động tất cả các nguồn điện khả dụng tại miền Bắc, phối hợp tích nước các nhà máy thủy điện nhỏ để dồn công suất vào các giờ cao điểm của hệ thống, huy động các tổ máy chạy dầu miền Nam để bảo đảm công suất đỉnh hệ thống điện quốc gia.

Theo ông Ninh, dự báo từ nay đến cuối năm, hệ thống về cơ bản vẫn đảm bảo cung ứng điện. Tuy vậy, để đảm bảo cấp điện an toàn ổn định trong thời gian tới, NSMO kiến nghị Bộ Công Thương tăng cường vai trò giám sát và chỉ đạo đối với các dự án nguồn điện truyền thống đã được xác định trong Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, cũng như các dự án nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc. Đồng thời, thực hiện nghiêm Chỉ thị 20 của Thủ tướng về tiết kiệm điện – sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, hiệu quả trong mọi lĩnh vực, nhất là vào giờ cao điểm, để giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong mùa nắng nóng.

Ông Phan Tử Giang, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, trong 7 tháng, các nhà máy điện trong hệ thống điện của Petrovietnam đã được huy động sản lượng 18,9 tỷ kWh, đạt 79% kế hoạch Bộ Công Thương giao. "Hiện tại, toàn bộ các nhà máy điện của Petrovietnam đều trong tình trạng khả dụng và hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu huy động công suất từ NSMO”, ông Giang khẳng định.

Ông Đặng Hoàng An, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Điện lực Việt Nam đánh giá, ngoại trừ một số thời điểm căng thẳng cục bộ khi hệ thống ghi nhận công suất tiêu thụ điện kỷ lục trên toàn quốc, hệ thống điện đang được vận hành an toàn, ổn định. Riêng miền Bắc, công suất tăng đột biến tới 3.000MW, tương đương mức tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. “Xét tổng thể, các nguồn điện đã được huy động tối ưu, đảm bảo hiệu quả kinh tế của hệ thống. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là các đợt nắng nóng cực đoan, kéo dài bất thường nếu xảy ra sẽ khiến hệ thống chịu áp lực rất lớn”, ông Đặng Hoàng An nhấn mạnh.

Cần tăng cường các nguồn điện bảo đảm cung cấp điện cho miền Bắc

Theo bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), với tốc độ tăng trưởng phụ tải luôn cao gấp rưỡi đến gấp đôi mức bình quân cả nước, miền Bắc hiện là khu vực có tình hình cung cấp điện khó khăn nhất trong toàn hệ thống. “Tại thời điểm cao điểm nắng nóng như ngày 4/8 đã xảy ra sự cố đường dây, khi đó Tổng công ty đã chủ động phối hợp với NSMO và các khách hàng lớn tại Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Phòng, Phú Thọ thực hiện điều chỉnh phụ tải nhanh, tạm ngừng sản xuất, tiết giảm được 460 MW, giúp tránh cắt điện khẩn cấp toàn miền Bắc, góp phần quan trọng và đảm bảo an toàn hệ thống điện quốc gia”, bà Ánh cho hay.

Về kế hoạch sản xuất điện giai đoạn 2026–2030, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) Phan Xuân Thủy cho biết, TKV đã xây dựng lộ trình cụ thể, trong đó sản lượng điện năm 2026 dự kiến đạt khoảng 10,7 tỷ kWh, tăng khoảng 8% so với năm 2025. Các năm tiếp theo, sản lượng dự kiến duy trì ổn định trong khoảng 10,7 – 11 tỷ kWh/năm. Hiện TKV đang tiếp tục rà soát các yếu tố liên quan để hoàn thiện kế hoạch chi tiết, đảm bảo triển khai hiệu quả trong khung điều độ hệ thống điện quốc gia.

Ông Phạm Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết, để đảm bảo cung ứng điện trong ngắn hạn giai đoạn 2025 - 2027, trước mắt cần tăng cường các nguồn điện bảo đảm cung cấp điện cho miền Bắc; hoàn thiện quy định của pháp luật; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới; đầu tư xây dựng lưới điện, đặc biệt là lưới điện truyền tải; phát triển các hệ thống lưu trữ điện và vận hành hệ thống điện. Về trung, dài hạn, Cục trưởng Cục Điện lực cho rằng, cần có các giải pháp cho các nguồn điện lớn, đặc biệt là các nguồn điện LNG; hoàn thiện thể chế, thúc đẩy triển khai các dự án cũng như giải pháp về đầu tư xây dựng lưới điện và vận hành hệ thống điện.

Phụ tải điện liên tục tăng cao trong những ngày nắng nóng là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ quá tải hệ thống. Vì vậy, tiết kiệm điện không chỉ giúp giảm chi phí cho mỗi gia đình, mà còn góp phần bảo vệ hệ thống điện, đảm bảo nguồn cung ổn định và hướng tới một tương lai bền vững.