“Nằm sắp lớp như cá mòi…”
Đầu tháng 7, chúng tôi có dịp đến khu chợ Gà – Gạo, thuộc phường Cầu Ông Lãnh, quận 1, TP Hồ Chí Minh. Cư dân ở đây phải chia ca để ngủ vì những căn nhà ở khu chợ Gà - Gạo có diện tích nhỏ hẹp, trong khi cả gia đình nhiều thế hệ cùng chung sống. Có những căn nhà diện tích đất chỉ 4m2 nhưng gần chục người sinh sống.
Tại đây, các ô chợ thông nhau với các lối đi (hẻm) rộng khoảng 1m. Ngoài những đồ dùng điện tử thì đa phần những vật dụng sinh hoạt khác đều được người dân để ngoài lối đi, chỉ chừa một lối đi nhỏ vừa đủ một người di chuyển, không đảm bảo điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.
Những căn nhà còn nhỏ hơn phòng trọ cho công nhân thuê ở gần các khu công nghiệp. Nhiều gia đình phải cơi nới thêm tầng, lối lên “tầng” được bắt bằng một chiếc cầu thang sắt thẳng đứng.
Bà Lê Thị Thu Liễu (63 tuổi) cho biết, năm 23 tuổi, bà lấy chồng rồi theo chồng về chợ Gà sinh sống, đến nay cũng đã 40 năm. Từ đó đến nay, mọi thứ ở chợ Gà cũng không thay đổi là mấy, nhất là nơi bà ở vẫn nhỏ hẹp, chỉ có số lượng người trong gia đình ngày một tăng.
“Nhà tôi 6 người, đất thì chỉ có 4m2 nên phải làm thêm gác. Buổi tối khi mọi người trở về nhà sẽ chia ra 3 người 1 tầng nhưng dưới nhà đồ đạc nhiều nên chen nhau lắm cũng chỉ đủ 2 người nằm, tôi phải kê thêm cái ghế trước nhà để ngã lưng”, bà Liễu chỉ về phía chiếc ghế đặt ở lối đi trước cửa nhà, nói.
Bà Nguyễn Thị Sinh (60 tuổi) kể, những ngôi nhà hiện tại ngày xưa là những ô chợ để người dân kinh doanh, mua bán, lâu dần người dân tận dụng vừa buôn bán vừa ở. Qua thời gian, số người mua bán tại đây cũng thưa dần nên hiện nay đa phần những căn nhà chỉ còn dùng để ở.
“Chợ Gà giờ cũng ít người buôn bán, chủ yếu để làm chỗ chui ra chui vào. Nhà tôi cũng không buôn bán ở đây, mà buôn bán ở bên ngoài, chỗ này chỉ để tối về ngủ”, bà Sinh chia sẻ.
Nhiều lần khu chợ này đã xảy ra hỏa hoạn. Năm 2015, một vụ cháy lớn đã xảy ra tại khu vực này khiến 8 căn nhà bị cháy rụi, 5 căn bị cháy xém. Người dân nơi đây ai cũng lo ngại vấn đề cháy nổ nhưng điều kiện khó khăn nên không thể di dời đi nơi khác sinh sống. Chỉ mong chính quyền sớm có giải pháp di dời để người dân trong khu vực có cuộc sống tốt hơn.
“Nhà tôi hơn 10 người sống ở đây, cả người lớn và trẻ nhỏ. Nhà chật nên phải nằm sắp lớp như cá mòi để ngủ. Nhiều lần khu chợ này bị cháy rồi, mình cũng lo sợ lắm nhưng không có điều kiện để đi nơi khác. Mong sao nhà nước có di dời thì sắp xếp cho chúng tôi chỗ ở mới phù hợp”, chị Hoa (người dân sống tại chợ Gà) bộc bạch.
Kêu gọi đầu tư dự án chợ Gà – Gạo
Chợ Gà - Gạo thuộc ô phố Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Yersin, hẻm số 3 Yersin gồm 237 sạp chợ và 35 căn nhà phố. Theo ông Dương Anh Đức, Bí thư Quận ủy quận 1, khu vực chợ Gà - Gạo, nhiều gia đình phải chia sẻ chung nhà vệ sinh, có nhà sử dụng tầng trệt để buôn bán, làm ăn còn tầng trên cơi nới để luân phiên nhau ngủ. Nhiều thời kỳ lãnh đạo quận mong muốn tìm giải pháp nhưng khu vực chợ Gà - Gạo vẫn như vậy sau gần 50 năm.
Cuối tháng 6 vừa qua UBND quận 1 đã tổ chức hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp, quan tâm dự án chợ Gà - Gạo, kêu gọi các doanh nghiệp, nhà đầu tư có tiềm năng, thế mạnh quan tâm đầu tư để thực hiện chủ trương chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm.
Theo đó, quy mô dự án chợ Gà - Gạo có diện tích 6.339m², tác động đến 290 hộ với 1.173 người dân đang sinh sống trên địa bàn khu phố 1B - tổ 10, 11 và 12 thuộc phường Cầu Ông Lãnh. Trong đó, diện tích phù hợp quy hoạch là 5.949m², hệ số sử dụng đất tối đa là 10. Dự án có mật độ xây dựng tối đa 50%, chiều cao công trình tối đa 50m, dân số quy hoạch 700 người.
Tại hội nghị hồi cuối tháng 6, ông Dương Anh Đức cho biết, thời gian qua, UBND quận 1 cũng giới thiệu dự án chợ Gà - Gạo nhưng "nhiều nhà đầu tư đến rồi đi" vì thấy đầu tư không có lợi. Nguyên nhân được cho là khu vực này bị hạn chế chỉ số sử dụng đất, chiều cao công trình nên nhà đầu tư không mặn mà.
Theo ông Đức, để cải tạo khu vực chợ Gà – Gạo cần có cơ chế đặc biệt thì mới thực hiện được. Ông Đức hy vọng nhà đầu tư quan tâm đến dự án với tinh thần bên cạnh việc kinh doanh thì cũng quan tâm đến người dân đang sống hết sức khó khăn, đồng thời cùng chung tay, đồng hành với TP Hồ Chí Minh chỉnh trang đô thị.
Làm nhanh gói hỗ trợ vì cuộc sống người dân 
Những chiếc “cần câu” thay đổi cuộc sống người dân vùng khó 
