Đổi mới tư duy-Dấu ấn đột phá trong cải cách và hoàn thiện thể chế

Theo Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh, một trong những thành quả lớn nhất của 30 năm Đổi mới là chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Điều này đã làm thay đổi diện mạo đất nước, thay đổi toàn bộ hoạt động kinh tế và là động lực đưa Việt Nam phát triển. Từ năm 1986, Việt Nam thực hiện một loạt cải cách về thể chế. Đơn cử như sau khoán 100, có khoán 10. Tiếp đó, có Nghị quyết 16 về đổi mới cơ chế sản xuất của các cơ sở sản xuất ngoài quốc doanh. Nghị quyết này đã góp phần quan trọng khẳng định vai trò của kinh tế ngoài quốc doanh, từ đó nhen nhóm việc Nhà nước công nhận thành phần kinh tế tư nhân, hộ gia đình, chấp nhận kinh tế nhiều thành phần. 

Tiếp đó là Luật Công ty, Luật Doanh nghiệp tư nhân, rồi sau này là Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư chung… là những dự luật có ý nghĩa quan trọng đối với cải cách thể chế kinh tế của Việt Nam, tạo động lực rất lớn cho sự phát triển của đất nước.

Việt Nam đã có bước tiến dài trong hội nhập. ảnh Internet.
Việt Nam đã có bước tiến dài trong hội nhập. ảnh Internet.

Trong cải cách thể chế, xuyên suốt các quy định của Luật Doanh nghiệp tư nhân, Luật Doanh nghiệp 1999, 2005, rồi 2014; đã có sự đột phá mạnh mẽ trong các luật này, khi Việt Nam chuyển từ doanh nghiệp (DN) chỉ được kinh doanh những gì mà Nhà nước cho phép, sang được làm những gì mà DN đăng ký và được Nhà nước chấp nhận, và đến năm 2015, là được làm những gì mà luật pháp không cấm. Đây là bước tiến rất mạnh mẽ, thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế của Việt Nam. Trong đó, Luật Doanh nghiệp 2014 có nhiều thay đổi mang tính cách mạng về quyền tự do kinh doanh, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động kinh doanh của DN và người dân, cải cách thủ tục hành chính, con dấu, bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư, dễ dàng trong tái cơ cấu DN. Luật Đầu tư 2014 được dư luận đánh giá đã góp phần hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh, khung khổ pháp lý, tạo sự thống nhất trong hệ thống pháp luật về đầu tư và tạo sân chơi bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời đơn giản hóa thủ tục đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn FDI, phục vụ mục tiêu đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế trong thời kỳ mới. Những thay đổi lớn này sẽ là cơ sở thực hiện đầy đủ trên thực tế quyền tự do kinh doanh của người dân và DN theo Hiến pháp năm 2013, giảm đáng kể rủi ro thương mại và pháp lý, giảm chi phí giao dịch, tăng độ an toàn và chủ động, khuyến khích tối đa sức sáng tạo của DN, qua đó tạo điều kiện cho DN tận dụng tối đa tiềm năng, cơ hội kinh doanh để phát triển. Những cơ chế, chính sách đột phá đó đã tạo nền tảng pháp lý thông thoáng cho khoảng 600.000 DN đang hoạt động, đóng góp lớn vào phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) là một trong những dấu ấn đậm nét nhất của đường lối mở cửa, hội nhập, chính sách thu hút FDI đã khơi thông dòng chảy vốn đầu tư, tạo điều kiện để hàng chục ngàn nhà đầu tư nước ngoài tham gia kinh doanh tại Việt Nam.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, sau 30 năm đổi mới, kinh tế Việt Nam đang phát triển tốt, nhưng lại ngày càng kém cạnh tranh hơn, trong khi ngày càng hội nhập mạnh mẽ. Trong hội nhập mà cạnh tranh kém thì sẽ thất bại, do vậy, phải tiếp tục đổi mới. Việt Nam phải cạnh tranh với các quốc gia khác trên thế giới bằng năng suất lao động, bằng đổi mới khoa học - công nghệ, chứ không thể chỉ bằng lao động giá rẻ, tài nguyên như trước. Do vậy, Việt Nam phải cải cách thể chế kinh tế. Cải cách thể chế kinh tế để nguồn lực được phân bổ hợp lý hơn, để kinh tế thị trường thực hiện đầy đủ hơn, để Việt Nam thoát được bẫy thu nhập trung bình.

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nhận định, công tác cải cách thể chế, nhìn chung đã đạt được kết quả tích cực, nhưng vẫn cần triển khai mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới để đáp ứng được kỳ vọng của cộng đồng DN. Theo đó, một môi trường kinh doanh lành mạnh không phải chỉ là môi trường kinh doanh thuận lợi mà còn là một môi trường kinh doanh an toàn. Do vậy, song hành với cải cách hành chính, cải cách tư pháp cần phải là một trọng tâm cải thiện môi trường kinh doanh sắp tới.

Trong cuộc gặp mặt báo chí đầu năm 2016, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh khẳng định, Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại song phương, các hiệp định thế hệ mới, trong đó có Hiệp định TPP, do vậy, muốn phát triển thì phải đặt mình trong môi trường chung của thế giới chứ không phải chỉ trong khu vực. Đã chấp nhận cuộc chơi, Việt Nam phải cải cách, nếu không Việt Nam sẽ bị tụt hậu. Hiện, năng suất lao động của Việt Nam thua họ nhiều lần, đó là tụt hậu. Năng suất xét cho cùng là yếu tố quan trọng nhất trong mọi thời đại. Chúng ta đã nhìn thấy năng suất lao động của Việt Nam thấp, chúng ta đã tụt hậu so với họ. Do vậy, khi mình đang đi chậm lại thì phải tìm ra nút thắt, xem mình đang ở đâu so với các quốc gia trong khu vực cùng điều kiện, để từ đó xây dựng định hướng phát triển mới, các giải pháp để khơi dậy mọi nguồn lực trong xã hội để cải cách thể chế, đổi mới kinh tế, đưa đất nước tiến xa hơn trong giai đoạn tới.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Quân khu 9 hồi hương 12 hài cốt liệt sĩ từ Campuchia

Quân khu 9 hồi hương 12 hài cốt liệt sĩ từ Campuchia

Sáng 2/7, tại Campuchia, Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban chỉ đạo 515 Quân khu 9 cùng đoàn công tác phối hợp Ban chuyên trách tỉnh Kampong Chhnang, tổ chức lễ bàn giao, đón nhận và hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh tại Campuchia, trên địa bàn tỉnh Kampong Chhnang giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026).

Quân đội phải nhìn xa hơn, chuẩn bị sớm hơn, tham mưu sâu hơn

Quân đội phải nhìn xa hơn, chuẩn bị sớm hơn, tham mưu sâu hơn

Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã chủ động, nhạy bén trong công tác tham mưu chiến lược về quân sự, quốc phòng, đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc cả về trước mắt và lâu dài. Quân đội đã nắm chắc, đánh giá, dự báo đúng tình hình, kịp thời tham mưu xử lý linh hoạt, hiệu quả các tình huống, giữ vững thế chủ động, không để bị động, bất ngờ, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ.

Hệ thống quản trị quốc gia hiện đại - "lá chắn" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Hệ thống quản trị quốc gia hiện đại - "lá chắn" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Các chuyên gia và nhà khoa học khẳng định, việc xây dựng hệ thống quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, minh bạch, liêm chính và vì nhân dân phục vụ không chỉ là yêu cầu của tiến trình đổi mới đất nước mà còn là "lá chắn" vững chắc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo động lực đưa đất nước Việt Nam vững bước hiện thực hóa khát vọng phát triển.

TP Hồ Chí Minh hôm nay.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Sáng 2/7, Đoàn đại biểu Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cùng lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và các đại biểu, do đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm Trưởng đoàn, đã đến dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác

Sáng 2/7, tại Hội trường Thống Nhất, TP Hồ Chí Minh, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và TP Hồ Chí Minh long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo buổi lễ.

Bài cuối: Tự hào là công dân TP Hồ Chí Minh

Bài cuối: Tự hào là công dân TP Hồ Chí Minh

Người dân TP Hồ Chí Minh hôm nay với những chia sẻ giàu cảm xúc về hành trình 50 năm đổi thay, phát triển; đồng thời gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào một thành phố tiếp tục tiên phong đổi mới, phát triển văn minh, hiện đại, nghĩa tình, xứng đáng với tên gọi cao quý mà lịch sử đã trao tặng.

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Sau một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, TP Hồ Chí Minh đã vận hành ổn định, thông suốt, phát huy hiệu quả rõ nét. Bộ máy tinh gọn hơn, chính quyền gần dân hơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thủ tục, kiến nghị của người dân ở Đà Nẵng được xử lý gần cơ sở hơn, giảm tầng nấc trung gian. Tuy nhiên, khi thẩm quyền dồn về xã, phường, áp lực nhân lực, nhất là tại những địa bàn có nhiều hồ sơ đất đai, giải tỏa, đang trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.