Đổi mới đào tạo báo chí, truyền thông phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; đại diện các bộ, ban, ngành trung ương; lãnh đạo các cơ sở đào tạo báo chí, cơ quan báo, các chuyên gia, nhà khoa học.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí, truyền thông không chỉ dừng lại ở việc đẩy mạnh tin học hóa và số hóa dữ liệu trong hoạt động báo chí mà còn là sự thay đổi toàn diện hoạt động báo chí truyền thông trên nền tảng công nghệ số.

Điều này đang đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao hơn đối với công tác đào tạo báo chí - truyền thông hiện nay để có thể theo kịp xu thế phát triển chung và đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng cao kịp thời cho xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số.

Thực tế trong thời gian qua, các cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông đã sớm tích hợp, đưa các nội dung của chuyển đổi số vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời, thường xuyên cập nhật, bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện các chương trình khung, chương trình chi tiết của từng chuyên ngành, phù hợp với yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn.

Các nhà trường cũng đã chú trọng đổi mới tư duy, phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, đồng bộ, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, giữa giảng dạy lý thuyết và hướng dẫn thực hành; trang bị các kiến thức, kỹ năng lao động cần thiết cho người học trong môi trường số, đưa các mô hình tòa soạn số, trường quay ảo, công nghệ truyền thông thế hệ mới... vào giảng đường.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định: Bên cạnh nhiều thuận lợi, công tác đào tạo báo chí - truyền thông hiện nay cũng đối diện nhiều thách thức, khó khăn. Thực tiễn trên cho thấy, việc tiếp tục đổi mới công tác đào tạo báo chí - truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số ở Việt Nam hiện nay là rất cần thiết.

Xuất phát từ thực tế đó, Hội thảo khoa học "Đào tạo báo chí, truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số" là dịp để các nhà khoa học, các đồng chí lãnh đạo, quản lý các ban, bộ, ngành, các cơ sở đào tạo, cơ quan báo chí - truyền thông nghiên cứu trao đổi, thảo luận nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về đào tạo báo chí - truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số; đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng, chia sẻ các kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng đào tạo báo chí - truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số ở Việt Nam hiện nay và trong thời gian tới.

Thảo luận tại hội thảo, các ý kiến đều khẳng định, hiện nay, hoạt động đào tạo báo chí - truyền thông diễn ra dưới nhiều hình thức, từ đào tạo chính quy ở các trường đại học, cao đẳng, cho đến đào tạo nội bộ ngay trong các cơ quan báo chí - truyền thông. Khung chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngày càng được sắp xếp khoa học, hợp lý, bài bản, có sự tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đáp ứng yêu cầu cụ thể của chuyên ngành đào tạo. Chương trình chi tiết các ngành đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên được bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện theo hướng hiện đại, hệ thống, bảo đảm tính cân đối giữa lý luận và thực tiễn, giữa kỹ năng, nhiệm vụ chuyên môn với phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp.

Việc thực hành, thực tế nghề nghiệp cho người học ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường ngày càng được chú trọng, nhằm bổ sung cập nhật kiến thức mới, kỹ năng thực hành báo chí, xuất bản, truyền thông hiện đại…

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, dù 7 cơ sở đào tạo báo chí hiện nay đều là cơ sở công lập song điểm chuẩn đầu vào đang có độ vênh khác nhau.

Một số cơ sở đào tạo lâu năm, có uy tín nhìn chung điểm chuẩn đầu vào cao, thậm chí nhiều năm nằm trong top đầu, khối C00 phải trên 9 điểm mỗi môn mới đỗ song cũng có những cơ sở đầu vào khá thấp, điểm đầu vào ngành Báo chí có năm dưới 15 điểm. Đây chính là một trong những lý do khiến tỷ lệ sinh viên tại một số cơ sở đào tạo ra trường làm đúng ngành còn thấp. Trước thực tế trên, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương đề xuất cần tính tới việc xây dựng ngưỡng đảm bảo đầu vào ngành báo chí để đảm bảo yêu cầu tối thiểu về năng lực học tập giống như ngành sức khỏe và sư phạm.

PGS.TS Hà Huy Phượng, Trưởng Ban Tổ chức cán bộ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng đề xuất, cần có sự tham gia phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở đào tạo để sớm ban hành khung chương trình chung về đào tạo bồi dưỡng báo chí, truyền thông trong bối cảnh mới; tiếp tục có phương thức để tuyển chọn đầu vào như tổ chức thi năng khiếu báo chí bởi đây cũng là là lĩnh vực đặc thù; xây dựng chuẩn đầu ra và chuẩn vị trí việc làm của người học sau khi tốt nghiệp; chuẩn về chính sách đào tạo bồi dưỡng báo chí, truyền thông; chuẩn về môi trường học thuật…

Nhà báo Lê Xuân Trung, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi trẻ cũng cho rằng, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa cơ sở đào tạo báo chí với các cơ sở thực hành, ở đây là các cơ quan báo chí để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như công tác nghiên cứu lý luận...

Phát biểu tổng kết hội thảo, PGS.TS Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền khẳng định: Hội thảo đã cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng cả về lý luận và thực tiễn về vấn đề đào tạo báo chí - truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, góp phần thực hiện hiệu quả Chiến lược Chuyển đổi số quốc gia nói chung và Chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí nói riêng, xây dựng nền báo chí truyền thông “chuyên nghiệp - nhân văn - hiện đại”.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền và các đơn vị liên quan sẽ phối hợp chắt lọc ý kiến tham luận, góp ý để xây dựng báo cáo kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, để tiếp tục triển khai, tổ chức thực hiện hiệu quả hơn nữa công tác đào tạo người làm báo Việt Nam đáp ứng yêu cầu mới của chiến lược chuyển đổi số.