Đây cũng là một lựa chọn đúng đắn, kịp thời và có ý nghĩa chiến lược lâu dài, hướng tới hiện thực hóa khát vọng phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Cảng hàng không quan trọng khu vực miền Trung
Mới đây, tại Tọa đàm hợp tác Hàng không Việt Nam – Hoa Kỳ được tổ chức tại Hà Nội, ông Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã đưa ra những đánh giá đáng chú ý về Cảng hàng không Quảng Trị - dự án do T&T đầu tư, triển khai.
Theo đó, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị khẳng định: Đây là dự án có vai trò quan trọng, được xác định trong Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 07/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ.
Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương tại Quyết định số 2148/QĐ-TTg ngày 20/12/2021 với quy mô sân bay dân dụng cấp 4C và sân bay quân sự cấp II. Cảng có công suất 1 triệu hành khách/năm và 3.100 tấn hàng hóa/năm; khai thác tàu bay code C hoặc tương đương; diện tích sử dụng đất 316,57ha. Dự án đã được Hội đồng thẩm định liên ngành thẩm định; UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt tại Quyết định số 1879/QĐ-UBND ngày 21/8/2023 và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư tại Quyết định số 2879/QĐ-UBND ngày 29/11/2023.
Được khởi công từ tháng 7/2024, hiện dự án đang được khẩn trương triển khai đồng bộ các hạng mục. Theo tiến độ, giai đoạn 1 sẽ hoàn thành, đưa vào khai thác cuối năm 2026.
Theo lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, với định hướng chiến lược phát triển trở thành Tập đoàn hàng không hàng đầu tại Việt Nam, trong khu vực và trên thế giới, Tập đoàn T&T hiện cũng đang triển khai nghiên cứu Tổ hợp đô thị sân bay - công nghiệp hàng không - logistics dịch vụ - thương mại tại Quảng Trị. Hệ sinh thái bao gồm hãng hàng không, công nghiệp, sân bay, dịch vụ, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, dịch vụ bay, cũng như tổ hợp đô thị sân bay và các ngành công nghiệp công nghệ cao; hình thành hệ sinh thái Tổ hợp công nghiệp hàng không - đô thị sân bay với quy mô khoảng 10.800 ha mang tính kết nối, định hướng không gian mở, phát triển thành một tổ hợp mang tầm khu vực và quốc tế.
Đồng thời, T&T Group còn có kế hoạch trọng tâm mở rộng sang mảng vận chuyển hàng hóa hàng không (Air cargo) và phát triển trung tâm vận tải hàng hóa hàng không của khu vực, tham gia phát triển dịch vụ hàng không, dịch vụ mặt đất, dịch vụ kỹ thuật và công nghiệp hàng không với nòng cốt là Cảng hàng không Quảng Trị.
Trong quá trình triển khai thực hiện Dự án, nhằm đảm bảo khai thác lâu dài, phù hợp với định hướng phát triển, Doanh nghiệp dự án đã đề xuất và được cấp có thẩm quyền chấp thuận thiết kế, thi công kết cấu đường cất hạ cánh đảm bảo tiếp nhận tàu bay code E. Tỉnh Quảng Trị đã ủng hộ, thống nhất đề xuất với Bộ Xây dựng báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh, nâng cấp quy mô Cảng hàng không Quảng Trị từ cấp 4C lên cấp 4E.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đánh giá, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu, sân bay không chỉ còn là nơi đón - tiễn hành khách, mà đã trở thành trung tâm phát triển kinh tế toàn diện, hình thành, phát triển mô hình đô thị sân bay với trung tâm là Cảng hàng không Quảng Trị.
Sân bay “bốn trong một” – chiến lược đột phá trong khát vọng phát triển
Đề cập tới lợi thế của Cảng hàng không Quảng Trị, ông Lê Đức Tiến nhấn mạnh mô hình sân bay “bốn trong một” bao gồm đô thị, công nghiệp, khoa học công nghệ cao và dịch vụ được gắn kết trong một cấu trúc không gian tổng hợp, hiện đại và bền vững. Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị xác định đây là chiến lược đột phá, một lựa chọn đúng đắn, kịp thời và có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm cụ thể khát vọng phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Về chiến lược phát triển, Quảng Trị xác định rõ: sân bay không chỉ là hạ tầng giao thông, mà phải trở thành hạt nhân của đô thị và công nghiệp công nghệ cao. Hơn thế, dự án sẽ được phát triển theo mô hình Đô thị sân bay, trong đó các hoạt động kinh tế - xã hội, công nghiệp và dịch vụ xoay quanh sân bay; hướng tới kết hợp hài hòa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, gìn giữ văn hóa và lịch sử Quảng Trị.
Dựa trên cơ sở đánh giá tiềm năng, lợi thế cũng như chiến lược, mục tiêu phát triển của tỉnh, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị đã đưa ra nhóm định hướng phát triển mô hình sân bay Quảng Trị - Bốn trong một.
Thứ nhất, xây dựng đô thị sân bay hiện đại; trọng tâm là tổ chức không gian đô thị theo mô hình đô thị sân bay, trong đó sân bay là hạt nhân, bao quanh là các khu thương mại, dịch vụ, nghiên cứu và đô thị sinh thái. Hình thành không gian đô thị hiện đại, xanh - thông minh - bền vững, kết hợp hài hòa giữa phát triển công nghiệp, dịch vụ và đời sống dân cư. Ứng dụng công nghệ đô thị thông minh: hệ thống giao thông công cộng thông minh, quản lý hạ tầng bằng AI, Internet vạn vật (IoT) cho năng lượng - môi trường.
“Đây sẽ là hình mẫu đô thị thế hệ mới, vừa phục vụ giao thương quốc tế, vừa nâng cao chất lượng sống của người dân Quảng Trị”, ông Lê Đức Tiến kỳ vọng.
Thứ hai, dựa trên việc Quảng Trị có lợi thế chiến lược để phát triển các ngành công nghiệp xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sâu; Cảng hàng không Quảng Trị sẽ đóng vai trò kết nối trực tiếp với Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, các khu công nghiệp, cảng biển trên địa bàn tỉnh, hình thành chuỗi sản xuất - xuất khẩu - logistics hiện đại, hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế. Đây sẽ là nền tảng để Quảng Trị trở thành trung tâm sản xuất và trung chuyển hàng hóa quốc tế tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Liên quan đến lĩnh vực khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghiệp bán dẫn, hiện Quảng Trị đang sở hữu nguồn cát trắng silic - nguyên liệu chiến lược để sản xuất vật liệu bán dẫn (wafer) cho ngành công nghiệp chip điện tử.
“Với lợi thế này, chúng ta định hướng phát triển cụm công nghiệp công nghệ cao, thu hút các tập đoàn quốc tế trong lĩnh vực AI, IoT, xe điện, thiết bị y tế thông minh. Đặc biệt, ngành bán dẫn sẽ trở thành “trái tim công nghệ” của đô thị sân bay, góp phần đưa Quảng Trị trở thành trung tâm vật liệu bán dẫn của Việt Nam trong tương lai”, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh.
Về việc phát triển dịch vụ và du lịch quốc tế, Cảng hàng không cần hướng tới mục tiêu hình thành trung tâm thương mại, dịch vụ, logistics quốc tế gắn với sân bay, tạo ra các sản phẩm dịch vụ giá trị cao, phục vụ cả khu vực Bắc Trung Bộ. Đồng thời, sân bay sẽ kết nối Quảng Trị với các trung tâm du lịch lớn, góp phần phát triển các du lịch - dịch vụ trên địa bàn tỉnh và khu vực. Qua đó, đưa Quảng Trị trở thành điểm đến hấp dẫn trong tam giác du lịch Huế - Quảng Trị - Đà Nẵng.
“Với quyết tâm và khát vọng xây dựng Đô thị sân bay ‘bốn trong một’, Cảng hàng không Quảng Trị không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông, mà là chiến lược phát triển đột phá nhằm tạo ra việc làm chất lượng cao; thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước; chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững…Đây là khát vọng của chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị - khát vọng bứt phá vươn lên mạnh mẽ, hội nhập và phát triển cùng đất nước”, ông Lê Đức Tiến khẳng định.
Bộ Giao thông Vận tải đề nghị sớm triển khai dự án sân bay Quảng Trị 
