Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến được Thủ tướng Phạm Minh Chính công bố nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43 tại Indonesia (9/2023). Đây là ý tưởng mới của Việt Nam với mong muốn tạo diễn đàn để cùng các nước thành viên ASEAN, bạn bè đối tác ASEAN và người dân ASEAN đóng góp vào việc thúc đẩy định hình con đường phát triển trong tương lai của ASEAN.
Chủ trì buổi họp báo chiều 1/4, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt cho biết, diễn đàn sẽ tạo khuôn khổ để các bên liên quan cùng tham gia, cung cấp các ý tưởng, sáng kiến trong quá trình xây dựng Tầm nhìn ASEAN đến 2045; đại diện cho tiếng nói và đóng góp của khu vực trong nỗ lực định hướng phát triển tương lai của thế giới, cũng là đóng góp cụ thể của ASEAN cho Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai của Liên hợp quốc diễn ra vào tháng 9 tới.
Đây đồng thời là đóng góp cụ thể của Việt Nam trong nỗ lực chung nhằm hướng tới xây dựng cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm và thúc đẩy quá trình tăng trưởng nhanh và bền vững của ASEAN; thiết thực triển khai chủ trương thúc đẩy và nâng tầm đối ngoại đa phương.
Với chủ đề "Xây dựng Cộng đồng ASEAN phát triển nhanh và bền vững, lấy người dân làm trung tâm", Diễn đàn Tương lai ASEAN sẽ diễn ra ngày 23/4 tại Hà Nội dưới hình thức một diễn đàn mở. Diễn đàn dự kiến quy tụ hơn 200 đại biểu tham dự trực tiếp, cùng nhiều đại biểu tham dự trực tuyến và theo dõi trên các nền tảng của diễn đàn.
Theo ông Đỗ Hùng Việt, chủ đề của Diễn đàn Tương lai ASEAN năm 2024 phản ánh quan tâm rất lớn hiện nay của chính phủ Việt Nam, cũng như sự quan tâm chung của các nước ASEAN và các quốc gia trên thế giới, gắn chặt với định hướng phát triển của ASEAN. "Chủ đề này được trực tiếp Thủ tướng Phạm Minh Chính đặt ra và rất quan tâm thúc đẩy trong thời gian vừa qua", ông Đỗ Hùng Việt cho biết.
Điểm nhấn của diễn đàn năm nay là sự hội tụ đại diện các cấp của các chính phủ, thành viên ASEAN, các đối tác cũng như các doanh nghiệp, thanh niên để cùng trao đổi có chia sẻ các ý kiến. Từ diễn đàn này sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới, mang tính sáng tạo, đổi mới để có thể đóng góp được vào qua trình trao đổi, thảo luận trong hội nghị cũng như giữa ASEAN và các đối tác.
Thủ tướng Phạm Minh Chính dự kiến sẽ có bài phát biểu định hướng tại phiên khai mạc diễn đàn cùng với Thủ tướng Lào với tư cách Chủ tịch ASEAN 2024 và Tổng Thư ký ASEAN. Bên cạnh đó, phiên khai mạc dự kiến sẽ có các thông điệp ghi hình của Thủ tướng Malaysia với tư cách Chủ tịch ASEAN 2025 cũng như thông điệp ghi hình của Tổng Thư ký Liên hợp quốc.
Sau phiên khai mạc, diễn đàn sẽ tiến hành 2 phiên họp toàn thể. Phiên toàn thể đầu tiên sẽ thảo luận về việc định hình lộ trình phát triển bền vững cho ASEAN, xoay quanh các trọng tâm như chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và bao trùm. Phiên toàn thể thứ hai sẽ đề cập đến vấn đề tăng cường an ninh toàn diện, bao gồm các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường và kỹ thuật số người dân làm trung tâm” .
Hợp tác ASEAN năm 2024: Bước chuyển quan trọng của tiến trình xây dựng Cộng đồng 
Sẵn sàng cho hành trình mới của ASEAN trong năm 2024 
