Qua tìm hiểu được biết, ở huyện Ninh Sơn dân tộc Kinh chiếm 77%, còn lại các dân tộc Raglai, Chăm, Kho, Nùng, Khơ me. Đặc biệt sinh hoạt tôn giáo của người dân rất đa dạng, phần lớn Thiên Chúa, Phật giáo, Bà Ni, Tin Lành.
Trong số đó có 7.237 hộ gia đình, với 28.836 người dân theo đạo Thiên Chúa, chiếm 27% dân số toàn huyện. Hơn 7 năm trước, Công an huyện Ninh Sơn phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện vận động xây dựng mô hình “Xứ đạo bình yên” ở xã Quảng Sơn là địa phương có 95% dân số theo đạo Thiên Chúa.
Ban Chỉ đạo xây dựng mô hình ANTT của huyện đã thành lập tổ công tác liên ngành bám cơ sở để khảo sát, đánh giá thực trạng về ANTT và các hoạt động đoàn thể, đồng thời xây dựng 2 Đội tự quản ANTT và bảo đảm TTATGT gồm 20 đội viên, thường xuyên phối hợp Linh mục quản xứ, Hội đồng mục vụ và 6 Trưởng giáo họ ở giáo xứ Triệu Phong triển khai xây dựng mô hình với sự chỉ đạo xuyên suốt của cấp ủy, chính quyền xã Quảng Sơn cùng với sự hỗ trợ tích cực của các đoàn thể xã hội địa phương.
Cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến pháp luật, thường xuyên thông tin cho giáo dân nắm bắt kịp thời những thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm; những biện pháp phòng ngừa và cách thức phối hợp Công an đấu tranh phòng, chống tội phạm; mô hình “Xứ đạo bình yên” còn xây dựng nội quy, quy ước gắn với trách nhiệm của mỗi giáo dân trong công tác bảo vệ ANTT và bảo đảm TTATGT. Từ đó tạo niềm tin và sự thân thiện của giáo dân với cấp ủy, chính quyền và Công an.
Điều đáng ghi nhận là Linh mục quản xứ Trần Văn Hải (nay là Hạt trưởng Hạt Ninh Sơn) không chỉ trực tiếp cùng các Đội tự quản ANTT và bảo đảm TTATGT ở giáo xứ Triệu Phong đi tuần tra ban đêm, mà còn nhiều lần hỗ trợ nước uống, thực phẩm ăn nhanh cho các đội viên. Và từ bài học kinh nghiệm sau hai năm xây dựng, tổ chức thực hiện hiệu quả mô hình “Xứ đạo bình yên”, năm 2016, huyện Ninh Sơn tiếp tục xây dựng mô hình này tại giáo xứ Thạch Hà…
Trên đường đưa chúng tôi đi tìm hiểu thực tế ở xã Quảng Sơn, Trung tá Phạm Quang Dũng, cán bộ Công an huyện Ninh Sơn cho biết, thời gian qua, các Linh mục quản xứ, Hội đồng mục vụ, Trưởng các giáo họ ở hai giáo xứ Triệu Phong, Thạch Hà luôn tích cực tham gia hoạt động mô hình “Xứ đạo bình yên”, vận động 100% gia đình giáo dân ký cam kết quyết tâm “Sống phúc âm giữa lòng dân tộc”, “Kính Chúa, yêu nước”, “Tốt đời, đẹp đạo”, không vi phạm ANTT, ATGT.
Đồng thời, phối hợp chính quyền và Công an cảnh báo các trường hợp có dấu hiệu vi phạm về ANTT, ATGT, kiểm điểm trước dân những đối tượng vi phạm, cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị về ANTT. Hạt nhân của mô hình “Xứ đạo bình yên” là 4 Đội tự quản ANTT và ATGT ở hai giáo xứ Triệu Phong, Thạch Hà thường xuyên huy động đội viên tuần tra, giải tán các nhóm thanh, thiếu niên tụ tập nửa đêm, mờ sáng, có dấu hiệu vi phạm về trật tự ATGT.
Đặc biệt đã cung cấp và phối hợp, hỗ trợ Công an đấu tranh triệt xóa 1 nhóm đối tượng gây ra 11 vụ trộm cắp tài sản, 12 tụ điểm đánh bạc nhỏ lẻ, làm rõ 7 đối tượng liên quan ma túy và hàng chục đối tượng khác gây rối trật tự công cộng, vi phạm TTATGT. Bên cạnh đó, vận động người dân tự nguyện giao nộp 24 khẩu súng tự chế các loại, tham gia hòa giải ổn thỏa hàng chụ vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp dân sự không để phát sinh khiếu kiện phức tạp…
Thêm một nét đẹp từ mô hình “Xứ đạo bình yên”, đó là mỗi đêm các Đội tự quản ANTT và ATGT hai lần sử dụng “Tiếng kẻng an ninh” báo hiệu cho học sinh tự học tại nhà và thời điểm mọi người đều nghỉ ngơi từ 22h. Cũng từ mô hình này, “Tổ COVID-19 cộng đồng” hoạt động thuận lợi hơn, góp phần tích cực trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 ở xã Quảng Sơn.
Cũng theo Trung tá Phạm Quang Dũng, từ khi xây dựng và tổ chức hoạt động mô hình “Xứ đạo bình yên”, tình hình ANTT ở xã Quảng Sơn luôn bảo đảm ổn định, số vụ phạm pháp hình sự và vi phạm pháp luật giảm thiểu, không xảy ra án đặc biệt nghiêm trọng, phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ địa phương này trở thành điểm sáng điển hình, được UBND tỉnh Ninh Thuận tặng Cờ thi đua xuất sắc 5 năm (2016-2021).
Hiệu quả từ những mô hình tự quản về ANTT 
