Tại UBND tỉnh, cũng như ở nhiều huyện, thành phố, thị xã, lãnh đạo các địa phương đi thẳng từ phòng họp ra hiện trường để chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc công tác giải phóng mặt bằng. Cùng với chính quyền địa phương, nhiều hộ dân ở Quảng Bình đã tự nguyện hiến đất, di dời nhà cửa, mồ mả… để chung sức cùng nhà nước thực hiện công trình trọng điểm Dự án cao tốc Bắc - Nam.
Hành động cao cả vì công trình trọng điểm
Trao Giấy khen động viên cho vợ chồng ông Trần Thanh Hải và Lê Thị Gái ở thôn Phú Xuân, xã Phú Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, Quảng Bình, ông Đặng Đại Tình, Chủ tịch UBND huyện Lệ Thuỷ xúc động cho biết: Phú Thuỷ là xã bán sơn địa của huyện Lệ Thủy, bà con nơi đây lâu nay chủ yếu sống dựa vào trồng trọt, chăn nuôi và trồng cây lâm nghiệp. Cuộc sống của bà con còn vất vả, nhưng khi triển khai Dự án cao tốc Bắc - Nam, nhiều gia đình đã hiến đất của gia đình để phục vụ dự án. Hành động hiến đất của các hộ gia đình ở Phú Thuỷ là điểm sáng, mang lại lợi ích lớn cho cộng đồng, tạo hiệu ứng tích cực để người dân chung tay cùng địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, phục vụ dự án.
Được biết, khi chính quyền địa phương họp bàn việc đền bù để triển khai giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án cao tốc Bắc - Nam, gia đình ông Trần Thanh Hải trú thôn Phú Xuân và ông Nguyễn Quốc Thành, trú thôn Tam Hương, xã Phú Thủy, huyện Lệ Thuỷ đã tự nguyện hiến 576m2 đất không đòi hỏi đền bù. Vợ chồng bà Lê Thị Gái sinh sống định cư ở thôn Phú Xuân, xã Phú Thuỷ từ năm 1994. Vợ chồng bà được chính quyền địa phương cấp đất để làm nhà, đồng thời gia đình cũng khai hoang một số diện tích khác để trồng rừng sản xuất.
Khi chính quyền địa phương xuống thôn họp bàn việc đền bù, giải phóng mặt bằng, vợ chồng bà Gái bàn với nhau hiến 244m2 đất để nhà nước thực hiện Dự án cao tốc Bắc -Nam, không đòi hỏi đền bù. Bà Gái tự hào khi nói về việc chung sức cùng địa phương để giải phóng nhanh mặt bằng Dự án cao tốc Bắc - Nam "Cao tốc Bắc - Nam là công trình quan trọng của đất nước, là một công dân, tôi cũng muốn góp chút sức lực, trách nhiệm của mình”.
Chồng bà Gái, ông Lê Thanh Hải cũng cho biết thêm: khi hai vợ chồng bàn nhau hiến đất cho nhà nước để thực hiện dự án, con cái cũng đồng tình nên vợ chồng ông rất vui. Gia đình cảm thấy việc làm hiến đất của gia đình vừa là vinh dự, vừa trách nhiệm chứ không nghĩ đến việc thiệt thòi, đòi hỏi gì cả. Cùng với gia đình bà Lê Thị Gái, gia đình ông Nguyễn Quốc Thành, trú thôn Tam Hương, xã Phú Thủy, huyện Lệ Thuỷ, Quảng Bình cũng đã hiến 332m2 đất nhằm phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án cao tốc Bắc - Nam.
Ông Thành cho biết, để triển khai nhanh dự án, thì phải giải phóng sớm mặt bằng, nên khi chính quyền địa phương xuống họp bàn, gia đình ông đã hiểu tầm quan trọng của dự án, của công trình trọng điểm này nên cả gia đình thống nhất hiến đất làm đường.
Sau khi gia đình ông Nguyễn Quốc Thành, bà Lê Thị Gái ở xã Phú Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ hiến đất để thực hiện Dự án cao tốc Bắc - Nam, nhiều hộ gia đình ở Quảng Bình cũng hưởng ứng, chung sức đồng lòng cùng chính quyền địa phương để nhanh chóng nhận tiền đền bù, hoặc di dời nhà cửa để giải phóng mặt bằng cho công trình trọng điểm cao tốc Bắc - Nam.
Từ cuối tháng 7/2024 đến nay, nhiều hộ dân ở thị trấn Nông trường Việt Trung, huyện Bố Trạch, Quảng Bình đã tập trung tháo dỡ nhà cửa, thuê “thần đèn” từ nơi khác đến dịch chuyển nhà để chính quyền địa phương thu hồi đất thực hiện Dự án cao tốc Bắc - Nam. Ngắm căn nhà mới xây ở được chưa lâu, những kỷ vật của ngôi nhà gắn với nhiều kỷ niệm của gia đình, giờ nếu phải đập bỏ thì anh Hoàng Minh Lợi ở tổ dân phố Dũng Cảm, thị trấn Nông trường Việt Trung, huyện Bố Trạch buồn lắm.
Nhiều đêm nằm suy nghĩ và anh Lợi thấy vui khi nghĩ đến việc dịch chuyển nhà. Anh Lợi lặn lội vào các tỉnh phía Nam tìm hiểu và anh thuê “thần đèn” ra quê để dời ngôi nhà rộng hơn 180m2 với chi phí hơn 300 triệu đồng để nhà nước thực hiện dự án cao tốc.
Cũng như gia đình anh Hoàng Minh Lợi, gia đình anh Trần Bá Đàn trú tổ dân phố Dũng Cảm, thị trấn nông trường Việt Trung, huyện Bố Trạch, xây dựng ngôi nhà mới khang trang vào năm 2021 hết 1,8 tỷ đồng. Nhận được thông báo, căn nhà nằm trong diện giải toả để làm Dự án cao tốc Bắc - Nam, nhiều hôm vợ chồng anh Đàn nhìn ngắm ngôi nhà rồi chảy nước mắt. Nhà không chỉ là tài sản mà còn gắn với biết bao kỷ niệm của gia đình. Vợ chồng anh siêng năng, cần mẫn, lao động đầu tắt mặt tối bao nhiêu năm mới xây dựng được căn nhà, biết là có nhà nước đền bù cho phần nào, nhưng khi nghĩ đến việc phải phá dỡ căn nhà, anh Đàn lại rất buồn, không đành. Qua bạn bè, và lên mạng tìm hiểu, anh Đàn quyết định đi tìm mời “thần đèn” Huỳnh Văn Tài về quê anh để dịch chuyển nhà. Căn nhà anh Đàn được dịch chuyển hơn 50m từ nơi ở cũ để giải phóng mặt bằng làm đường cao tốc.
Không chỉ gia đình anh Đàn, anh Lợi, nhiều hộ gia đình khác ở các địa phương của Quảng Bình cũng đang chung sức, đồng lòng cùng chính quyền địa phương góp công, góp của để giải phóng mặt bằng cho công trình trọng điểm quốc gia Dự án cao tốc Bắc - Nam.
Chung sức đồng lòng đưa dự án về đích đúng tiến độ
Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam qua Quảng Bình có chiều dài 126,43km. Đoạn Vũng Áng - Bùng có chiều dài khoảng 42,95km. Đoạn Bùng - Vạn Ninh có chiều dài 49,93km. Đoạn Vạn Ninh - Cam Lộ có chiều dài 33,55km. Trên địa bàn Quảng Bình có 8 nút giao, tổng diện tích đất chiếm dụng của các dự án thành phần khoảng 1.128,9ha. Diện tích rừng trên địa bàn tỉnh cần chuyển mục đích sử dụng 659,74ha. Có khoảng 3.772 hộ gia đình bị ảnh hưởng, trong đó có 551 hộ thuộc diện tái định cư. Khoảng 4.642 ngôi mộ bị ảnh hưởng, trong đó có 3.885 ngôi mộ phải di dời đến vị trí mới.
Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật bị ảnh hưởng, hệ thống đường dây 500kV có 13 vị trí; đường dây 220kV có 9 vị trí; đường dây 110kV có 4 vị trí giao chéo với tuyến cao tốc và nhiều hệ thống đường dây điện trung thế, hạ thế; hệ thống viễn thông đang được cập nhật. Bên cạnh đó, có 12 công trình hạ tầng như trụ sở UBND xã, trạm y tế, sân vận động, trường mầm non, chợ thuộc thị xã Ba Đồn và nhiều công trình hạ tầng như nhà văn hóa thôn, điểm trường mầm non, trường tiểu học... bị ảnh hưởng một phần hoặc toàn bộ.
UBND tỉnh Quảng Bình cho biết, đến nay việc giải phóng mặt bằng để bàn giao cho Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 đoạn qua địa phận tỉnh đã gần về đích. Các huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn có Dự án cao tốc Bắc - Nam đi qua đều đặt mục tiêu cao nhất việc giải phóng mặt bằng. Ngoài việc xem dự án là công trình trọng điểm quốc gia, thì lãnh đạo địa phương xác định: Dự án cao tốc Bắc - Nam hoàn thành là động lực để phát triển kinh tế, văn hoá xã hội, đảm bảo an ninh chính trị của địa phương.
Để thực hiện Dự án cao tốc Bắc - Nam, tỉnh Quảng Bình phải xây dựng 26 khu tái định cư (khu TĐC) với diện tích 69,13ha. Quy hoạch 13 khu nghĩa trang (khu NT) với diện tích 20,74ha bố trí cho 3.885 ngôi mộ phải di dời. Riêng 62 ngôi mộ tại xã Quảng Hợp, huyện Quảng Trạch, 80 ngôi tại thị xã Ba Đồn và 615 ngôi mộ tại huyện Lệ Thủy được UBND cấp huyện xác định di dời vào các khu nghĩa trang hiện có.
Một trong những địa phương ở Quảng Bình hiện có nhiều công trình trọng điểm quốc gia, công trình lớn của tỉnh phải giải phóng mặt bằng, tái định cư cho người dân là huyện Quảng Trạch. Cùng lúc, huyện Quảng Trạch phải tập trung giải phóng mặt bằng cho Dự án cao tốc Bắc - Nam, Dự án đường ven biển và đặc biệt Dự án nhiệt điện Quảng Trạch. Nhưng với quyết tâm thực hiện nhiệm vụ và chung sức đồng lòng của chính quyền địa phương và người dân, đến nay, Quảng Trạch là một trong những địa phương đã gần về đích việc bàn giao mặt bằng cho Dự án cao tốc Bắc - Nam.
Thăm hỏi, tặng quà động viên cho 29 hộ gia đình thuộc các khu tái định cư Dự án cao tốc Bắc - Nam, đoạn đi qua các xã: Quảng Hợp, Quảng Thạch, Quảng Lưu và Quảng Thanh, ông Nguyễn Chí Thắng - Bí thư Huyện uỷ Quảng Trạch thay mặt lãnh đạo địa phương đã lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và những khó khăn còn vướng mắc của các hộ dân. Từ đó huyện Quảng Trạch phối hợp với các sở, ban ngành giải quyết thấu tình đạt lý những vướng mắc từ cơ sở nên người dân vui mừng khi về nơi ở mới.
Tính đến nay, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình đã lập phương án, ban hành quyết định thu hồi đất và Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư được 28 đợt, cho 1.077 hộ gia đình để thực hiện Dự án cao tốc Bắc - Nam, với tổng số tiền đã phê duyệt gần 359 tỷ đồng; đã bàn giao mặt bằng được 25,29km/25,3km cho đơn vị thi công, đạt 99,9% kế hoạch. Riêng, về công tác giải phóng mặt bằng các khu tái định cư, đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và chi trả tiền cho các hộ gia đình, tổ chức tại 6 khu tái định cư, với 138/138 hộ gia đình, tổ chức nhận tiền, với tổng số 13,288 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch.
Lợi dụng được cấp vật liệu cho cao tốc Bắc – Nam để làm trái quy định 
Chậm di dời đường điện phục vụ cao tốc Bắc – Nam 
Sẽ hoàn thành 8 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc-Nam vào cuối năm nay 
