David Moyes: "Gã nhà quê" trên con đường danh vọng

1. Đó là ngày đầu tiên David Moyes đặt chân tới Manchester Utd, nhận nhiệm vụ thay thế huyền thoại Sir Alex Ferguson trong vai trò HLV trưởng. Từ ngày ở Everton đến khi làm "ông trùm" ở đội bóng vĩ đại bậc nhất nước Anh, Moyes vẫn thế. Hấp tấp, vội vàng, như thể hôm nay là ngày làm việc cuối cùng, đúng như triết lý của ông. Cái dáng vẻ tội nghiệp, quýnh quáng ấy nói lên tính cách và con người của Moyes. Sự khao khát luôn hừng hực cháy, như muốn ôm lấy tất cả, lĩnh trách nhiệm cho tất cả, và luôn sẵn sàng làm mọi thứ để đương đầu trong mọi thử thách. Và tính cách ấy thích hợp với Manchester Utd.

Lựa chọn của Sir Alex luôn phải có lý do. Ở Moyes, có hai điều mà Fergie coi trọng và cho rằng cần thiết cho Manchester Utd: phẩm giá và niềm đam mê. Phần lớn cổ động viên Manchester Utd chấp nhận Moyes, nhưng cũng có không ít ý kiến cho rằng ông không phù hợp. Đúng là Moyes không thể mang lại sự "quyến rũ", không tạo ra sức hút, đình đám như kiểu Mourinho, nhưng Moyes lại là sự lựa chọn hợp lý với tính cách và con người của ông. Ferguson đã nói nhiều lần khi được hỏi ai sẽ là người thay thế ông rằng: "Không ai được quyền đặt mình cao hơn đội bóng". Mourinho không đáp ứng được yêu cầu này. Ông quá kiêu ngạo để đặt mình phía sau ai đó, và cũng thừa kiêu ngạo để có thể nhận lời khuyên từ Ferguson. Điều đó sẽ phá hỏng quan hệ của CLB với người hâm mộ và ảnh hưởng cả đến lợi ích tập thể. Vậy Moyes là người như thế nào để có thể đáp ứng được tiêu chuẩn dường như chẳng có tí chuyên môn nào cả?

Moyes là người khiêm tốn, ít nói và trung thành. Suốt chục năm đến với bóng đá Anh, ông không thổ lộ chuyện cá nhân, không tâm sự những chuyện đời làm không khí điên đảo, cũng không viết tự truyện để giãi bày. Vì thế mà Moyes vẫn luôn là "một người quen bí ẩn", không ai biết được nhiều chuyện thâm cung bí sử của ông.

Hơn nữa, Moyes còn nổi tiếng với lòng nhiệt huyết, sự tận tụy mà không đòi hỏi, chưa một lần đòi tăng lương, với câu nói: "Tôi luôn muốn làm việc như đây là ngày cuối cùng của mình". Vì thế mà suốt gần 11 năm gắn bó với Everton, Moyes là người chi tiêu ít nhất trong tất cả các CLB từng tham dự giải Ngoại hạng Anh. Ông chỉ tiêu của Everton tổng cộng 16,9 triệu bảng (sau khi đã trừ tiền bán cầu thủ), con số không đủ để mua một cầu thủ hạng trung, chỉ bằng 1/3 số tiền Chelsea bỏ ra mua Fernando Torres (50 triệu bảng). Cũng trong quãng thời gian đó, Chelsea đã bỏ ra tới 521 triệu bảng để mua cầu thủ, và chính bản thân Manchester Utd cũng chi ra số tiền tương đương để tăng cường lực lượng.

2. Moyes hấp tấp khi đến sân vận động Old Trafford làm người ta nhớ lại hình ảnh của chính ông cách đây hơn một thập kỷ. Năm 2002, khi đang dẫn dắt Preston North End, Chủ tịch Bill Kenwright gọi điện cho Moyes trong một ngày mưa dầm dề, mời ông đến nhà riêng ở London nói chuyện. Khi đó, Moyes đang lái xe từ Preston đến Bristol để xem cầu thủ Nathan Ellington thi đấu nhằm mang về cho đội bóng của mình. Sau trận đấu, Moyes hì hục lái xe từ Bristol đến London để gặp Chủ tịch Bill Kenwright trong vòng 1 giờ. Sau đó là hành trình từ London trở lại Preston. Trong 1 ngày, Moyes cất công tự lái xe đi quãng đường gần 1.000 km với sự phấn khích và nhiệt huyết tột cùng. Tính cách ấy được Moyes thể hiện ở Everton một cách chân xác nhất, kéo dài suốt 11 năm ở đây.

Sự nghiệp HLV dường như là định mệnh với Moyes, bất chấp ông là một hậu vệ đẳng cấp với 20 năm thi đấu. Năm 1986, khi Sir Alex tiếp quản Manchester Utd, thì lúc đó Moyes cũng bắt đầu nghiệp cầm quân. Đây thực sự là một câu chuyện bí ẩn hiếm hoi mà ít người biết đến. Câu chuyện này được kể lại bởi một cầu thủ nghiệp dư có tên Garry Ford, thành viên của đội bóng mà Moyes huấn luyện, và nó chỉ được tiết lộ khi ông trở thành HLV trưởng của Manchester Utd. Năm 1986, khi mới 23 tuổi, là đội trưởng của CLB Bristol City, Moyes đã bắt đầu làm HLV khi nhận lời dẫn dắt đội bóng nghiệp dư Brunel Glazing thi đấu ở giải hạng 5 khu vực. Mỗi tuần 2 buổi tập luyện, đội bóng của Moyes bất bại trên sân nhà ở giải đấu này và giành chức vô địch. Và điều đáng nói là dù Moyes dẫn dắt đội bóng nhưng ông không nhận lương, từ chối và vắng mặt trong mọi cuộc vui của đội trong các quán rượu.

Garry Ford nói: "Trận đấu quyết định đến chức vô địch của Brunel, chúng tôi bị dẫn 0-2 sau hiệp 1. Ông ấy (Moyes) đã bước vào phòng thay đồ, truyền cho chúng tôi niềm tin và niềm cảm hứng bằng những câu chuyện, những lời tâm sự chân thành. Trận đó chúng tôi thắng ngược 3-2. Ngay từ khi ấy, tôi đã biết rằng Moyes sẽ là một HLV đại tài". Thực tế, Moyes đã là HLV ở CLB quyền lực nhất làng bóng đá Anh và cả thế giới. Và điều quan trọng là sự nghiệp huấn luyện của Moyes không phải là 11 năm ở Everton, không phải là ngày ông đến dẫn dắt Preston North Ends năm 1998 mà đã kéo dài 27 năm, từ khi Moyes mới 23 tuổi.

Những dấu ấn của Moyes khi ở đội bóng nghiệp dư Brunel vẫn còn lại. Sau khi chính thức nắm quyền ở Manchester Utd, bình luận viên của kênh BBC, Phill Tottle đã tìm về Brunel Glazing ở làng Alveston phía Nam Gloucestershire. Những kỉ niệm về Moyes vẫn còn nguyên. Những người cũ, những địa điểm đội bóng thường lui tới, và cả nơi Moyes từng đứng chỉ đạo đội bóng khi mới 23 tuổi… Tất cả vẫn được lưu giữ như một sự trân trọng tuyệt đối của một đội bóng không bao giờ được nhắc đến, nếu không có Moyes.

Tuy nhiên, không phải vì thế mà Moyes là một người chỉ biết im lặng. Ông đã từng gây sốc khi vác đơn kiện học trò, chính là Wayne Rooney. Bất chấp điều tiếng, bất chấp cả việc lần đầu tiên có một HLV đi kiện cầu thủ, Moyes đã làm cái việc xưa nay chưa từng có để răn dạy cậu học trò mới lớn. Năm 2004, tờ Dailymail tiết lộ một thông tin trong cuốn tự truyện của Rooney (My Story So Far) cho rằng, việc anh chuyển đến Manchester Utd là do tác động của Moyes. Chính Moyes là người đã ép anh phải ra đi, thậm chí có cả sự tác động đến gia đình, và cả Coleen McLoughlin, vợ chưa cưới của Rooney.

Ngay lập tức, Moyes nhận những lời chỉ trích thậm tệ, bởi khi đó Rooney là một thần đồng, một viên ngọc quý của Everton. Việc Rooney ra đi đã gây ra một là sóng phản đối dữ dội, thậm chí có cả những lời đe dọa từ các tổ chức mafia nhằm vào Rooney nếu cầu thủ này rời Everton. Trước sự xúc phạm ghê gớm đó, Moyes quyết định khởi kiện và Rooney đã phải nhận phần thất bại. Rooney phải xin lỗi công khai, sửa lại bản in cuốn sách trong lần tài bản và đền bù án phí và danh dự cho Moyes khoảng 500.000 bảng. Tuy nhiên số tiền đó đã được Moyes chuyển thẳng vào ủng hộ quỹ các cựu cầu thủ Everton.

3. Manchester Utd không còn Sir Alex sẽ mất đi sự hấp dẫn, sức hút vốn có. Nhưng triều đại nào cũng phải đến lúc kết thúc theo cách này hay cách khác. Và sự kết thúc luôn là điểm bắt đầu cho một kỷ nguyên mới. Đừng nói rằng Moyes không mang lại điều gì hay ho. Bởi ngay cá tính của ông cũng là một điều đặc biệt. Một đội bóng chịu chi, bỏ tiền ra mua sao có thể thành công. Nhưng đâu đó vẫn vo ve những lời bất thuận. Manchester Utd là đội bóng lớn, cũng từng chịu chi. Nhưng bây giờ, với Moyes có thể “Quỷ đỏ” sẽ là một thực thể khác, một gã khổng lồ không bạo chi nhưng vẫn thành công. Và tất cả được đặt vào tay Moyes, với sự tin tưởng tuyệt đối.

Quy luật hiện nay là phải mua nhiều, thành công mới tới. Nhưng đôi khi sự khác biệt, niềm tin, sự nhẫn nại lại có giá trị không tưởng. Mà Moyes dường như là người được sinh ra để kiên nhẫn, để xây dựng nên những pháo đài từ đôi bàn tay trắng. Đó là con đường khó khăn nhất, nhưng lại mang đến niềm hạnh phúc trọn vẹn nhất.

Và Moyes luôn biết cách để đi trên con đường đó…