Dàn xếp trong bóng đá: Cuộc khủng hoảng toàn thế giới

Tuần qua, câu chuyện về 13 cầu thủ Ninh Bình, trong đó có cả tuyển thủ quốc gia lẫn thành viên đội tuyển U23, tham gia dàn xếp tỷ số khiến dư luận nổi sóng. Câu chuyện này chẳng có gì mới, nhưng chính vì không có gì mới nên nó trở thành sự việc trầm trọng. Không chỉ ở Việt Nam, hiểm họa dàn xếp tỷ số đã trở thành căn bệnh trầm kha lan tràn khắp thế giới.

1. Đã từ rất lâu rồi, thể thao nói chung và bóng đá nói riêng phải đối mặt với 2 vấn nạn: dàn xếp, cá độ bóng đá bất hợp pháp và vấn nạn doping. Trong đó, dàn xếp, cá độ được xem như điểm mấu chốt, có thể dẫn đến sự suy vong của một nền bóng đá, thậm chí là ảnh hưởng đến nền kinh tế. Nghe qua có vẻ hơi quá mức, nhưng quả thật ở những nước cá cược thể thao là hợp pháp thì đó là một nguy cơ khủng khiếp.

Từ hơn 1 thập kỉ qua, những trận đấu bị dàn xếp xuất hiện ở khắp nơi, từ các nền bóng đá nhỏ đến những nơi bóng đá được coi là ngành công nghiệp hái ra tiền, và nó đã dìm chết khá nhiều nạn nhân. Các cơ quan chức năng  như FIFA, Interpol… đã điều tra và xác định rằng, điểm nóng của những hoạt động tội phạm có tổ chức trong dàn xếp cá độ bóng đá bất hợp pháp chính là Đông Nam Á. "Khoảng 90% nguồn tiền cá cược bất hợp pháp đổ vào bóng đá diễn ra ở Đông Nam Á như Malaysia, Singapore. Tại đó, họ đặt cược vào tất cả các trận đấu, đặc biệt là bóng đá châu Âu. Các hoạt động tội phạm bắt nguồn từ đó và gây ảnh hưởng đến cả những giải bóng đá lớn", Chris Eaton, một cựu quan chức Interpol, người đứng đầu cơ quan điều tra an ninh của FIFA cho biết.

Đây là phát biểu trong ngày FIFA cam kết đầu tư 20 triệu euro để thành lập một đơn vị Interpol ở Singapore nhằm phục vụ mục đích điều tra, khống chế nạn dàn xếp, cá độ bóng đá bất hợp pháp ở khu vực châu Á.

Dàn xếp trong bóng đá: Cuộc khủng hoảng toàn thế giới ảnh 1
Bóng đá đang bị chi phối bởi những nhóm tội phạm.

Eaton khẳng định rằng những kẻ dàn xếp kết quả thường nhằm vào các cầu thủ có nợ nần cờ bạc, các cầu thủ ở các nước nghèo, có nhận thức kém, phụ thuộc vào vị trí thi đấu, ảnh hưởng trong đội bóng. Theo Hiệp hội Xổ số thế giới, tổ chức xổ số thế giới có thẩm quyền, đã có khoảng 90 tỷ euro được đổ vào cá cược bóng đá hợp pháp mỗi năm.

Tuy nhiên, có một khoản tiền ước tính tương đương là 90 tỷ euro chảy ngầm trong hệ thống cá độ bóng đá bất hợp pháp. Khi con số này được đưa ra, Eaton tuyên bố chắc chắn: đây là những con số không đầy đủ và chưa chính xác, bởi số tiền thật chảy trong hệ thống bất hợp pháp còn lớn hơn nhiều lần, thậm chí có thể lên đến trên 200 tỷ euro một năm.

Với những con số kinh khủng ấy, rõ ràng rất nhiều trận đấu bóng đá trên khắp thế giới bị dàn xếp, qua đó có thể lôi kéo hàng trăm, thậm chí hàng ngàn cầu thủ tham gia. Khi đó, các trận đấu bóng đá sẽ trở thành những trò hề, những màn kịch đỉnh cao nhưng vô cùng thô thiển. Ông Sepp Blatter, Chủ tịch FIFA phải than thở trong cuộc họp liên kết hằng năm với Interpol: "Nếu tình hình này không được ngăn chặn, các cổ động viên sẽ tẩy chay bóng đá. Chẳng ai muốn đi xem một trận đấu đã được sắp đặt trước".

2. Nhưng dù có chống, có tốn kém rất nhiều tiền của, hằng năm có hàng trăm vụ án dàn xếp tỷ số diễn ra, thì vấn nạn này vẫn không ngừng, thậm chí còn tăng lên chóng mặt với quy mô ngày một lớn.

Tại Thổ Nhĩ Kì mới đây, 30 cầu thủ, huấn luyện viên và quan chức cấp cao, trong đó có 2 vị Chủ tịch CLB và 1 cựu Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá quốc gia đã bị bỏ tù vì sắp đặt một số trận đấu ở giải VĐQG và cúp quốc gia nước này. Ở Hàn Quốc, cảnh sát mới truy tố 55 cầu thủ chuyên nghiệp trong vụ án bê bối dàn xếp tỷ số lớn nhất trong lịch sử. Trong số đó, có 10 cầu thủ nhận án cấm thi đấu vĩnh viễn. Sự việc nghiêm trọng đến mức, BTC giải K-League còn sử dụng các nghiệp vụ điều tra nói dối để phát hiện, theo dõi một số lượng lớn cầu thủ khác.

Tại Phần Lan, gần 20 cầu thủ bị bắt giữ trong cuộc điều tra mở rộng vụ án hai anh em cầu thủ người Zambia thi đấu cho một CLB đã nhận 50.000 euro để dàn xếp kết quả một số trận đấu. Ở các nước như Đức, Italia, Hungaria, El Salvador, Israel, Trung Quốc, Thái Lan, Hy Lạp… đều xảy ra những vụ bê bối dàn xếp và hiện tại vẫn đang được điều tra với tổng số 84 cầu thủ, quan chức dính líu.

Trong một trận đấu giữa U20 Argentina và Bolivia diễn ra tháng 12, tổ trọng tài người Hungaria cũng bị bắt giữ điều tra vì cho bù giờ hơn 10 phút, nhằm phục vụ cho một tổ chức cá cược, đặt cửa sẽ có bàn thắng trong quãng thời gian cuối trận.

Và đỉnh cao là tại Malaysia, trong quãng thời gian từ 2009 đến 2012, cảnh sát nước này đã bắt giữ trên 100 cầu thủ có nghi ngờ dính líu đến các trận đấu bị dàn xếp ở nhiều giải đấu trong nước và quốc tế. Giải bóng đá tại Zimbabwe thậm chí còn nổ tung với bản danh sách dài các trận đấu chi tiết bị dàn xếp từ năm 2007 đến năm 2010.

Theo tuyên bố từ một cựu HLV đội tuyển quốc gia nước này (được giấu tên), các cầu thủ của ông trong chuyến thi đấu châu Á đã được trả 1.000 USD mỗi trận để dàn xếp một số tỷ lệ cá cược.  Kẻ chủ mưu trong những vụ bê bối ở đội tuyển Zimbabwe là một người Singapore có tên Wilson Raj Perumal. Hắn đã mua chuộc nhiều cầu thủ để thay đổi kết quả các trận đấu của đội Zimbabwe trong các trận đấu gặp Thái Lan, Malaysia, Syria vào các năm 2008, 2009.

Cũng chính Wilson Raj Perumal đã "mua đứt" 11 cầu thủ để thay đổi kết quả và một số chi tiết tỷ lệ độ trong các trận đấu tại giải VĐQG Phần Lan. Các quan chức FIFA và Interpol cho rằng, Wilson Raj Perumal cũng chính là kẻ đã dàn xếp các trận đấu của đội tuyển Togo trước Bahrain (tháng 9/2010).

Ernest (Maphepha) Sibanda, một cựu HLV của Zimbabwe đã tiết lộ với các nhà điều tra rằng, trong trận đấu ở Malaysia vào tháng 8/2007 (trong tour du đấu của đội), đội đã gặp 4 người đàn ông tại sân bay, dẫn đầu là người có tên Rajah. Ban đầu cả đội tưởng là nhân viên an ninh, và họ cùng ở lại khách sạn với đội tuyển. Đêm đầu tiên ở khách sạn, 4 người đàn ông này đã đến phòng của các cầu thủ và nói rằng, hắn ta là một "đại lí cá cược".

Dàn xếp trong bóng đá: Cuộc khủng hoảng toàn thế giới ảnh 2

Rajah đã nói chuyện rất nhiều với cầu thủ, với những thỏa thuận rõ ràng: trận đầu tiên họ sẽ được nhận từ Rajah mỗi cầu thủ 1.000 USD, các quan chức là 1.500 USD (được trao vào giờ nghỉ giữa hai hiệp), và sau khi chuyến đi kết thúc, mỗi cầu thủ sẽ nhận nốt 5.000 đến 6.000 USD, còn các quan chức có thêm 7.000 đến 8.000 USD nữa.

Elliot Kasu, một thành viên của Liên đoàn Bóng đá Zimbabwe phát hiện và lập tức gửi lên FIFA yêu cầu xử phạt. Và sau khi vụ việc được đưa ra ánh sáng, người ta mới phát hiện ra rằng, đây là một hệ thống, và có nhiều đầu mối, nhiều tổ chức thao túng bóng đá nước này.

3. Không chỉ là những scandal "nội địa", những nhóm cá cược bất hợp pháp còn vươn vòi bạch tuộc sang các giải đấu lớn ở châu Âu. Đây là câu chuyện không hề cũ, nhưng có một cách hoạt động của một nhóm tội phạm Malaysia khiến nhiều người phải sững sờ vì sự tinh vi, cũng như "kì lạ" của nó. Cảnh sát Anh đã bắt giữ một số kẻ chủ mưu phá hỏng các giàn đèn của sân vận động vào cuối những năm 1990 đầu những năm 2000. Đòn đánh quyết định là cuộc bao vây ở sân The Valley của Charlton Athletic trong trận họ tiếp Liverpool. Tổng cộng có trên 8 trận đấu đã bị bọn tội phạm làm hỏng giàn đèn. Trong những vụ việc đó, có sự hỗ trợ đắc lực của hệ thống an ninh sân bãi.

Sau nhiều lần xảy ra sự việc như vậy, cảnh sát Anh đã bí mật rình sẵn ở sân The Valley, bắt giữ người đàn ông có tên Wai Yuen Liu cùng 2 trợ thủ khác khi họ đến sân The Valley vào buổi tối ngày 10/2/1999. Cùng 1 người trên xe hơi, có tổng cộng 4 kẻ đã bị bắt khi chuẩn bị kế hoạch để phá 8 trận đấu khác. Sau khi tiến hành khai thác, họ nói rằng trong danh sách có 2 trận đấu tại Premier League và 7 trận ở giải hạng Nhất nằm trong kế hoạch. Mỗi người giám sát an ninh sân vận động được đút lót 20.000 bảng để hỗ trợ.

M.Firth, nhân viên ở sân Selhurst Park (Wimbledon), một nhân viên ở sân Upton Park (West Ham) đã nhận khoảng 5.000 bảng để cho những người Malaysia vào phá giàn đèn. Khi đó, một nhóm tội phạm nữa bị bắt đều là người Malaysia : Eng Hwa Lim (35 tuổi), Chee Kew Ong (49).

Sở dĩ có kế hoạch quái dị này là hệ thống tỷ lệ cá cược châu Á. Nếu sau hiệp 1, diễn tiếp trận đấu có lợi cho nhà cái, nhưng có chiều hướng bất lợi ở thời gian còn lại của hiệp 2, họ sẽ tiến hành làm hỏng toàn bộ giàn đèn, buộc trận đấu phải hoãn lại. Theo quy định đặt cược, sau khi trọng tài thổi còi bắt đầu hiệp 2, kết quả trận đấu đã có hiệu lực. Với cách thức này, bọn tội phạm đã thu về những khoản tiền cực lớn sau mỗi trận đấu.

Bóng đá vẫn hằng ngày đấu tranh với nạn dàn xếp tỷ số, nhưng đó là cuộc chiến lâu dài, trường kì và rất khó để đi đến hồi kết. Khi đó, chống tiêu cực vẫn là một nhiệm vụ mà tất cả những người có liên quan đến bóng đá đều phải theo đuổi.

Dàn xếp trong bóng đá: Cuộc khủng hoảng toàn thế giới ảnh 3
Vụ Calciopoli gây chấn động bóng đá Italia năm 2006.
Lê Giang

Các tin khác

Bỏ quy định cấm hát nhép, cơ hội cho những ca sĩ giả

Bỏ quy định cấm hát nhép, cơ hội cho những ca sĩ giả

Lâu nay, việc một số ca sĩ hát nhép khi lên sân khấu đã bị công chúng lên án vì họ không có thực lực. Thế nhưng, Nghị định 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn, vừa được ban hành đã bỏ quy định cấm hát nhép khi biểu diễn nghệ thuật. Nhiều người lo ngại quy định mới sẽ tạo điều kiện cho những ca sĩ “thích” hát nhép…
Bất cập trong quản lý phát hành phim trên mạng

Bất cập trong quản lý phát hành phim trên mạng

Câu chuyện mới nhất làm nóng dư luận là 2 bộ phim “Vũ điệu tử thần” và “Những người viết huyền thoại” mới đây “tự dưng” được phát hành trên kênh Netflix - một nền tảng xem phim có trả phí nổi tiếng của Mỹ.
Cần thay đổi tư duy tổ chức Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc

Cần thay đổi tư duy tổ chức Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc

Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc 5 năm diễn ra một lần, nhưng năm nay đã xảy ra hiện tượng xước tranh, mất tượng… Giới họa sĩ và công chúng yêu hội họa thất vọng và bất bình. Đó còn chưa kể đến câu chuyện chất lượng của triển lãm, cũ và nhàm. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc được tổ chức đúng với giá trị phải có? Phóng viên Chuyên đề Cảnh sát toàn cầu đã có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu, phê bình nghệ thuật Vũ Huy Thông về thực trạng này.
Đằng sau màn chơi lớn của tân binh Bình Định

Đằng sau màn chơi lớn của tân binh Bình Định

Mới trở lại V-League sau 12 năm vắng bóng, Bình Định đã chiêu mộ hàng loạt tân binh ấn tượng. Người ta nói đội bóng đất võ chơi lớn, thậm chí là chơi trội so với nhiều ông lớn trên thị trường chuyền nhượng trước mùa giải năm nay. Nhưng ít ai biết rằng  từ hai năm trước, Bình Định đã sẵn sàng cho cuộc chơi lắm tiền nhiều của này với kế hoạch dài hơi cùng tiềm lực tài chính, để qua đó hiện thực hoá tham vọng của đội bóng.
Người đắm đuối với "dòng tranh Hàng Trống"

Người đắm đuối với "dòng tranh Hàng Trống"

Sau khi xuất bản cuốn "Dòng tranh dân gian Kim Hoàng vào năm 2019, nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa lại vừa cho ra mắt cuốn sách "Dòng tranh dân gian Hàng Trống", một dòng tranh dân gian độc đáo nhất của Hà Nội. Tranh dân gian đang hồi sinh từ những con người tâm huyết và yêu văn hóa dân gian như nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa.
Bùi Thị Thu Thảo và hành trình vượt khó của "nữ hoàng"

Bùi Thị Thu Thảo và hành trình vượt khó của "nữ hoàng"

Trong đoàn đại biểu của Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X vừa tổ chức tại Hà Nội tuần qua, có 2 vận động viên, đó là Đoàn Văn Hậu (Bóng đá), Bùi Thị Thu Thảo (Nhảy xa).
Nhóm Action C, đam mê làm phim về đề tài Công an

Nhóm Action C, đam mê làm phim về đề tài Công an

Họ đều là những người làm phim chuyên nghiệp, đến với nhau vì đam mê. Những lúc rảnh rỗi, họ cùng nhau làm những clip ngắn để giải trí, thế nhưng nhờ sự đầu tư công phu và tâm huyết, cùng tài năng võ thuật thực sự của những thành viên mà nhóm Action C đã tạo được những clip có sức hấp dẫn riêng, đặc biệt là đề tài về Công an.
Hồng Lĩnh Hà Tĩnh liệu có trở thành thế lực ở V..League 2021?

Hồng Lĩnh Hà Tĩnh liệu có trở thành thế lực ở V..League 2021?

Gần 3 thập kỷ, bóng đá Hà Tĩnh nép mình trước cái bóng khổng lồ của người hàng xóm Sông Lam Nghệ An. Nhưng thời thế đổi thay. Sự xuất hiện của Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, theo một cách đặc biệt, đang giúp người hâm mộ bóng đá nơi đây có được một niềm tự hào.
Rapper và Gangster - Hai đầu sợi xích

Rapper và Gangster - Hai đầu sợi xích

Làng giải trí Mỹ cách đây hơn một năm có dịp ồn ào vì chuyện rapper nổi tiếng Takeshi 69 (tên thật Daniel Hernandez) đã phải hầu toà vì tội hành hung bạn gái. Trước đó, cả toà án và công luận đều tin rằng, Takeshi 69 là thành viên của băng đảng Nine Trey Gansta Bloods khét tiếng ở Brooklyn, New York.
Một SEA Games bớt… nặng nề

Một SEA Games bớt… nặng nề

40 môn với 520 nội dung là số lượng mà SEA Games 31 với chủ nhà Việt Nam chốt lại. Nhìn từ đó, người ta thấy được một kỳ SEA Games mà số lượng môn Olympic cao nhất trong lịch sử. Rất nhiều môn thi đấu "trời ơi đất hỡi" đã bị lược bỏ, tránh tình trạng vận động, o bế cho chủ nhà đứng nhất toàn đoàn như nhiều quốc gia khác từng làm trước đó.
Sân khấu nhạc kịch "nóng" trở lại

Sân khấu nhạc kịch "nóng" trở lại

Những ngày tháng 11 này, sân khấu nhạc kịch Hà Nội "nóng" với hai vở diễn được chờ đợi, "Những người khốn khổ" của Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam và "Tôi đọc báo sáng nay" của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long. Đó là một tín hiệu vui cho sân khấu nhạc kịch nước nhà khá lâu im ắng.
Bóng đá Hải Phòng, Quảng Ninh và cú trượt dài

Bóng đá Hải Phòng, Quảng Ninh và cú trượt dài

Từng là địa phương sở hữu các CLB thế lực một thời của bóng đá Việt Nam, nhưng giờ đây Hải Phòng và Quảng Ninh đều đang loay hoay tìm hướng phát triển bóng đá trong tương lai. Không có tầm nhìn dài hạn, đầu tư theo cảm hứng,... khiến cho trận derby máu lửa ngày nào của vùng Đông Bắc càng ngày càng đìu hiu cả trên sân cỏ lẫn khán đài.
Cử tạ Việt Nam với quả tạ ngàn cân

Cử tạ Việt Nam với quả tạ ngàn cân

6 tháng trước khi Olympic 2020 diễn ra “bù” tại Tokyo, cử tạ Việt Nam nhận tin sét đánh: Nguyễn Thị Thu Trang và Bùi Đình Sáng bị cấm thi đấu 4 năm vì dương tính với doping.
Kiatisak và ân tình với bầu Đức

Kiatisak và ân tình với bầu Đức

"Tôi bắt Kiatisak lúc nào mà chẳng được", bầu Đức của Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) đã nói như thế cách đây 5 năm. Và quả thực, đúng là chỉ sau 1-2 cú điện thoại, bầu Đức đã nhận được cái gật đầu của Kiatisak Senamuang. Đáng nói hơn, ông làm như vậy là để… chiều những cầu thủ trẻ tại HAGL hiện tại.
Đạo, nhái trong nghệ thuật, chưa bao giờ là chuyện cũ

Đạo, nhái trong nghệ thuật, chưa bao giờ là chuyện cũ

Đạo, nhái trong nghệ thuật, chuyện không mới, nhưng chưa khi nào cũ. Mặc dù báo chí đã nhiều lần lên tiếng nhưng xem ra công chúng vẫn tiếp tục đau đầu về những thông tin liên quan đến đạo đức, lòng tự trọng của một số người làm nghệ thuật.