Lần đầu tiên lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước có cuộc gặp chính thức
PV: Xin Đại sứ chia sẻ về ý nghĩa của chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm? Theo Đại sứ, chuyến thăm này sẽ mang tới những cơ hội và kỳ vọng ra sao?
Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Manila từ ngày 31/5 - 1/6. Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước mang ý nghĩa lịch sử bởi lần đầu tiên một Tổng Bí thư của đảng Cộng sản Việt Nam thăm Philippines, đồng nghĩa với việc lần đầu tiên lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước có cuộc gặp chính thức.
Chuyến thăm càng có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Đây sẽ là cơ hội để hai bên cùng nhìn lại chặng đường hợp tác trong nửa thế kỷ qua và quan trọng hơn là thống nhất những định hướng, mục tiêu trong 50 năm tiếp theo và xa hơn nữa.
Dự kiến, chương trình nghị sự của chuyến thăm sẽ bao trùm toàn diện các lĩnh vực trong quan hệ song phương, từ thương mại, văn hóa đến quốc phòng - an ninh, cũng như hợp tác trong khuôn khổ ASEAN và tại các diễn đàn đa phương, bao gồm Liên hợp quốc. Thông qua chuyến thăm này, hai bên sẽ có cơ hội đánh giá thực chất những thành tựu đã đạt được, đồng thời cùng hoạch định hướng đi cho quan hệ Philippines - Việt Nam trong tương lai.
Nền tảng quan hệ hai nước rất vững chắc
PV: Theo Đại sứ, đâu là những thành tựu nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam - Philippines suốt 50 năm qua?
Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Trong 50 năm qua, quan hệ giữa Philippines và Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. Một trong những thành tựu nổi bật nhất là giao lưu nhân dân ngày càng sôi động. Riêng phía Philippines đã ghi nhận gần 430.000 lượt công dân đến Việt Nam, trong khi khoảng 33.500 lượt khách du lịch Việt Nam đã tới Philippines. Đây là những con số rất đáng khích lệ, phản ánh sự gắn kết ngày càng sâu sắc giữa người dân hai nước.
Nếu cách đây 10-15 năm, hành khách di chuyển giữa hai nước thường phải quá cảnh qua một điểm trung gian, thì hiện nay đã có nhiều đường bay thẳng kết nối các thành phố của Philippines với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Philippines cũng khuyến khích các hãng hàng không Việt Nam tiếp tục mở rộng mạng lưới đường bay nhằm thúc đẩy hơn nữa giao lưu nhân dân.
Trong lĩnh vực giáo dục, hợp tác song phương cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Ngày càng có nhiều sinh viên Philippines lựa chọn Việt Nam để theo học các chương trình đại học, sau đại học và nghiên cứu sinh - điều hiếm thấy trong quá khứ. Ngược lại, sinh viên Việt Nam cũng sang Philippines tham gia các chương trình thực tập và hoàn thành một phần chương trình học tập tại các cơ sở giáo dục của Philippines.
Về hợp tác quốc phòng – an ninh, năm ngoái, lực lượng Cảnh sát biển Philippines và Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức các chuyến thăm, trao đổi đoàn lẫn nhau, thể hiện mong muốn tăng cường hợp tác an ninh giữa hai nước. Trong năm nay, Philippines dự kiến tiếp nhận các sĩ quan thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam tham gia khóa đào tạo tiếng Anh. Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng tiếp tục mở các khóa học tiếng Việt dành cho quân nhân Philippines.
Không chỉ trong lĩnh vực đào tạo, hợp tác giữa lực lượng vũ trang hai nước còn được mở rộng sang các hoạt động giao lưu thể thao. Việt Nam dự kiến đăng cai một giải bóng chuyền dành cho quân đội các nước ASEAN trong thời gian tới, qua đó tạo thêm cơ hội tăng cường giao lưu và hiểu biết lẫn nhau giữa các quân nhân trong khu vực.
Kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ song phương. Nhiều tập đoàn lớn của Philippines đang đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực thực phẩm, năng lượng tái tạo, phát triển hạ tầng và phân phối nước sạch. Bên cạnh đó, một lĩnh vực hợp tác mới đầy tiềm năng đang được hai bên thúc đẩy là vận hành và khai thác cảng biển quốc tế. Nhiều doanh nghiệp Philippines có kinh nghiệm quản lý các cảng quốc tế tại nhiều quốc gia trên thế giới. Việt Nam đã bày tỏ mong muốn hợp tác với các doanh nghiệp này thông qua các liên doanh nhằm nâng cao năng lực khai thác cảng biển và mở rộng kết nối hàng hải quốc tế.
Về văn hoá, nhân chuyến thăm này, công chúng Philippines sẽ lần đầu tiên được thưởng thức nghệ thuật múa rối nước - loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của Việt Nam. Đoàn nghệ thuật Việt Nam dự kiến biểu diễn tại khu vực Intramuros ở Thủ đô Manila - trung tâm lịch sử có từ thời thuộc địa Tây Ban Nha. Đây là địa điểm rất phù hợp bởi cả hai đều mang giá trị lịch sử và chiều sâu văn hóa lâu đời. Sự kết hợp này không chỉ góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước mà còn làm phong phú thêm các hoạt động giao lưu văn hóa nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Điều tôi muốn nhấn mạnh là nền tảng quan hệ giữa hai nước hiện nay rất vững chắc. Chính vì vậy, chúng ta đã sẵn sàng để bước sang giai đoạn phát triển mới, đưa quan hệ Philippines - Việt Nam lên tầm cao hơn trong những năm tới.
Đặt mục tiêu kim ngạch thương mại vượt 10 tỷ USD
PV: Trong bối cảnh hợp tác kinh tế song phương đang phát triển tích cực, Đại sứ nhìn nhận đâu là những cơ hội để tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa hai nước?
Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Sắp tới, một diễn đàn doanh nghiệp song phương sẽ được tổ chức nhân dịp đoàn doanh nghiệp Việt Nam tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sang thăm Philippines. Đây sẽ là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác mới.
Hiện rất nhiều doanh nghiệp Philippines đang đầu tư mạnh tại Việt Nam và chúng tôi cũng chứng kiến sự hiện diện ngày một rõ nét của doanh nghiệp Việt Nam tại Philippines. Không gian hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Philippines còn rất rộng mở. Hoạt động thương mại thông thường có thể thay đổi theo thị hiếu tiêu dùng hoặc biến động của thị trường. Tuy nhiên, khi các tập đoàn lớn đầu tư trực tiếp, xây dựng cơ sở hạ tầng hoặc triển khai các dự án dài hạn, điều đó tạo nên nền tảng vững chắc hơn cho quan hệ kinh tế song phương.
Hiện kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Philippines ở mức 8,3 tỷ USD. Chúng tôi hy vọng con số này sẽ sớm vượt mốc 10 tỷ USD trong những năm tới. Tôi cho rằng mục tiêu này hoàn toàn khả thi bởi hiện nay hai bên đang tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác mới bên cạnh các lĩnh vực thương mại truyền thống.
Việt Nam là nguồn cung gạo quan trọng đối với Philippines. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp Philippines đang tham gia vào chuỗi cung ứng công nghiệp của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, với các linh kiện được sản xuất tại Philippines và tích hợp vào các sản phẩm hoàn thiện được lắp ráp tại Việt Nam.
Trong tương lai, chúng tôi tin rằng kinh tế biển xanh sẽ mở ra những dư địa hợp tác rất lớn. Việt Nam và Philippines được kết nối bởi một vùng biển rộng lớn với nhiều nguồn tài nguyên còn nhiều tiềm năng khai thác. Điều quan trọng là hai bên cùng tiếp cận vấn đề trên cơ sở khoa học. Các nhà khoa học biển và chuyên gia sinh học biển của hai nước đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo tồn tài nguyên, đồng thời bảo đảm người dân có thể hưởng lợi từ việc khai thác bền vững các nguồn lực tự nhiên.
Trong 10 năm tới, chúng tôi kỳ vọng thương mại và đầu tư giữa hai nước sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh. Philippines cũng mong muốn các hãng hàng không Việt Nam mở thêm các đường bay và tăng tần suất khai thác không chỉ tới Manila mà còn tới các cửa ngõ khác của Philippines. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân và phát triển du lịch song phương.
Về mặt văn hóa, người Việt Nam và người Philippines có nhiều điểm tương đồng. Cả hai dân tộc đều thuộc không gian văn hóa châu Á nên du khách gần như không gặp trở ngại lớn khi tiếp cận đời sống và phong tục của nhau. Chúng tôi cũng đặc biệt coi trọng các chương trình trao đổi sinh viên giữa các trường đại học của hai nước. Đây chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của quan hệ song phương trong tương lai. Nếu một sinh viên Philippines học tập tại Việt Nam trong 3 hoặc 4 năm, họ sẽ hình thành sự gắn bó đặc biệt với đất nước và con người Việt Nam, trở thành những “đại sứ nhân dân” của quan hệ Philippines – Việt Nam.
Tương tự, những sinh viên Việt Nam học tập tại Philippines cũng sẽ xây dựng mối liên hệ sâu sắc với đất nước chúng tôi sau nhiều năm sinh sống và học tập. Vì vậy, chúng tôi rất lạc quan rằng hai nước đang từng bước xây dựng nền tảng cho tương lai thông qua việc đầu tư vào thế hệ trẻ và tăng cường kết nối giữa nhân dân hai nước.
Ấn tượng với quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
PV: Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới với những thay đổi mạnh mẽ. Đại sứ nhận định như thế nào về những chủ trương, định hướng mà Đảng và Nhà nước Việt Nam đặt ra?
Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Chúng ta đã chứng kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tích cực triển khai các chính sách đối ngoại. Là một nhà ngoại giao, tôi thấy Việt Nam hiểu rất rõ rằng không quốc gia nào có thể phát triển trong trạng thái đơn độc. Việt Nam muốn xây dựng các quan hệ đối tác mạnh mẽ hơn, không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn cầu. Chúng tôi hy vọng rằng thông qua chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm tăng cường quan hệ đối tác với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam sẽ có thể duy trì sự tăng trưởng và đóng góp vào sự phát triển của khu vực khi tiến lên phía trước, vượt qua những thách thức mà chúng ta đang phải đối mặt.
Tôi cũng theo dõi rất sát hoạt động của các nhà lãnh đạo Việt Nam và nhận thấy các cuộc họp do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì đều diễn ra với sự tham gia của nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, từ lãnh đạo cấp cao cho tới các cấp cơ sở. Đây là minh chứng cho thấy các nhà lãnh đạo Việt Nam sẵn sàng lắng nghe người dân, sẵn sàng tham gia với người dân. Qua đó, chính phủ có thể hiểu rõ hơn nhu cầu xã hội và thực hiện các cam kết nhằm nâng cao đời sống nhân dân.
Tôi cũng rất ấn tượng với quyết tâm của lãnh đạo Việt Nam trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chúng ta đang chứng kiến bối cảnh chính trị phức tạp ở Trung Đông khiến tất cả các quốc gia đều bị ảnh hưởng. Nhưng Việt Nam rất quyết tâm khi đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế Việt Nam ở mức hai con số. Điều này rất đáng khích lệ và thể hiện mong muốn của nhà lãnh đạo Việt Nam trong việc tiếp tục cải thiện đời sống người dân. Hy vọng rằng chúng tôi sẽ có thể học hỏi kinh nghiệm của Việt Nam và từ đó có thể bổ sung cho mối quan hệ thương mại giữa hai nước.
Một điều nữa khiến tôi rất ấn tượng là vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Việt Nam ngày càng chủ động và có vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Việt Nam không chỉ là thành viên rất tích cực trong ASEAN mà còn tham gia sâu rộng tại các cơ quan của Liên hợp quốc. Tôi đã gặp gỡ nhiều đại diện các cơ quan Liên hợp quốc tại Hà Nội và nhận thấy sự phối hợp rất chặt chẽ giữa Việt Nam với các tổ chức quốc tế. Điều đó cho thấy cam kết của Việt Nam đối với luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương.
Việt Nam và Philippines đều đóng vai trò rất tích cực trong ASEAN
PV: Vào trung tuần tháng 6 tới, Việt Nam sẽ chủ trì Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba. Sự phối hợp giữa Philippines và Việt Nam trong ASEAN có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh khu vực hiện nay, thưa Đại sứ?
Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Tôi cho rằng cả Philippines và Việt Nam đều là những quốc gia tầm trung năng động, có vai trò rất tích cực trong ASEAN. Điều đặc biệt trong quan hệ giữa hai nước là lợi ích và thế mạnh mang tính bổ trợ nhau. Mỗi bên đều có những kinh nghiệm và năng lực riêng có thể đóng góp cho sự phát triển chung của ASEAN.
Tại Hội nghị cấp cao ASEAN ở Cebu, Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về phát triển kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng. Đây là một đóng góp rất có giá trị bởi Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế tăng trưởng năng động nhất ASEAN. Những kinh nghiệm của Việt Nam về thu hút đầu tư, phát triển sản xuất và hội nhập kinh tế quốc tế đã mang lại nhiều góc nhìn hữu ích cho các cuộc thảo luận giữa các nhà lãnh đạo ASEAN.
Về phía Philippines, chúng tôi có thế mạnh nổi bật trong lĩnh vực hàng hải. Chính vì vậy, tại hội nghị ở Cebu, Philippines đã đề xuất thành lập một Trung tâm Hàng hải ASEAN và sáng kiến này đã nhận được sự đồng thuận của các nhà lãnh đạo khu vực. Chúng tôi tin rằng việc tăng cường quan tâm đến các vùng biển kết nối các quốc gia ASEAN sẽ giúp khu vực khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực biển, đồng thời thúc đẩy hợp tác và phát triển bền vững.
Điều này cũng liên quan trực tiếp đến một lĩnh vực mà cả Philippines và Việt Nam đều đặc biệt quan tâm, đó là phát triển kinh tế biển. Hai nước đều nhận thức rõ tiềm năng to lớn của biển trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo đảm sinh kế cho người dân và bảo vệ môi trường. Chẳng hạn, nếu đến Việt Nam thì một trong những địa điểm nổi tiếng mà du khách thường lựa chọn là vịnh Hạ Long. Đây là một ví dụ tiêu biểu về kinh tế biển - nơi các nguồn tài nguyên biển không chỉ phục vụ nuôi trồng thủy sản mà còn tạo động lực cho ngành du lịch và nhiều hoạt động kinh tế khác gắn với môi trường biển.
Vì vậy, chúng tôi cho rằng lợi thế của Philippines với tư cách một quốc gia biển và định hướng phát triển kinh tế biển của Việt Nam có sự tương đồng và bổ trợ rất lớn cho nhau, mở ra nhiều cơ hội để hai nước tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và cùng đóng góp cho mục tiêu phát triển bền vững của ASEAN trong tương lai.
PV: Trân trọng cảm ơn chia sẻ của Đại sứ!
